I SA/Bk 340/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2015-06-02

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ponieważ nie przedstawił pełnych danych dotyczących dochodów z gospodarstwa rolnego ani szczegółowych informacji o miesięcznych wydatkach rodziny. Brak tych informacji uniemożliwia sądowi dokonanie pełnej oceny jego sytuacji majątkowej, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
E. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazał, że źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie małżonki, które uległo rozwiązaniu. Posiada gospodarstwo rolne, dom i samochody, a także jest zadłużony. Wnioskodawca nie przedstawił jednak szczegółowych danych o dochodach z gospodarstwa rolnego ani o miesięcznych wydatkach rodziny, a także wystąpiły rozbieżności w deklarowanej powierzchni gospodarstwa.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 02 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. E. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką H. M., dziećmi: M. M. ([...] lat), K. M. ([...] lata), K. M. ([...] lat) oraz [...] wnukiem. Źródło utrzymania rodziny stanowi wynagrodzenie uzyskiwane przez H. M. z tytułu pracy na stanowisku [...] w wysokości 1.286,16 zł miesięcznie. W skład majątku E. M. wchodzi: dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych, jest zadłużony: w banku z tytułu zaciągniętego kredytu oraz w KRUS (k. 36 - 37). W odpowiedzi na wezwania referendarza sądowego z dnia 18 maja 2015 r. (k. 38) skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, posiada inwentarz żywy w tym: [...] sztuk bydła (krowa, jałówka, [...] byków); [...] konie i kozę. Wnioskodawca podkreślił, że zwierzęta hoduje się przez [...] lata by uzyskać dochód z ich sprzedaży. E. M. posiada stare maszyny rolnicze i samochody osobowe marki F. S. rok prod. [...]; F. [...] oraz samochód terenowy rok prod. [...]. W dniu [...] maja 2015 r. H. M. została zwolniona z pracy. Małż. M. mają na utrzymaniu dwójkę uczących się dzieci (k. 41v). Do akt sprawy skarżący dołączył: świadectwo pracy H. M. (k. 42); zaświadczenia o uczęszczaniu do szkół dot. K. M. i K. M. (k. 43-44); polecenia przelewu – rata spłaty i odsetek (k. 45-46); harmonogram spłat kredytu zaciągniętego dnia [...] grudnia 2014 r. (k. 25); decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników wraz z załącznikiem (k. 21 – 23). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wnioskodawca nie ustosunkował się do wzmiankowanego wezwania referendarza sądowego z dnia 18 maja 2015 r. (k. 38) w zakresie wskazania wysokości miesięcznego dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzenia działalności rolniczej (tu ograniczył się do stwierdzenia, że dochód ten jest niewielki k. 41v), nie wyszczególnił też ponoszonych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny. E. M. nie nadesłał również dokumentów potwierdzających wysokość dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz rachunków i faktur dokumentujących wysokość miesięcznych wydatków rodziny (tu ograniczył się do dołączenia do akt sprawy dokumentów przelewu bankowego - spłata raty i odsetek na łączna kwotę 666,71 zł i 362 zł k. 45 i k. 25 oraz decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników wraz z załącznikiem k. 21 – 23). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu E. M. wykazał, iż prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha (k. 41v) lub [...] ha (k. 36v), posiada inwentarz żywy: [...] sztuk bydła, [...] konie i koza. Z prowadzonej działalności rolniczej osiąga niewielki dochód. Stosunek pracy H. M. z dniem [...] maja br. uległ rozwiązaniu z upływem określonego terminu (k. 42). Zatem, obecnie jedynym źródłem utrzymania sześcioosobowej rodziny wnioskodawcy jest prowadzone przez niego gospodarstwo rolne. Skarżący spłaca zaciągnięte kredyty oraz rozłożone na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników w łącznej kwocie 1.278 zł (k. 22 i k. 25). W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] lub [...] ha, [...] sztuk bydła, [...] konie, stare maszyny rolnicze i samochody osobowe marki F. S. rok prod. [...]; F. [...] oraz samochód terenowy rok prod. [...]. Przede wszystkim należy podnieść, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia leży brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu rodziny E. M. Skarżący jak wykazano wyżej nie określił wysokości dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie nadesłał również dokumentów poświadczających wysokość tego dochodu. Podobnie, wnioskodawca nie wyszczególnił miesięcznych wydatków rodziny, nie dołączył również do akt sprawy dokumentów potwierdzających ich wysokość (tu ograniczył się jedynie do wskazania rat spłacanych kredytów i należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne). Wątpliwości prowadzącego postepowania wpadkowe z zakresu prawa pomocy budzą również rozbieżności w deklarowanej przez E. M. powierzchni posiadanego gospodarstwa rolnego tj. [...] ha i [...] ha. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z brakiem odpowiedzi E. M. na cytowane wezwanie z dnia 18 maja 2015 r. we wskazanym wyżej zakresie uniemożliwiają pełną ocenę jego sytuacji majątkowej, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło