I SA/Bk 349/13
WyrokWSA w Białymstoku2013-10-09
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Jacek Pruszyński, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do powierzchni działki rolnej, która w dniu 30 czerwca 2003 r. była zalesiona lub zadrzewiona, a nie użytkowana rolniczo?Ratio decidendi
Rolnikowi nie przysługuje jednolita płatność obszarowa do powierzchni działki rolnej, która w dniu 30 czerwca 2003 r. była zalesiona lub zadrzewiona, a nie użytkowana rolniczo. Ustalenia organów oparte na danych z ortofotomapy, GIS i kontroli terenowych są wystarczające do określenia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru. Rolnik, który zadeklarował nieprawidłowe dane we wniosku i nie wykazał braku winy, nie jest uprawniony do płatności.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Organy ARiMR przyznały płatności w mniejszym wymiarze niż zadeklarowany, uznając, że część działki rolnej nie była użytkowana rolniczo w dniu 30 czerwca 2003 r. z powodu zalesienia i zadrzewienia. Rolnik kwestionował te ustalenia, powołując się na dokumentację urzędową i twierdząc, że nie ponosi winy za nieprawidłowości. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 oddala skargę
Pan W. S. (dalej powoływany również jako: "Skarżący") złożył w dniu [...].05.2011 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011, w którym ubiegał się o przyznanie:
– jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni wynoszącej 44,67 ha,
– uzupełniającej płatności podstawowej do powierzchni grupy upraw podstawowych do działek rolnych o łącznej powierzchni wynoszącej 31,69 ha,
– specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych
i motylkowatych drobnonasiennych do działek rolnych o łącznej powierzchni wynoszącej 13,50 ha.
Po wielokrotnym rozpoznaniu powyższego wniosku, z uwagi na uchylanie wydawanych w I instancji decyzji przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. (z uwagi na naruszenie przepisów postępowania w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego jak również nie rozważenia przez organ I instancji braku winy Skarżącego w stwierdzonych we wniosku nieprawidłowościach), Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w S., decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...], przyznał Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 r., w której przyznał płatności JPO do powierzchni 37,85 ha, UPO do powierzchni 29,15 ha (stwierdzonych w trakcie kontroli administracyjnej) oraz płatności ST do powierzchni deklarowanej tj. 13,50 ha.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że przeprowadzone postępowanie dowodowe, w tym kontrola administracyjna, zeznania świadków i analiza dokumentów przedłożonych przez Skarżącego, nie potwierdziła jego twierdzeń,
że działka [...] była na dzień 30 czerwca 2003 r. w całości (poza 60 letnim lasem
o powierzchni 2.11 ha) była użytkowana rolniczo. Organ zaznaczył, że Skarżący składając wnioski o dopłaty za lata 2004-2005 nie sygnalizował, że wobec spornej działki istnieje rozbieżność dotycząca rodzajów użytków rolnych widniejących
w ewidencji gruntów a stanem faktycznym (mimo, iż wobec innych działek takie zastrzeżenia składał), dlatego też wiedział o istniejących nieprawidłowościach. Zaznaczył, że ze zdjęć działki [...] i z protokołów kontroli na miejscu wykonanej
w latach 2004-2005 oraz załączników graficznych, wynika że Skarżący sukcesywnie prowadził wycinkę drzew na działce [...], celem powiększenia powierzchni użytków rolnych. Powyższe potwierdziła także świadek - Pani M. K.
Mając na uwadze powyższe, organ I instancji stwierdził, że Skarżący jest winny stwierdzonych nieprawidłowości, wobec czego nie zachodzą w sprawie przesłanki odstąpienia od sankcji, określonych w art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] maja 2013 r., Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego, podniesione w odwołaniu zarzuty naruszenia zarówno przepisów prawa procesowego jak i materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie.
Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów organ odwoławczy stwierdził, iż w sprawie nie zostały naruszone art. 3 k.p.a w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 10 k.p.a, albowiem Skarżący na żadnym etapie postępowania nie wystąpił z żądaniami, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy, tj. udzielania stronom niezbędnych pouczeń oraz zapewnienia jej czynnego udziału na każdym stadium postępowania. Również organy nie naruszyły art. 80 k.p.a., albowiem swobodna ocena dowodów odnosi się wyłącznie do dowodów zebranych w toku postępowania dowodowego.
Organ podkreślił, że w świetle ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (art. 7 ust. 1 i 2) do przyznania pomocy w ramach systemów jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4, (użytki rolne mają być utrzymywane w dobrej kulturze rolnej) oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r.
Zdaniem organu odwoławczego, ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji oparte zostały na wynikach kontroli administracyjnej przeprowadzonej przy wykorzystaniu dostępnych organowi I instancji narzędzi informatycznych, takich jak ortofotomapa. Ustalając powierzchnię kwalifikującą przedmiotowej działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej [...] wykorzystano sporządzony na okoliczność przeprowadzonej w dniu 14.09.2005 r. kontroli na miejscu szkic nr 1 oraz wykonany pomiar GPS. Powyższy szkic przedstawia działkę ewidencyjną nr [...]. Odnosząc stan faktyczny na działce ewidencyjnej nr [...] stwierdzony przez inspektorów terenowych w dniu 14.09.2005 r. do granic działek ewidencyjnych nr [...] oraz [...] powstałych w wyniku podziału działki [...] należy stwierdzić że na obszarze obecnie oznaczonym w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w jej zachodniej oraz północno - wschodniej części stwierdzono las. Obszar wskazany na szkicu nr 1 jako las nie mógł być użytkowany rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r., potwierdza to również szkic z pomiaru działek rolnych nr 3 sporządzony na okoliczność przeprowadzonej
w gospodarstwie Pana W. S. w dniu 30.08.2004 r. kontroli na miejscu oraz zdjęcie (lotnicze) z ortofotomapy z dnia 29.05.2003 r. Powyższe dowody są spójne a położenie lasu potwierdziły dwie kontrole na miejscu.
W związku z powyższym zdaniem Organu II instancji w sprawie prawidłowo ustalono powierzchnię kwalifikująca się do płatności na działce ewidencyjnej [...]. Dane z kontroli na miejscu lokalizujące obszar zalesiony i zadrzewiony potwierdzają, że obszar ten nie był na dzień 30 czerwca 2003 r. i nie kwalifikuje się do przyznania jednolitej płatności obszarowej zgodnie z art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009. W wyniku analizy naniesionego na ortofotomapę zdjęcia z kontroli na miejscu należy stwierdzić, że na tej działce użytkowana rolniczo na dzień 30.06.2003r. była powierzchnia 13,82 ha.
Za niezasadne organ odwoławczy uznał zarzuty dotyczące nie uwzględnienia zeznań świadków, bowiem są one niewiarygodne i niespójne, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ zaznaczył przy tym,
że świadek M. K. informację o powierzchni lasu otrzymała od Skarżącego. Skarżący uczestniczył także w przeprowadzonych dowodach z zeznań świadków, zadawał im pytania a następnie podpisał protokół z przeprowadzenia powyższych czynności, nie zgłaszając uwag. Tym samym podnoszony zarzut naruszenia art. 68
§ 1 k.p.a. należało uznać za niezasadny.
Zdaniem organu II instancji w przedmiotowej sprawie nie znajduje również zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. zgodnie, z którym obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Obniżek
i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy co, do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. W ocenie organu II instancji w niniejszej sprawie nie ma podstaw do zastosowania powyższego zwolnienia od nałożenia sankcji finansowych. Wnioskodawca znał stan użytkowania gruntów od 2004 roku, rekultywował tereny nie użytkowane rolniczo na dzień 30.06.2003r., a następnie deklarował do płatności. Wobec powyższego wniosek Skarżącego o przyznanie płatności na rok 2011 nie był prawidłowy pod względem faktycznym, a Skarżący nie wykazał skutecznie w toku postępowania, iż nie ponosi winy za zadeklarowanie we wniosku nieprawidłowych danych.
Na powyższą decyzję, Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku, zarzucając naruszenie:
– art. 7 k.p.a. - zasady obiektywizmu oraz art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia
26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.), poprzez niezałatwienie wniosku po myśli strony, na skutek zinterpretowania wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego kroków, skutkujące wydaniem błędnej decyzji poprzez brak wyjaśnienia czy rzekome zadrzewienia na działkach obecnie [...] i [...] uprzednio oznaczonych nr [...] stanowiły zagajniki o krótkiej rotacji;
– art. 9 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.
o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie zakresu ich praw
i obowiązków będących przedmiotem niniejszego postępowania w sytuacji, gdy przedmiotowe poinformowanie jawiło się jako nieodzowne tj. brak poinformowania przez kontrolerów ARiMR strony o fakcie, iż stwierdzona przez nich w 2005 r. powierzchnia będzie podstawą ubiegania się przez skarżącego
o płatności do gruntów w latach następnych i nie będzie mogła być zwiększana;
– art. 77 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.
o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez brak wyjaśnienia, czy rzekome zadrzewienia na działkach obecnie [...] i [...] uprzednio oznaczonych nr [...] stanowiły zagajniki o krótkiej rotacji;
– naruszenie art. 80 k.p.a. przejawiające się w dokonaniu wybiórczej analizy materiału dowodowego;
– art. 85 § 1 k.p.a. w zw. z art. 68 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania w protokole przesłuchań podstawy prawnej przeprowadzonego dowodu z oględzin
i okazania dokumentów;
– art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy a mianowicie, czy rzekome zadrzewienia na działkach obecnie [...]
i [...] uprzednio oznaczonych nr [...] stanowiły zagajniki o krótkiej rotacji;
– art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez zastosowanie względem Skarżącego obniżki płatności, w sytuacji gdy rolnik nie ponosi odpowiedzialności za popełnione nieprawidłowości ponieważ przy sporządzaniu stosownego wniosku opierał się na dokumentacji urzędowej w postaci decyzji Starosty Powiatowego w S. z dnia [...].10.2006 r. znak [...]; spersonalizowanym wzorcu wniosku otrzymanym od ARiMR, wykazie zmian danych ewidencyjnych odnośnie powierzchni działek obecnie [...] i [...] uprzednio oznaczonych nr [...], umowy nr [...] dzierżawy nieruchomości rolnej zawartej w dniu 04.05.2004 r. z Agencją Nieruchomości Rolnych;
– art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 poprzez bezpodstawne przyjęcie,
iż rzekome zadrzewienia nie stanowiły zagajników o krótkiej rotacji.
– sprzeczność istotnych ustaleń ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, polegającą na przyjęciu, iż Skarżący zadeklarował powierzchnię gruntów rozbieżną z powierzchnią stwierdzoną, w sytuacji gdy Skarżący wskazał ją w wysokości stwierdzonej decyzją Starosty Powiatowego
w S. Nr [...] z dnia [...] października 2006 r., wykazie zmian danych ewidencyjnych odnośnie powierzchni działek obecnie [...] i [...] uprzednio oznaczonych nr [...], umowy nr [...] dzierżawy nieruchomości rolnej zawartej w dniu 04.05.2004 r. z Agencją Nieruchomości Rolnych jak również wskazaną w treści oświadczeń świadków, skutkującą poczynieniem nieuzasadnionego ustalenia, iż przysługuje mu płatność do gruntów rolnych na rok 2011 w wymiarze pomniejszonym, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARMiR w Ł., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zasady przyznawania rolnikom płatności obszarowych zostały określone
w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku
nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Jednocześnie w art. 7 ust. 1a ustawy wskazano, że jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia
nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa
w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Z powyższego wynika, że płatność można przyznać rolnikowi, który spełnia ww. warunki, do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar (PEG) w rozumieniu art. 124 ust. 2 rozporządzenia 73/2009 tj. do obszaru, który był utrzymany w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest natomiast na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się przy tym
z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000 (zob. art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009). System identyfikacji działek rolnych stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Na potrzeby systemu płatności jednolitej
lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. W przypadku gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, w obrębie każdego z państw członkowskich
są one kompatybilne (art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009).
Sąd zauważa, że ustalenia organów w rozpatrywanej sprawie oparte zostały na dostępnych narzędziach informatycznych, takich jak ortofotomapa oraz dane LPIS/GIS oraz dokumentacji zgromadzonej w trakcie wcześniejszych kontroli na miejscu przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym Skarżącego. Podkreślić należy, iż zarówno wyniki kontroli administracyjnej jak i kontroli na miejscu mają równoprawne znaczenie, co w konsekwencji oznacza, że skontrolowanie i ustalenie powierzchni rzeczywistej do dopłaty przy użyciu systemu komputerowej identyfikacji jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrole na miejscu lub zestawianie z danymi z ewidencji gruntów (zob. wyrok NSA
z 24 czerwca 2009 r., II GSK 1069/08, dostępny w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjąć zatem należało, że zadeklarowane przez Skarżącego działki, wykraczające poza maksymalny kwalifikowany obszar, nie mogą więc być kwalifikowane do JPO.
Zasadniczy spór w sprawie pomiędzy Skarżącym a organami dotyczy działki
o nr [...], w szczególności ustalenia w jakim zakresie była ona użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. W powyższym zakresie należy podzielić stanowisko organów, a wbrew twierdzeniom Skarżącego, że nie była ona w całości użytkowana rolniczo (za wyjątkiem około 2 ha lasu), albowiem w znacznej części była ona zadrzewiona i zakrzewiona, co wykluczało prowadzenie na tymże obszarze działalności rolniczej i utrzymywania użytków w tzw. dobrej kulturze rolnej. Zaznaczyć należy, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,
w szczególności ortofotomapy, ale także szkiców wykonanych w dniu 14 września 2005 r. przez inspektorów terenowych wynika, że w zachodniej części działki oraz północno-wschodniej był las, co wyklucza możliwość użytkowania jego rolniczo. Nie ulega zatem wątpliwości, że dane z kontroli na miejscu wskazują, że część działki
o nr [...] była obszarem zalesionym i zadrzewionym, a zatem nie mógł być on użytkowany rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. a w konsekwencji do tegoż obszaru nie można przyznać jednolitej płatności obszarowej. Powyższe znajduje potwierdzenie również w zeznaniu świadka Pani M. K., która zeznała,
że Skarżący sukcesywnie prowadził na spornej działce wycinkę drzew, celem zwiększenia powierzchni użytków rolnych.
Należy podkreślić, że powyższy fakt znajduje potwierdzenie także w decyzji Starosty Powiatowego w S. z dnia [...] października 2006 r. Nr [...], (k. 28 akt sąd.), na którą powołuje się Skarżący w sprawie. Z jej treści wynika, że w wyniku sporządzonej analizy użytków gruntowych, w tym map klasyfikacyjnych na spornej działce należało zmienić oznaczenia części użytków, poprzez zmniejszenie użytków rolnych o około 4 ha (R V i RVI) i jednocześnie zwiększenie o taką powierzchnię gruntów zadrzewionych i zakrzewionych (Lz V i Lz VI). Mimo, iż zapisy ewidencji gruntów i budynków nie mają decydującego znaczenia dla określenia użytków rolnych, do których przysługują płatności bezpośrednie, to jednak wskazują, że część działki o nr [...] już w 2003 r. nie mogła być użytkowana rolniczo, bowiem była zakrzewiona i zadrzewienia.
Brak jest również podstaw do uznania za zasadne zarzutów skargi, sprowadzających się do bezpodstawnego przyjęcia przez organy ARiMR,
że Skarżący utrzymywał całą działkę o nr [...] (obecnie [...] i [...]) w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., z uwagi na prowadzenie na jej części plantacji zagajników krótkiej rotacji. Słusznie wskazuje organ w odpowiedzi na skargę,
że zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 2 lit. n rozporządzenia Komisji (WE)
Nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej (...)) zagajnik o krótkiej rotacji oznacza obszar obsadzony gatunkami drzew objętych kodem CN 0602 90 41, na których prowadzona jest uprawa drzewiastych roślin wieloletnich, o korzeniu lub łodydze pozostających w ziemi po zbiorze, które wypuszczają pędy w następnym sezonie
i które wyszczególnione są w wykazie gatunków odpowiednich do wykorzystania
w zagajnikach o krótkiej rotacji wraz z ich maksymalnym cyklem zbioru, który ma zostać sporządzony przez państwa członkowskie do 2010 r. Obszary zadrzewione, do których zaliczono część działki o nr [...] wskazanej przez Skarżącego, nie są objęte systemem wsparcia. Drzew występujących na działce nie sposób było zakwalifikować ani do zagajników o krótkiej rotacji, ani jako terenu o dobrej kulturze rolnej. Przyjąć zatem należało, że Skarżący, nie dopełnił warunków do przyznania mu wnioskowanej płatności.
Za niezasadne należało również uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w szczególności wskazanych w skardze przepisów k.p.a. Podkreślić należy, że w postępowaniu w sprawie o przyznanie płatności JPO oraz UPO, według art. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw
i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów
i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące
w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Porównanie tej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że w art. 3 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organach nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności.
W przedmiotowej sprawie organy kompleksowo odniosły się do zebranego materiału dowodowego, a jednocześnie umożliwiły Skarżącemu przedstawienie własnych środków dowodowych.
Nie ma również racji Skarżący, jakoby w sprawie został naruszony art. 9 i 10 k.p.a. Treść art. 3 ust. 2 ww. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w istotnym stopniu modyfikuje zasadę czynnego udziału strony
w sprowadzonym postępowaniu administracyjnym, albowiem udzielanie pouczeń,
co okoliczności faktycznych i prawnych jak również zapewnienia czynnego udziału stron w prowadzonym postępowaniu, zostało ograniczone do sytuacji zgłoszenia takiego żądania przez stronę. Z akt sprawy wynika, że Skarżący na żadnym etapie postępowania takich żądań nie składał, nie może zatem skutecznie zarzucać organom, że nie informowały go wyczerpująco o okolicznościach faktycznych
i prawnych mających wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć przy tym należy,
że Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności oświadczył, że znane są mu zasady ich przyznawania, nie może zatem na obecnym etapie postępowania, wskazywać, że nie posiadał wiedzy jakie muszą być spełnione przesłanki, aby uzyskać płatności do posiadanych użytków rolnych.
W ocenie Sądu, Dyrektor Oddziału ARiMR trafnie uznał przy tym, że brak jest podstaw do odstąpienia od sankcji zgodnie z art. 73 rozporządzenia Komisji (WE)
nr 1122/2009, gdyż w kontekście poczynionych ustaleń nie budzi wątpliwości,
że wniosek złożony przez Skarżącego nie był prawidłowy pod względem faktycznym zaś Skarżący istotnie nie wykazał, że nie ponosi winy za zadeklarowanie danych nieprawidłowych. Poczynione ustalenia wskazują, że Skarżący posiadał wiedzę,
że w 2003 r. znaczna część działki o nr [...] nie tylko była lasem, ale również była zadrzewiona i zakrzewiona, a zatem nie była użytkowana rolniczo. Świadczy o tych chociażby fakt, że ubiegając się o płatności w roku 2005 r. wykazał do płatności jedynie powierzchnię 30 ha z 44,35 ha łącznej powierzchni działki (czyli część, która w rzeczywistości była użytkowana rolniczo), podczas gdy w obecnym postępowaniu zadeklarował już całą powierzchnię działki.
O braku winy Skarżącego w prawidłowym złożeniu wniosku nie mogą świadczyć także przedkładane do akt dokumenty w postaci decyzji Starosty Powiatowego w S. z dnia [...].10.2006 r. znak [...]; spersonalizowany wzorzec wniosku otrzymany od ARiMR, czy umowa nr [...] dzierżawy nieruchomości rolnej zawartej w dniu [...].05.2004 r. z Agencją Nieruchomości Rolnych. Powyższe dokumenty wskazują jedynie na sposób sklasyfikowania spornej działki w ewidencji gruntów i budynków przed 2006 r., w której była zaniżona powierzchnia gruntów zadrzewionych i zakrzewionych a zawyżona powierzchnia użytków rolnych. Jednakże Skarżący posiadał wiedzę, że dane uwidocznione w ewidencji są niezgodne z rzeczywistością i systematycznie karczował zadrzewienia i zalesienia, przeznaczając je na tereny rolnicze. Jak zeznał świadek - E. W., proces ten zakończył się dopiero w 2010 r., a zatem od wielu lat Skarżący posiadał wiedzę, że znaczna część działki o nr [...] nie była użytkowana rolniczo, nie tylko na dzień 30 czerwca 2003 r. ale również w terminie późniejszym.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W sposób wyczerpujący rozpatrzono cały materiał dowodowy. Ocena dowodów oraz podjęte wnioski odpowiadają zasadom logiki i doświadczenia życiowego. O prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia przekonuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło