I SA/Bk 354/09

PostanowienieWSA w Białymstoku2010-04-29

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać rozpoznany ponownie, jeśli wcześniej prawomocnym postanowieniem przyznano już zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ponownemu rozpoznaniu, jeśli strona już korzysta z takiego zwolnienia na mocy prawomocnego postanowienia sądu. Prawo pomocy przyznane przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postanowienia egzekucyjne i ewentualne koszty związane ze skargą kasacyjną.
Stan faktyczny
Skarżąca B. P.-S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, powołując się na swoją trudną sytuację materialną (niepełnosprawność, brak dochodów, zadłużenie męża). Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. P.- S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2007-2008 p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. B. P. – S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (k. 99). Skarżąca podniosła, iż jest osobą trwale niepełnosprawną i nieposiadającą żadnego źródła dochodu. Skarżąca mieszka wraz z mężem, z którym ma ustanowioną rozdzielność majątkową. Wszelkie bieżące wydatki związane z bieżącym utrzymanie domu ponosi mąż skarżącej. Poza mieszkaniem o powierzchni [...] m2 skarżąca nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto wnioskodawczyni podała, iż mąż jest zadłużony wobec banku na kwotę 45.000 zł i ma zadłużenie w Spółdzielni Mieszkaniowej. Do jego bieżących wydatków należy zaliczyć opłatę: energii elektrycznej – 100 zł, wody – 60 zł, czynszu – 300 zł, telefonu – 50 zł i zakup leków – 300 zł (k. 99-100,102). Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopię: umowy pożyczki zawartej w banku P. [...] na łączną kwotę 44.990,69 zł (k. 101), zawiadomienia o spłacie kredytu określające ratę w miesiącu lutym i marcu na kwotę 743,72 zł (k. 102, 103) oraz wywiadu środowiskowego dotyczącego jej rodziny (k. 104-113). Na wstępie należy odnieść się do wniosku B. P. – S. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 września 2009 r. zwolniono skarżącą od kosztów sądowych (k. 33). Zgodnie z art. 243 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postanowienie egzekucyjne. Powyższe skutkuje tym, iż wnioskodawczyni jest zwolniona od wszystkich kosztów sądowych, które mogą powstać, także od kosztów postępowania wywołanego ewentualnym wniesieniem skargi kasacyjnej. W związku z tym, iż skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez skarżącą podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna B. P. – S. oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z wniosku wynika, iż skarżąca jest osobą schorowaną i nieposiadającą żadnego stałego źródła dochodu. Bieżące opłaty związane z utrzymaniem rodziny skarżącej ponosi jej mąż. Uzyskiwane dochody są jednak nie wystarczające i w związku z powyższym rodzina skarżącej jest zadłużona w spółdzielni mieszkaniowej oraz w banku. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Sytuacja materialna wnioskodawczyni w połączeniu z zakresem złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadnia zatem stwierdzenie, że B. P. – S. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło