I SA/Bk 343/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę W dniu [...] maja 2013 r. L. K. (dalej Skarżący) złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w K. wniosek o przyznanie płatności, w którym ubiegał się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej (JPO) do wszystkich deklarowanych działek rolnych o łącznej powierzchni wynoszącej 14,27 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych o powierzchni 7,43 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) do powierzchni 6,93 ha. W dniu [...] lutego 2014 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wydał decyzję nr [...], w której odmówił Skarżącemu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. i nałożył sankcje. Rozpatrując odwołanie od tego rozstrzygnięcia, Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Zdaniem Dyrektora Oddziału ARiMR, w rozpatrywanej sprawie istotnym jest ustalenie, czy Skarżący posiadał na dzień 31 maja 2013 r. grunty rolne zadeklarowane we wniosku oraz czy rzeczywiście rolniczo gospodarował na tych gruntach w roku 2013. Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu dwóch elementów: elementu fizycznego władania rzeczą oraz elementu psychicznego, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Czynnik faktycznego władztwa polega zatem na fizycznym opanowaniu rzeczy. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo uznał, że Skarżący nie użytkował, jako posiadacz części gruntów rolnych zadeklarowanych na działkach rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] obręb B., gmina G., powiat k. Z zeznań A. Ż., L. M., L. B., E. Ś. i Ł. J. wynika, że w 2013 r. część ww. działek ewidencyjnych były w posiadaniu i użytkowaniu I. C. - zięcia strony postępowania. Również Skarżący oświadczył, że I. C. użytkował w 2013 r. część ww. działek. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tejże płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego. Przesłanką przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego jest posiadanie zadeklarowanych gruntów rolnych oraz utrzymywanie ich zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy. Zdaniem Dyrektora Oddziału ARiMR w sprawie bezsprzecznie stwierdzono, że z racji braku posiadania i użytkowania rolniczo w 2013 r. działek rolnych BB/BB1, CA/CA1 i części A zadeklarowanych na działkach ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] Skarżący nie spełnił warunków do przyznania płatności do gruntów rolnych. Organ ustalił więc w zakresie: JPO - powierzchnia deklarowana -14,27 ha, powierzchnia stwierdzona - 7,40 ha; UPO - powierzchnia deklarowana - 7,34 ha, powierzchnia stwierdzona - 1.78 ha. Nawiązując do art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z dnia 2 grudnia 2009 r., str. 1, ze zm.) oraz § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 40, poz. 326) - organ potwierdził zasadność odmowy przyznania płatności JPO i UPO. Odwołując się zaś do art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organ stwierdził, że nie przysługuje też Skarżącemu płatność PZ. Zdaniem Dyrektora Oddziału ARiMR w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Wniosek nie był bowiem prawidłowy pod względem faktycznym, a Skarżący nie wykazał skutecznie, że nie ponosi winy za zadeklarowanie nieprawidłowych danych. Ze zgromadzonych dowodów wynika, że Skarżący zdawał sobie sprawę, że działki rolne BB/BB1, CA/CA1 i części A znajdują się w posiadaniu I. C. Ponadto, w identycznym stanie faktycznym w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 i 2012 r. organy wyjaśniały zasady przyznawania płatności, jednak Skarżący ponownie zgłosił do płatności grunty rolne, których nie użytkował. Z powyższą decyzją nie zgodził się Skarżący i złożył skargę do Sądu. Zarzucił m.in. błędnie ustaloną powierzchnię stwierdzoną, brak naliczania odsetek od przyznanych kwot płatności. Podkreślił, że postępowanie w sprawie trwa już blisko 3 lata. Jako bezprawne uznał nadanie na jego gospodarstwo numeru identyfikacyjnego [...] I. C. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. W myśl postanowień art. 7 ust.1 ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z powyższego wynika, że płatność można przyznać producentowi rolnemu, któremu nadano numer identyfikacyjny do powierzchni gruntów rolnych o powierzchni minimum 0,1 ha, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, jeżeli utrzymywane są w zgodnie z normami przez cały rok. W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z utrwaloną linia orzeczniczą warunkiem otrzymania dopłat unijny jest okoliczność ich posiadania i rolniczego użytkowania, a nie tytuł prawny do gruntów (por. wyroki NSA o sygn. II GSK 260/07, II GSK 311/08, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Dlatego też przy przyznawaniu dopłat ważne jest ustalenie podmiotu, który faktycznie użytkuje działki rolne. Tak tez organy postąpiły w omawianej sprawie prowadząc stosowne postępowanie wyjaśniające. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że organy podjęły niezbędne działania w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z akt sprawy wynika, że w celu ustalenia podmiotu, który faktycznie użytkował sporne działki rolne przesłuchano świadków, którzy potwierdzili fakt posiadania i użytkowania w 2013 r. części ze spornych działek rolnych przez innego producenta rolnego (I. C.). Ta okoliczność z uwagi na treść art. 7 ust.1 pkt 1) ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, przesądza o braku możliwości przyznania jednolitej płatności do działek, które nie były w posiadaniu Skarżącego w 2013 r. Skarżący nie przedstawił skutecznych dowodów podważających ustalenia organów, za taki dowód nie można bowiem uznać ani dokumentów złożonych w toku postępowania ani też złożonych na rozprawie. Dokumenty te potwierdzają tytuł prawny Skarżącego do spornych działek, lecz nie fakt ich posiadania w 2013 r. Posiadaczem jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada rzeczą, jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie jest zatem stanem faktycznym, a nie prawnym, tym samym Skarżący winien udowodnić nie prawo własności do danej nieruchomości (gruntów rolnych), a fakt władania nią i jej rolniczego użytkowania. Należy podzielić pogląd organu o braku możliwości zastosowania w sprawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który przewiduje wyjątki od stosowania zmniejszeń i wykluczeń. Zgodnie z jego treścią zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II rozporządzenia, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy (ust.1). Ponadto zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku (ust.2). Wniosek złożony przez Skrzącego nie był prawidłowy pod względem faktycznym, a ponadto Skarżący nie wykazał skutecznie, że nie ponosi winy za zadeklarowanie nieprawidłowych danych. Ze zgromadzonych w aktach sprawy dowodów wynika, że miał świadomość, że działki rolne BB/BB1, CA/CA1 i części A znajdują się w posiadaniu I. C. Wnioskodawca (rolnik) odpowiada za treść wypełnionego wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to na nim więc spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki, które pozwalają na odstąpienie od wykluczeń stosowanych w przypadku rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowana a kwalifikującą się do płatności. W rozpoznawanej sprawie Skarżący nie wskazał, że zaistniały przesłanki pozwalające na odstąpienie od zastosowania sankcji. Za niezasadny Sąd uznał także zarzut braku naliczenia odsetek od przyznanej płatności z tytułu pozostawania przez organ w zwłoce. W tym miejscu podkreślić należy, że przepisy regulujące przyznanie wspomnianych płatności nie przewidują możliwości wypłaty odsetek. Ponadto nie można uznać, że organ pozostawał w zwłoce, bowiem w myśl postanowień art.19 ust.15 ustawy podstawą przekazania na rachunek bankowy strony płatność jest uzyskanie pozytywnej decyzji administracyjnej. Za niepozostający w związku z przedmiotem sprawy, a tym samym za niezasadny uznano także zarzut nadania numeru identyfikacyjnego I. C. w trybie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U z 2004 r., Nr 10, poz.76). Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.