I SA/Bk 339/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2015-06-02

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, w tym opłat sądowych i kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym został odmówiony, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej i dochodowej. Brak precyzyjnego określenia dochodów z gospodarstwa rolnego oraz miesięcznych wydatków rodziny, a także rozbieżności w deklarowanej powierzchni gospodarstwa, uniemożliwiły sądowi dokonanie pełnej oceny możliwości finansowych strony i pozytywne rozpatrzenie wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący E. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wskazał, że jedynym źródłem utrzymania sześcioosobowej rodziny jest wynagrodzenie małżonki, które uległo rozwiązaniu. Posiada gospodarstwo rolne, inwentarz żywy, maszyny rolnicze i samochody, a także jest zadłużony. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy z uwagi na brak wystarczającego udokumentowania dochodów i wydatków oraz rozbieżności w danych dotyczących gospodarstwa.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 02 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi i przyznanie pomocy prawnej w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. E. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi (k. 22) oraz o przyznanie pomocy prawnej (k. 42) podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką H. M., dziećmi: M. M. ([...] lat), K. M. ([...] lata), K. M. ([...] lat) oraz [...] wnukiem. Źródło utrzymania rodziny stanowi wynagrodzenie uzyskiwane przez H. M. z tytułu pracy na stanowisku [...] w wysokości 1.286,16 zł miesięcznie. W skład majątku E. M. wchodzi: dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych, jest zadłużony: w banku z tytułu zaciągniętego kredytu oraz w KRUS (k. 38 – 39). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 18 maja 2015 r. (k. 40) skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, posiada inwentarz żywy w tym: [...] sztuk bydła (krowa, jałówka, [...] byków); [...] konie i koza. Wnioskodawca podkreślił, że zwierzęta hoduje się przez [...] lata by uzyskać dochód z ich sprzedaży. E. M. posiada stare maszyny rolnicze i samochody osobowe marki F. S. rok prod. [...]; F. [...] oraz samochód terenowy rok prod. [...]. W dniu [...] maja 2015 r. H. M. została zwolniona z pracy. Małż. M. mają na utrzymaniu dwójkę uczących się dzieci (k. 43v). Do akt sprawy skarżący dołączył: świadectwo pracy H. M. (k. 44); zaświadczenia o uczęszczaniu do szkół dot. K. M. i K. M. (k. 45); polecenia przelewu – rata spłaty i odsetek (k. 30 i k. 46); harmonogram spłat kredytu zaciągniętego dnia [...] grudnia 2014 r. (k. 30); decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników wraz z załącznikiem (k. 26 – 28). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wnioskodawca nie ustosunkował się do wzmiankowanego wezwania referendarza sądowego z dnia 18 maja 2015 r. (k. 40) w zakresie wskazania wysokości miesięcznego dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzenia działalności rolniczej (tu ograniczył się do stwierdzenia, że dochód ten jest niewielki k. 43v), nie wyszczególnił też ponoszonych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny. E. M. nie nadesłał również dokumentów potwierdzających wysokość dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz rachunków i faktur dokumentujących wysokość miesięcznych wydatków rodziny (tu ograniczył się do dołączenia do akt sprawy dokumentów przelewu bankowego - spłata raty i odsetek na łączną kwotę 666,71 zł i 362 zł k. 46 i k. 30 oraz decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników wraz z załącznikiem k. 26 – 28). Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym (w tym wnioskowane zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie pomocy prawnej – profesjonalnego pełnomocnika z urzędu) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do regulacji art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu E. M. wykazał, iż prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha (k. 43v) lub [...] ha (k. 38v), posiada inwentarz żywy: [...] sztuk bydła, [...] konie i koza. Z prowadzonej działalności rolniczej osiąga niewielki dochód. Stosunek pracy H. M. z dniem [...] maja br. uległ rozwiązaniu z upływem określonego terminu (k. 44). Zatem, obecnie jedynym źródłem utrzymania sześcioosobowej rodziny wnioskodawcy jest prowadzone przez niego gospodarstwo rolne. Skarżący spłaca zaciągnięte kredyty oraz rozłożone na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników w łącznej kwocie 1.278 zł (k. 27 i k. 30). W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] lub [...] ha, [...] sztuk bydła, [...] konie, stare maszyny rolnicze i samochody osobowe marki F. S. rok prod. [...]; F. [...] oraz samochód terenowy rok prod. [...]. Przede wszystkim należy podnieść, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia leży brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu rodziny E. M. Skarżący jak wykazano wyżej nie określił wysokości dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie nadesłał również dokumentów poświadczających wysokość tego dochodu. Podobnie, wnioskodawca nie wyszczególnił miesięcznych wydatków rodziny, nie dołączył również do akt sprawy dokumentów potwierdzających ich wysokość (tu ograniczył się jedynie do wskazania rat spłacanych kredytów i należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne). Wątpliwości prowadzącego postepowania wpadkowe z zakresu prawa pomocy budzą również rozbieżności w deklarowanej przez E. M. powierzchni posiadanego gospodarstwa rolnego tj. [...] ha (k. 43v) i [...] ha (k. 36v). Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z brakiem odpowiedzi E. M. na cytowane wezwanie z dnia 18 maja 2015 r. we wskazanym wyżej zakresie uniemożliwiają pełną ocenę jego sytuacji majątkowej, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło