I SA/Bk 337/15
WyrokWSA w Białymstoku2015-10-01
Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył wysokość przyznanej pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) z powodu stwierdzenia zawyżenia powierzchni gruntów rolnych w stosunku do zadeklarowanej we wniosku, pomimo twierdzeń rolnika o braku winy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo pomniejszył wysokość przyznanej pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach ONW, ponieważ wyniki kontroli na miejscu wykazały zawyżenie powierzchni gruntów rolnych o 2,21 ha (1,998%) w stosunku do zadeklarowanej. Rolnik nie wykazał skutecznie, że nie ponosi winy za zadeklarowanie nieprawidłowych danych, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach ONW. Kontrola na miejscu wykazała nieprawidłowości dotyczące powierzchni gruntów rolnych, co skutkowało przyznaniem płatności w pomniejszonej wysokości. Po rozpatrzeniu odwołań, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na zawyżenie powierzchni o 2,21 ha. Rolnik zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów wspólnotowych i krajowych, w tym brak uzasadnienia oraz niezastosowanie przepisów pozwalających na odstąpienie od sankcji w przypadku braku winy. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini,, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 października 2015 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia (...) lutego 2015 r. nr (...) w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 oddala skargę
Pan W. J. (dalej powoływany także jako "Skarżący") w dniu [...] maja 2013 r., złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w W. wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, w którym ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) do wszystkich deklarowanych działek rolnych o łącznej powierzchni wynoszącej 112,82 ha.
W gospodarstwie Skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu
w zakresie kwalifikowalności powierzchni i w zakresie wzajemnej zgodności.
Po rozpatrzeniu posiadanego materiału dowodowego i po przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku, w dniu [...] marca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. wydał decyzję nr [...], na mocy której przyznał Skarżącemu płatność ONW w pomniejszonej wysokości.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie organu odwoławczego w sprawie zachodziła konieczność zweryfikowania powierzchni kwalifikującej się do płatności działek rolnych A i C położonych na działce ewidencyjnej nr [...], działki rolnej B położonej na działkach ewidencyjnych [...], [...], [...] i [...] oraz działki J położonej na działce ewidencyjnej nr [...]. Z dołączonych do akt szkiców pomiarów ww. działek, zestawienia powierzchni cząstkowych (załącznik nr 3.18) oraz zastosowanych kodów pokontrolnych wynika, że organ I instancji błędnie ustalił powierzchnię ww. działek rolnych, kwalifikującą się do przyznania płatności.
Po ponownym rozparzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARMiR
w W. w dniu [...] października 2014 r. wydał decyzję nr [...], w której przyznał Skarżącemu płatności ONW w pomniejszonej wysokości.
Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., który decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazując i przytaczając przepisy regulujące przyznawanie płatności ONW, organ stwierdził, że w gospodarstwie Skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni i w zakresie działania Program rolnośrodowiskowy. Inspektorzy terenowi podczas kontroli stwierdzili nieprawidłowości, o różnych kodach pokontrolnych
m.in. DR37, DR49, DR50, DR51, DR52 i DR53. Zaznaczył, że podczas kontroli
w terenie została pomierzona powierzchnia użytkowana rolniczo zadeklarowanych działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych. Dokonana przez organ
II instancji analiza protokołu z czynności kontrolnych wykazała, że nie doszło
do naruszenia zasad sporządzania dokumentacji pokontrolnej. Sama kontrola oraz raport z czynności kontrolnych został sporządzony zgodnie ze stosowaną na terenie całego kraju metodologią w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Weryfikacja powierzchni przeprowadzona w dniach [...] września 2013 r. w gospodarstwie Skarżącego wykazała zawyżenie powierzchni gruntów rolnych w zakresie ONW o 2,21 ha.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Dyrektor POR ARMiR w Ł. wskazał, że wyniki przeprowadzonej kontroli utrwalone zostały w raporcie
z czynności kontrolnych spełniającym wymogi formalne określone w art. 32 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. W treści protokołu wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody przy wykorzystaniu, których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Ponadto wskazana i uwzględniona została przy ustalaniu powierzchni rolnych tolerancja pomiaru. Zawarte w protokole
z czynności kontrolnych wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonym
do protokołu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej. Na szkicu z pomiaru powierzchni działek stanowiącym załącznik do protokołu, inspektorzy przeprowadzający czynności kontrolne nanieśli granice poszczególnych upraw, oraz miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na działkach. Brak jest zatem podstaw
do uwzględnienia zarzutów zawartych w odwołaniu i podważenia wyników kontroli
w niniejszej sprawie. Organ zaznaczył przy tym, że przedmiotowa kontrola odbyła się w obecności wnioskodawcy i Skarżący nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień i nie wniósł zastrzeżeń do otrzymanego raportu z kontroli.
Organ odwoławczy podkreślił, że z raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] września 2013 r. wynika, iż w przypadku działek rolnych A, B, F, E, G, H, C i J zastosowano kod pokontrolny DR 50, oznaczający,
iż granice uprawy wykraczają poza granice dziełek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej. Działki rolne oznaczone kodem DR50, są położone częściowo na niedeklarowanych, w części opisowej wniosku działkach referencyjnych, a więc granice tych działek rolnych wychodzą poza granice odniesienia deklarowanej działki referencyjnej,
co w konsekwencji skutkowało w rozpatrywanej sprawie redukcją powierzchni
ww. działek rolnych. W konsekwencji stwierdzenia, że ww. działki rolne położone są częściowo na niedeklarowanych, w części opisowej wniosku działkach referencyjnych, nie uznano przy ustalaniu powierzchni uprawnionej do płatności obszarów położonych na działkach ewidencyjnych niezadeklarowanych we wniosku.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego dotyczącego braków formalnych (brak podpisów inspektorów terenowych) korekty raportu z kontroli na miejscu z dnia [...].07.2014 r. (raport z czynności kontrolnych nr [...]) organ wyjaśnił, iż każdy sporządzony raport z czynności kontrolnych podlega w dalszej fazie ocenie techniczno-formalnej przez Biuro Kontroli na Miejscu. W przypadku stwierdzenia drobnych uchybień w dokumentacji dokonuję się stosownej korekty
bez konieczności przeprowadzenia ponownej wizytacji gruntów rolnych. Kierownik Biura na Miejscu jest uprawniony do podpisania przedmiotowej korekty
bez konieczności podpisów inspektorów terenowych.
Na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] lutego 2015 r., Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie:
- ust. 67 preambuły oraz art. 68 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004
ze zmianami i odpowiednikami w innych późniejszych aktach Wspólnotowych przez ich niezastosowanie. Wstęp do powyższego rozporządzenia oraz innych aktów
w oparciu o nie, wprowadza regułę, że zmniejszenia płatności oraz wykluczenia
z płatności odnoszące się do kryteriów kwalifikowalności powinny z zasady nie być stosowane m.in. w przypadku gdy rolnik może udowodnić, że wina nie leży po jego stronie. W niniejszej sprawie wystąpiły takie okoliczności, a zastosowano tu system sankcji;
- art. 107 § 1 i § 3 Kpa przez nie uzasadnienie w sposób wyczerpujący
i odpowiedni w decyzji jakie okoliczności i przesłanki wpłynęły na podjęcie wydanej decyzji, ponadto powołanie błędnych podstaw prawnych, brak rozstrzygnięcia oraz odpowiedniego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Zgodnie z § 3 uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, a wydana decyzja nie zawiera tych elementów;
- w uzasadnieniu decyzji brak jest też odniesienia się organu do art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Dlaczego Kierownik Biura Powiatowego nie odstąpił od naliczania sankcji z zastosowaniem tego art.;
- zgodnie z zasadami ogólnymi Kpa, organ administracji publicznej rozpoznając sprawę powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (naruszono art. 8 Kpa).
Wskazując na powyższe, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
i zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor POR ARMiR w Ł., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich
i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329 ze zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem", płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem": (1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w: (a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r.
w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo (b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE)
nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005"; (2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych
w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia
30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha; (3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu [...] maja roku,
w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha; (4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów
o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; (5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1,
z późn. zm.).
Przepis § 3 ust. 1 stanowi, że wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego
i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE)
nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1122/2009", określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,
po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.
Stosownie do art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 "działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczane
na podstawie tego konkretnego użytkowania. Państwa członkowskie mogą ustanowić dodatkowe kryteria wyznaczania granic działki rolnej. Według art. 6 ust. 1 system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia (WE)
nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. W przypadku gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, w obrębie każdego z państw członkowskich
są one kompatybilne. Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami, umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej.
Zaskarżona decyzja opiera się na wynikach kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni i w zakresie działania Program rolnośrodowiskowy przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego w dniach [...] września 2013 r. Wyniki przeprowadzonej kontroli zostały ostatecznie utrwalone w raporcie
z czynności kontrolnych z [...] października 2013 r., skorygowanym następnie w raporcie z [...] lipca 2014 r.
Z raportu z czynności kontrolnych wynika, że inspektorzy terenowi podczas kontroli stwierdzili nieprawidłowości, którym przypisano następujące kody pokontrolne: (-) identyfikację granic działki rolnej przeprowadzono na podstawie danych GIS, w związku z czym zastosowano kod nieprawidłowości DR37 (działka rolna A, B, F); (-) do wyliczenia tolerancji pomiaru zastosowano wartość obwodu zewnętrznego, w związku z czym zastosowano kod nieprawidłowości DR49 (działka rolna A, B, F, G, H, D); (-) granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, w związku z czym kod nieprawidłowości DR50 (działka rolna A, B, E, F, G, H, J, C); (-) stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności, w związku z czym zastosowano kod nieprawidłowości DR51 (działka rolna A, B, E, F, G, H, J, C); (-) stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania, w związku z czym zastosowano kod nieprawidłowości DR52 (działka rolna A, B, E, F, G, H, I, C, D); (-) stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania, w związku z czym zastosowano kod nieprawidłowości DR53 (działka rolna A, B, F, I, J, C, D), (-) stwierdzono rozbieżności liczby i/lub wielkości i/lub położenia na załączniku graficznym rowów o szerokości
do 2 m DR39 (działka rolna A, B, E, F, G, H).
W szczególności podczas kontroli w terenie została pomierzona powierzchnia użytkowana rolniczo zadeklarowanych działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych. Jak wskazano powyżej, w przypadku działek rolnych A, B, F, E, G, H, C i J zastosowano kod pokontrolny DR50, oznaczający, iż granice uprawy wykraczają poza granice dziełek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku,
co w konsekwencji skutkuje redukcją powierzchni działki rolnej. W zestawieniu zamieszczonym w zaskarżonej decyzji organ przedstawił wyliczenie powierzchni
ww. działek, dla których zastosowano kod DR50, wskazując jaką powierzchnię zajmuje dana działka rolna na poszczególnych działkach ewidencyjnych. W sytuacji, gdy działki rolne oznaczone kodem DR50, są położone częściowo
na niedeklarowanych działkach referencyjnych, a więc granice tych działek rolnych wychodzą poza granice odniesienia deklarowanej działki referencyjnej, organ prawidłowo dokonał redukcji powierzchni tych działek rolnych. Przy ustalaniu powierzchni uprawnionej do płatności nie uznano obszarów położonych na działkach ewidencyjnych niezadeklarowanych we wniosku. Wbrew twierdzeniom zawartym
w skardze nie ma podstaw do przyznania tych płatności na podstawie art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.
W związku z tym, że łączna powierzchnia zadeklarowana we wniosku
do płatności ONW wynosiła 112,82 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu wynosiła do powyższej grupy 110,61 ha, różnica powyższych powierzchni, tj. 2,21 ha jest powierzchnią zawyżoną, co stanowi 1,998 %. Zgodnie
z art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE)
nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich
(Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011 r.), jeżeli różnica między powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż o 20 % powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku
o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną.
Nie zasługują na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisów postępowania.
Sporządzony w sprawie Raport z czynności kontrolnych spełnia wymogi formalne określone w art. 32 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.
W treści protokołu wskazano działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu, których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Przy ustalaniu powierzchni rolnych uwzględniono tolerancję pomiaru. Zawarte w protokole wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonym do protokołu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej. Na szkicu z pomiaru powierzchni działek stanowiącym załącznik
do protokołu inspektorzy przeprowadzający czynności kontrolne nanieśli granice poszczególnych upraw oraz miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na działkach.
Należy pokreślić, że kontrola na miejscu odbyła się w obecności Skarżącego. Skarżący podpisał protokół nie zgłaszając uwag do jego treści, nie skorzystał też
z przysługujących mu uprawnień i nie wniósł zastrzeżeń do otrzymanego raportu
z kontroli. Nie podważał zatem ani sposobu przeprowadzenia kontroli, ani jej wyników.
Bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy pozostają wskazywane przez Skarżącego różnice w pomiarach działki rolnej A zawartych w raporcie
z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni dotyczącego sprawy w ramach systemów wparcia bezpośredniego i ONW oraz raporcie
z czynności kontrolnych w ramach działania Program Rolnośrodowiskowy.
W obu raportach, po zastosowaniu tolerancji pomiaru, przyjęto bowiem powierzchnię równą deklarowanej przez stronę.
Niezasadny jest zarzut dotyczący pomiaru rowów występujących na działce nr [...] położonej w obrębie W., gmina W. Na dołączonym do raportu
z kontroli na miejscu szkicu działki rolnej A wskazano rowy do 2 metrów szerokości, które uznano jako obszar kwalifikujący się do płatności. Skarżący nie kwestionował tych ustaleń.
W zakresie zarzutu odnoszącego się daty przeprowadzenia kontroli
na miejscu, tj. przed upływem września 2013 r. należy zauważyć, że organ wyjaśnił, iż pomiary zostały dokonane po granicach działek rolnych, gdzie uwzględniono także obszary łąk niewykoszonych, co również obrazują szkice pomiarów działek rolnych. Nadto z Raportu z czynności kontrolnych wynika, że w dniu [...] października 2013 r. dokonano weryfikacji niewykoszonych łąk.
Wartości dowodowej korekty raportu z kontroli na miejscu z dnia [...] lipca
2014 r. nie podważa podnoszony przez Skarżącego brak podpisów inspektorów terenowych. Wskazana korekta wiązała się z uchybieniami w dokumentacji i została dokonana bez przeprowadzenia ponownej wizytacji gruntów rolnych. Kierownik Biura na Miejscu podpisując przedmiotową korektę w zastępstwie inspektorów terenowych wyjaśnił, że złożenie podpisów przez inspektorów terenowych jest niemożliwe
ze względu na ich długotrwałą nieobecność.
Zasady procedowania w sprawach dotyczących przyznania pomocy
m.in. w postaci płatności ONW zostały w istotny sposób zmodyfikowane stosunku
do reguł przewidzianych w Kpa, czyli w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.
o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz. U.
z 2013 r. poz. 173 ze zm.) w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych
i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział
w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Natomiast w myśl postanowień art. 21 ust. 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu – co należy podkreślić - spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy. Poddał ocenie wniosek Skarżącego o przyznanie płatności oraz raporty z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie Skarżącego w 2013 r. Organ odniósł się również do zarzutów przedstawionych przez Skarżącego. Ocena zebranych dowodów jest przekonująca, zgodna z wymogami wiedzy, logiki
i doświadczenia życiowego. Sposób prowadzenia postępowania w sprawie w pełni odpowiada wymogom zasady budzenia zaufania do organów Państwa. W decyzji wyjaśniono powody nieuwzględniania argumentacji prezentowanej przez stronę. Podjęte rozstrzygnięcie wynika przede wszystkim z uwzględnienia przez organ wyników przeprowadzonej kontroli i ich analizy w kontekście uprawnienia skarżącego do uzyskania płatności na rok 2013. Skarżący mając możliwość przedstawienia dowodów na poparcie swojego stanowiska, skutecznie nie podważył tych ustaleń,
nie wskazał też dowodów, które zostały pominięte. Stosownie do treści przywołanego art. 21 ust. 3 ww. ustawy na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W sprawach dotyczących przyznania płatności organy nie mają obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie oświadczeń składanych we wniosku przez ubiegającego się o pomoc beneficjenta.
Zasadnie organy stwierdziły, że w sprawie nie znajdował zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (zastępującego rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.). Zgodnie z tym przepisem obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy co, do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten
nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Podane przez rolnika informacje, o których mowa w akapicie pierwszym, powodują dostosowanie wniosku do faktycznej sytuacji. Wniosek Skarżącego o przyznanie płatności nie był bowiem prawidłowy pod względem faktycznym, a Skarżący
nie wykazał skutecznie w toku postępowania, iż nie ponosi winy za zadeklarowanie we wniosku nieprawidłowych danych. Wypełniając wniosek, to Skarżący określił zakres swojego żądania, przede wszystkim powierzchnię działek ewidencyjnych oraz informacje o sposobie wykorzystania działek rolnych, zatem ponosi odpowiedzialność za popełnione błędy. Ustalenie w sprawie powierzchni użytkowanych rolniczo wykraczających poza deklarowane działki ewidencyjne
nie jest przesłanką do uznania, że Skarżący nie ponosi odpowiedzialności
za te nieprawidłowości.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. poprzez nie odstąpienie
przez organ od stosowania sankcji. Przepis ten dotyczy zasad określenia powierzchni i ustalania kwalifikowalności działek rolnych. Nie przewiduje natomiast możliwości odstąpienia od stosowania sankcji.
Zasadności zmniejszenia płatności za rok 2013, nie podważa fakt przyznania płatności za rok 2014 do powierzchni wnioskowanej przez Skarżącego. Wnioski
o płatności składane są co roku z uwzględnieniem stanu użytkowania na gruncie. Zweryfikowanie złożonego wniosku jest możliwe poprzez przeprowadzenie kontroli na miejscu odnośnie płatności dotyczącej konkretnego roku.
Nie wpływa na wynik sprawy podniesiony w skardze zarzut dotyczący opieszałości postępowania prowadzonego przez organ i instancji (ponad 3,5 miesiąca). Samo przekroczenie terminu załatwienia sprawy nie uzasadnia uchylenia wydanej decyzji.
W tym stanie rzeczy, nie stwierdzając naruszenia prawa, Sąd na mocy
art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło