I SA/Bk 345/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 z sankcjami wieloletnimi i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. W dniu [...] maja 2014 r. L. K. (dalej Skarżący) złożył kontynuacyjny wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r., w którym zadeklarował pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 - Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 4,33 ha, wariant 2.3 - Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 6,93 ha i wariant 3.1.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na powierzchni 6,93 ha. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w K. odmówił przyznania L. K. (dalej Skarżący) płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 i nałożył sankcje. Rozpatrując odwołanie od tego rozstrzygnięcia, Dyrektor P. Oddziału ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji w sposób nieprawidłowy ustalił stan faktyczny w wariancie 2.1 - Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania). Przy wyliczeniu różnic pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, zamiast powierzchni zadeklarowanej, tj. 4,33 ha, przyjął powierzchnię zakwalifikowaną do płatności, tj. 4,18 ha, co jest niezgodne z art. 16 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., a w konsekwencji ma wpływ na wysokość zastosowanej sankcji. Również w wariancie 2.3 i 3.1.1 organ I instancji obliczając różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, przyjął powierzchnię zakwalifikowaną do płatności. Z powyższą decyzją nie zgodził się Skarżący i złożył skargę do Sądu. Zarzucił m.in. błędnie ustaloną powierzchnię stwierdzoną, brak naliczania odsetek od przyznanych kwot płatności. Podkreślił, że postępowanie w sprawie trwa już blisko 3 lata. Jako bezprawne uznał nadanie na jego gospodarstwo numeru identyfikacyjnego [...] I. C. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić, jednak nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. W myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie, jako: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższe oznacza, że Sąd może uwzględnić skargę także z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze. W rozpoznawanej sprawie Sąd dopatrzył się naruszenia prawa, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art.138 §2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie oraz art.139 k.p.a. z którego wynika zakaz wydawania przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść odwołującego się (zakaz reformationis in peius). Na mocy art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z powyższego wynika, że organ odwoławczy odstępując od zasady wydania decyzji merytorycznej przewidzianej w art. 138 § 1 k.p.a. musi się kierować nie tylko stwierdzeniem istnienia przesłanek wskazanych w art. 138 § 2 k.p.a., ale też wyjaśnić, dlaczego na tle stanu konkretnej sprawy nie było zasadne rozstrzygniecie merytoryczne przy uwzględnieniu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Dodatkowo organ odwoławczy podejmując decyzję kasacyjną, w trybie art. 138 § 2 k.p.a., powinien mieć na uwadze ogólne zasady wynikające z przepisów k.p.a., w tym określoną w art. 139 k.p.a. zasadę zakazującą, poza przypadkiem rażącego naruszenia prawa lub rażącego naruszenia interesu społecznego, wydawania przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść odwołującego się jak również wynikającą z art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (podobnie WSA w Warszawie sygn. akt VIII SA/Wa 1136/13, LEX nr 1448237). Z uzasadnienia skażonej decyzji wynika, że powodem wydania, przez Dyrektora P. Oddziału ARiMR w Ł., decyzji kasacyjnej na podstawie art.138 §2 k.p.a., było niezgodne z art. 16 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 wyliczenie w decyzji organu I instancji różnic pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną mających wpływ na wysokość zastosowanej sankcji. Stwierdzono bowiem, że Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w K. do obliczania różnic nieprawidłowo przyjął zamiast powierzchni zadeklarowanej przez Skarżącego powierzchnię zakwalifikowaną do płatności. Dostrzeżone przez organ odwoławczy uchybienie nie wskazywało na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w znacznym zakresie, tym samym nie mogło być podstawą do dostąpienia od wydania rozstrzygnięcia merytorycznego przez organ odwoławczy w trybie art.138 §1 k.p.a. Z uzasadnienia skarżonej decyzji nie wynika też, by stwierdzone przez organ odwoławczy uchybienie, które miało wpływ na wysokość zastosowanej sankcji stanowiło rażące naruszenie prawa lub rażąco naruszało interes społeczny. Jak wskazano wyżej organ odwoławczy rozpoznając sprawę na nowo na skutek wniesionego odwołania powinien mieć na względzie zasady ogólne postępowania w tym wynikającą z art.139 k.p.a. zasadę, zgodnie z którą organ ten nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Tym samym w sytuacji, gdy nie wystąpią przesłanki z art.138 §2 k.p.a., a dostrzeżone przez organ odwoławczy uchybienie organu I instancji nie osiągnęło poziomu rażącego naruszenia prawa, organ ten winien był utrzymać w mocy wadliwą decyzję organu I instancji, jeżeli jest korzystniejsza dla odwołującej się strony. Tak jednak nie stało się w rozpoznawanej sprawie. Stwierdzone wyżej naruszenie prawa stało się podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji na mocy art.145 §1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor P. Oddziału ARiMR w Ł. mając na uwadze postanowienia art.139 k.p.a. winien utrzymać w mocy decyzję Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K., bowiem niewątpliwie jest ona korzystniejsza dla Skarżącego.