I SA/Bk 342/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do maja i od lipca do grudnia 2014 r. p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 1.500 zł (słownie: tysiąc pięćset złotych), - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. J. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką, synem ([...] lat) oraz córką ([...] lat). Źródło utrzymania rodziny stanowią: wynagrodzenie chorobowe w wysokości 9.965,30 zł otrzymywane przez wnioskodawcę (8.465,30 zł podlega zajęciu przez ZUS i urząd skarbowy); wynagrodzenie uzyskiwane przez małżonkę z tytułu umów o pracę w A. sp. z o.o. i A. sp. z o.o. w wysokości 1.500 zł. Skarżący z tytułu działalności gospodarczej do dnia [...]08.2016 r. poniósł stratę w wysokości 9.177.666,67 zł i działalność ta z dniem [...]09.2016 r. została aportem wniesiona do A. Sp. z o.o. Łącznie rodzina uzyskuje dochód miesięczny (przy uwzględnieniu wykazanych potrąceń i zajęć komorniczych) w kwocie około 3.000 zł. Zobowiązania stałe i wydatki wnioskodawca oszacował na łączną kwotę 1.300 zł, w tym: utrzymanie domu – 500 zł; wyżywienie – 500 zł oraz opłaty za internat i dojazd do szkoły – 300 zł. Wnioskodawca nie spłaca kredytu za dom, miesięczna rata tego zobowiązania to 5.000 zł. Wydatki dokonywane są okresowo w ramach posiadanych środków. Skarżący posiada objęte postępowaniami egzekucyjnymi zadłużenie wobec organów skarbowych i innych wierzycieli w wysokości przekraczającej 30.000.000 zł (same zaległości z tytułu VAT i podatku dochodowego wraz z odsetkami wynoszą 11.229.823 zł). W rezultacie tych postępowań zajęte zostały rachunki bankowe, wynagrodzenia za pracę oraz nieruchomości. Wnioskodawca od 2006 r. ma ustanowioną rozdzielność majątkową ze współmałżonką. W skład majątku skarżącego wchodzi: nieruchomość o powierzchni [...]m2 wraz z domem o powierzchni [...] m2 o wartości około 600.000 zł (obciążona hipoteką w kwocie 1.057.290 zł) oraz udział w ½ części nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha o wartości 300.000 zł (hipoteka przymusowa na rzecz ZUS w wysokości 270.500,80 zł). Dodatkowy majątek stanowią udziały w A. sp. z o.o. i E. sp. z o.o., przy czym skarżący nie uzyskuje dochodów z tytułu dywidendy. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności. Skarżący nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej - została ona zawieszona (k. 36 – 38). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 14 czerwca 2017 r. skarżący podniósł, iż jego żona nie uzyskuje dochodów z tytułu najmu, a udziały w A. Sp. z o.o. wynoszą: skarżący 49 udziałów wartości 4950, żona skarżącego 1 wartości 50 zł, zaś w E. Sp. z o.o. skarżący 20.000 udziałów wartości 1.000.000, zaś żona skarżącego 13.685 udziałów wartości 684.250 zł. Wnioskodawca nie prowadzi działalności rolniczej i nie uzyskuje z tego tytułu dochodów (k. 43-44). Wnioskodawca dołączył do akt sprawy: zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia żony i skarżącego (k. 45,46,53); KRS (k. 47-50), umowę zbycia udziałów (k. 51); dokumenty poświadczające fakt prowadzenia wobec niego czynność związanych z egzekucją wierzytelności (zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia, zawiadomienia o zajęciu inne wierzytelności pieniężnej, tytuły wykonawcze itp.) (k. 54-77,80); zaświadczenie US w G. z dnia [...] grudnia 2016 r. stwierdzające stan zaległości podatkowych (k. 78 – 79); wyciągi z rachunków bankowych za okres [...] marca 2017 r. – [...] maja 2017 r. (k. 85). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym przyznane zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 1.500 zł) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Na obecnym etapie postępowania sądowego koszty sądowe dotyczą uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 34.696 zł (k. 36). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał iż, wysokość miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny to łączna kwota około 3.000 zł (przy uwzględnieniu wykazanych potrąceń i zajęć komorniczych). Deklarowane wydatki stałe związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą 1.300 zł. Skarżący posiada objęte postępowaniami egzekucyjnymi zadłużenie wobec organów skarbowych i innych wierzycieli w wysokości przekraczającej 30.000.000 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzą: nieruchomość o powierzchni [...] m2 wraz z domem o powierzchni [...] m2 o wartości około 600.000 zł; udział w ½ części nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha o wartości 300.000 zł, a także udziały w A. sp. z o.o. i E. sp. z o.o. Wykazane nieruchomości są obciążone hipotekami na łączną kwotę 1.327.790 zł. Wnioskodawca nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej - została ona zawieszona, nie posiada również zgromadzonych oszczędności. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż niewątpliwie J. G. nie jest w stanie ponieść wskazanego wyżej wpisu od skargi, w pełnym zakresie. Jednak uzyskiwanie przez rodzinę skarżącego dochodu miesięcznego w wysokości wyższej o około 1.700 zł od wykazanych wydatków w połączeniu z posiadanym majątkiem i stałym źródłem dochodu jego współmałżonki pozwalają na stwierdzenie, że jest on w stanie częściowo pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej tj. 1.500 zł, przy jednoczesnym przyznaniu zwolnienia od uiszczania kosztów w pozostałym zakresie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Przy ustalaniu wysokości przyznanego zwolnienia wzięto również pod uwagę zadłużenie skarżącego z tytułu prowadzonych egzekucji komorniczych oraz fakt posiadania majątku, który może stanowić potencjalne źródło dochodu – tu wykazany udział w nieruchomości rolnej. Natomiast przyznane zwolnienie umożliwi rozpoznanie sprawy przez Sąd. Koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.