I SA/Bk 353/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 r. sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należności z tytułu nieuregulowanego podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2010 roku oddala skargę Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] , odmawiające J. H. umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] wystawionego [...] maja 2010 r., obejmującego należności z tytułu nieuregulowanego podatku od towarów i usług za marzec 2010 r. Organ wskazał, że zdaniem pełnomocnika skarżącej w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka przewidziana w art. 59 § 1 pkt 2 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.). Pełnomocnik uznał, że zobowiązanie podatkowe za marzec 2010 r. uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2015 r., a dodatkowo, nie zostało skarżącej doręczone upomnienie, mimo że obowiązek taki ciążył na wierzycielu. Uzasadnione jest zatem w opinii pełnomocnika, umorzenie postępowania egzekucyjnego. Ustosunkowując się do powyższych twierdzeń organ drugiej instancji zauważył, że [...] października 2010 r. poborca skarbowy doręczył skarżącej odpis tytułu wykonawczego, jednocześnie pobierając gotówkę na należności objęte tym tytułem. Skarżąca odmówiła złożenia na tytule wykonawczym stosownego podpisu, pomimo odbioru dokumentu. w dniu [...] maja 2016 r. poborca skarbowy, uzupełnił pozycje 70 i 71 ww. tytułu wykonawczego o swój podpis oraz właściwą adnotację, o której mowa w art. 46 § 2 kpa. Z adnotacji umieszczonych w pkt Ł tytułu wykonawczego - kwoty pobrane na podstawie niniejszego tytułu wykonawczego, wynika iż poborca dokonał pobrań należności w dniach: [...].10.2010 r., [...].11.2010 r., [...].11.2010 r., [...].01.2011 r., [...].03.2011 r., [...].05.2011 r., [...].06.2010 r., [...].06.2011 r., [...].07.2011 r., [...].07.2011 r., [...].08.2011 r., 28[...]09.2011 r. i [...].11.2011 r. W żadnym przypadku pobrania pieniędzy skarżąca nie kwestionowała doręczenia tytułu wykonawczego i podstaw prowadzenia egzekucji. Zastosowanie odrębnych środków egzekucyjnych - pobieranie gotówki u zobowiązanej - skutkowało przerywaniem biegu terminu przedawnienia. Termin przedawnienia biegł zaś na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano dany środek egzekucyjny. Kolejne przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło wskutek zastosowania następnego środka egzekucyjnego tj. zajęcia nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] oznaczonej jako działka geodezyjna nr [...] o łącznej powierzchni 0,0594 ha, stanowiącej współwłasność skarżącej w 1/2 części. Zawiadomienie z [...] kwietnia 2016 r. o zajęciu nieruchomości skarżąca odebrała osobiście [...] maja 2016 r. poświadczając odbiór własnoręcznym podpisem. Powyższe ustalenia wskazują zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, iż organ egzekucyjny wielokrotnie zastosował skuteczny środek egzekucyjny, o którym skarżąca została powiadomiona, skutkujący przerwaniem biegu terminu przedawnienia. Nie doszło zatem do przedawnienia zobowiązania podatkowego, objętego tytułem wykonawczym Nr [...]. Organ zauważył ponadto, że w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenia odbioru upomnienia Nr [...] z [...] maja 2010 r., którym Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a wezwał skarżącą do uregulowania należności w podatku VAT za marzec 2010 r, pouczając, iż w przypadku nieuregulowania należności we wskazanym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej. Z dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż skarżąca odebrała upomnienie [...] maja 2010 r., poświadczając odbiór własnoręcznym podpisem. W skardze złożonej do Sądu pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie: I. przepisów prawa materialnego: art. 21 § 1 w związku z art. 68, art. 70 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez dokonanie błędnej subsumcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, poprzez ustalenie, że bieg terminu przedawnienia roszczeń uległ przerwaniu z uwagi na doręczenie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu [...] maja 2010 r. obejmującego należności z tytułu nieuregulowanego podatku od towarów i usług za marzec 2010 r. skarżącej przez poborcę podatkowego, na którym nie widnieje jej podpis, że odebrała go w dniu [...] października 2010 r. czy też [...] października 2010 r. oraz z uwagi na fakt braku doręczenia upomnienia przed wystawieniem tytułu wykonawczego; według skarżącej nigdy nie wpłacała żadnych kwot poborcy podatkowemu tytułem zobowiązania; organ nie rozpatrzył podnoszonego przez skarżącą zarzutu przedawnienia, gdyż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a zatem po upływie określonego czasu zobowiązanie podatkowe, chociaż niezapłacone, wygasa z mocy prawa łącznie z odsetkami za zwłokę co uzasadniało umorzenie postępowania egzekucyjnego. II. przepisów postępowania: 1. art. 15 § 1, art. 26 § 1 i 5 pkt 1, art. 27 § 1 i 3, art. 33 § 1 pkt 1, 6-8, art. 34 § 1 i 4 i art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a. poprzez odmowę umorzenia egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z uwagi na ustalenie, że zarzut przedawnienia powoływany przez skarżącą w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. nie może być wzięty pod uwagę, gdyż nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia; nie wzięcie pod uwagę faktu, iż skarżąca podnosiła zarzut przedawnienia z uwagi na fakt braku doręczenia jej nie tylko upomnienia, ale także tytułu wykonawczego o nr [...] co stanowi podstawę do umorzenia postępowania; organ nie rozpatrzył podnoszonego przez skarżącą zarzutu przedawnienia, gdyż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a zatem po upływie określonego czasu zobowiązanie podatkowe, chociaż niezapłacone, wygasa z mocy prawa łącznie z odsetkami za zwłokę; 2. art. 6, art. 7, art. 8, art. 39, art. 57 § 1, art. 61, art. 61a § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, dowolnej ocenie dowodów i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy zobowiązanie podatkowe jest wymagalne, czy przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego dokonano wszystkich czynności wymaganych prawem; poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z uwagi na podnoszony zarzut przedawnienia. Wskazując na powyższe autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Strona wniosła ponadto o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na wygaśnięcie zobowiązania z mocy prawa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania, 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał, 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa, 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego, 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny, 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego, 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu, 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania, 9) na żądanie wierzyciela, 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Złożony przez Skarżącą wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego opierał się na twierdzeniu, iż egzekwowany obowiązek się przedawnił (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) oraz, że zachodzi niedopuszczalność zastosowanego środka (art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). Należy zgodzić się z organem, że zarzut przedawnienia dochodzonych należności jest bezzasadny. W kontrolowanej sprawie bieg terminu przedawnienia zobowiązań został przerwany przez skutecznie zastosowane środki egzekucyjne. Zgodnie z art. 70 § 4 o.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Tytuł wykonawczy o numerze [...] objęto zawiadomieniem z [...].04.2016 r., skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. o zajęciu nieruchomości położonej przy ulicy [...] w B., stanowiącej współwłasność skarżącej w 1/2 części. Jak wynika z akt postępowania przed organem w dniu [...].10.2010 r. ( rozbieżność w dacie doręczenia skarżącej odpisu tytułu wykonawczego wyjaśniona została w notatce urzędowej sporządzonej przez poborcę podatkowego) skarżącej doręczono odpis tytułu wykonawczego. Ponieważ skarżąca odmówiła pokwitowania odbioru odpisu dokumentu, poborca uzupełnił rubryki 70 i 71 tytułu wykonawczego o stosowne adnotacje. Tego samego dnia poborca pobrał pierwszą z trzynastu wpłat gotówkowych dokonanych przez skarżącą. Ostatnia wpłata gotówkowa u poborcy miała miejsce w dniu [...].11.2011 r. Potwierdzeniem wpłat, a także dat ich dokonania i wysokości wpłacanych kwot jest zestawienie kwot na podstawie tytułu wykonawczego (k.1. akt) oraz kopie kwitariusza w oparciu o które poborca wystawiał pokwitowania skarżącej (k. 55 akt administracyjnych). W tych okolicznościach twierdzenia skarżącej zawarte w skardze, iż nie otrzymała odpisu tytułu wykonawczego i nie dokonywała u poborcy jakichkolwiek wpłat mijają się z prawdą. Trudno bowiem sobie wyobrazić i sprzeczne byłoby to z zasadami doświadczenia życiowego, ażeby poborca podatkowy dokonywał wpłat ze swoich środków i czynił powyższe w imieniu i na rzecz skarżącej. Odnosząc się do zarzutu prowadzenia egzekucji przed doręczeniem skarżącej upomnienia Sąd zauważa, że zarzut ten jest całkowicie chybiony. W aktach sprawy znajduje się upomnienie z dnia [...].05.2010 r. wraz ze zwrotnym poświadczeniem odbioru, pokwitowanym osobiście przez skarżącą w dniu [...].05.2010 r.. Twierdzenia przeciwne wskazywane w zarzutach skargi i jej uzasadnieniu o braku doręczenia upomnienia i wywodzenie z tej okoliczności skutków dla prowadzonej egzekucji jest gołosłowne i sprzeczne z dowodami znajdującymi się w aktach, których wiarygodności strona nie podważyła. Trafnie organ przyjął, iż stosowanie odrębnych środków egzekucyjnych, jakimi było pobranie od skarżącej wpłat gotówkowych skutkowało przerwaniem biegu terminu przedawnienia. W tej kwestii panuje zgodne i utrwalone orzecznictwo zarówno wojewódzkich sądów administracyjnych, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por.II FSK 388 /09 , IFSK 1472/09). W myśl art. 70§ 1 ustawy – Ordynacja podatkowa , zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2010 r. zaczął biec od dnia [...].01.2011 r. ( tj. od dnia następnego od końca roku, w którym upłynął termin płatności zobowiązania podatkowego za w/w okres). Ostatnie pobranie gotówki u skarżącej miało miejsce [...].11.2011 r. i ono przerwało – stosownie do treści art. 70 i 70 a Ordynacji podatkowej - bieg terminu przedawnienia, który od dnia następnego rozpoczął na nowo swój bieg. Dokonanie zajęcia udziału nieruchomości w dniu [...].04.2016 r. miało zatem miejsce przed upływem 5-letniego terminu na przedawnienie dochodzenia zobowiązania. Odnosząc się do ostatniego z zarzutów skargi Sąd zauważa, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i został oceniony prawidłowo- zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy nie pozostawiały organowi , ale też i Sądowi wątpliwości, iż zobowiązanie, objęte tytułem wykonawczym, a stanowiące podstawę dokonania zajęcia udziału w nieruchomości nie jest przedawnione i w związku z tym stanowi podstawę prowadzonej egzekucji. Uzasadnienie stanowiska organów jest kompletne, wyjasnia podstawę dokonanych ustaleń faktycznych, przywołanie stosownych przepisów prawa i należytą ich subsumcję. Z powyższych względów nie stwierdzając naruszenia przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonego postanowienia Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji.