I SA/Bk 356/12

PostanowienieWSA w Białymstoku2012-11-30

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła pełnych danych finansowych i księgowych dotyczących swojej działalności gospodarczej oraz sytuacji majątkowej rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak pełnych danych księgowych i oświadczeń uniemożliwił ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych i stanu majątkowego rodziny, a udzielone kredyty świadczyły o potencjalnej zdolności do pokrycia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
J. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej opłaty paliwowej. Wnioskodawczyni przedstawiła informacje o swojej sytuacji rodzinnej i finansowej, wskazując na prowadzoną działalność gospodarczą przynoszącą straty, zadłużenie z tytułu kredytów, leasingów, kar i zaległości podatkowych, a także zajęte rachunki bankowe. Jednakże, nie przedstawiła pełnych dokumentów księgowych dotyczących bieżącej działalności gospodarczej oraz oświadczeń o źródłach utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej za miesiąc grudzień 2006 i miesiąc grudzień 2007 p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J. R. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz dziećmi A. R. ([...] lat); J. R. ([...] lat); M. R. ([...] lat); P. R. ([...] lat). Źródłem dochodu rodziny jest prowadzona przez wnioskodawczynię działalność gospodarcza, która przynosi straty. Skarżąca posiada zaległości z tytułu kar na rzecz P. Inspekcji Transportu Drogowego w B., a także jest zadłużona z tytułu zaciągniętych kredytów, umów leasingowych i zaległości w podatku akcyzowym. J. R. ma zajęte rachunki bankowe. Majątek rodziny stanowi dom o powierzchni [...] m 2 oraz nieruchomość o powierzchni [...] m2. Wnioskodawczyni nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Skarżąca pozostaje w związku małżeńskim z J. R., z którym ma ustanowioną rozdzielność majątkową (k. 14 – 16). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 08 listopada 2012 r. (k. 20) J. R. oświadczyła, że miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny przedstawiają się następująco: zakup żywności – 1.500 zł, zakup ubrań – 1.000 zł, lekarstwa – 150 zł, opieka medyczna – 300 zł, dowóz dzieci – 200 zł, obiady dzieci – 100 zł. Wnioskodawczyni jest właścicielką samochodu osobowego [...] rok prod. 1997 – koszty miesięcznej eksploatacji pojazdu to 200 zł. J. R. nie jest właścicielem nieruchomości, nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 20). Do akt sprawy skarżąca dołączyła: rachunki i faktury za energię elektryczną (k. 24 – 25 i k. 65); ubezpieczenie PZU (k. 59); telefon komórkowy i stacjonarny (k. 60, k. 64v - 66); PIT 36L za 2011 r. (k. 26 – 27); PIT 28 (k. 28 – 30); umowę o kredyt inwestycyjny z dnia [...] maja 2012 r. na kwotę 100.000 zł (k. 32 – 36); umowę o kredyt na działalność gospodarczą z dnia [...] maja 2012 r. na kwotę 20.000 zł (k. 37 – 41); harmonogramy spłat innych kredytów (k. 42 – 45); wyciągi z rachunków i kont bankowych (k. 46 – 56); wezwanie do zapłaty wystawione przez A. B. dnia [...] października 2012 r. (k. 57); decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. dotyczącą wymierzenia kary pieniężnej (k. 57 v); wezwanie do zapłaty [...]-L. Polska (k. 58v); pismo [...] z dnia [...] listopada 2012 r. określające wysokość zadłużenia wnioskodawczyni (k. 62); pismo ZUS z dnia [...] listopada 2012 r. dotyczące zaległości z tytułu nieopłaconych składek (k. 62 v); tytuły wykonawcze (k. 67 – 75). W tym miejscu należy podkreślić, iż wnioskodawczyni nie uczyniła zadość obowiązkowi nałożonemu na nią we wzmiankowanym wezwaniu z dnia 08 listopada 2012 r. (k. 20) w części nadesłania dokumentów poświadczających przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz koszty ich uzyskania za okres styczeń – październik 2012 r. (np. bilans zysków i strat), a także nie złożyła wymaganych oświadczeń dotyczących: określenia źródeł utrzymania J. R., należało przy tym wskazać wysokość uzyskiwanego miesięcznego dochodu z jednoczesnym określeniem, z jakiego tytułu jest ten dochód oraz wskazania wysokości przychodów i dochodów osiągniętych przez skarżącą z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za rok 2012 z wyszczególnieniem kwot za styczeń – październik br. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu J. R. wykazała, iż źródłem miesięcznego utrzymania rodziny jest działalność gospodarcza prowadzona przez wnioskodawczynię (P. P. – H. – U. J. R.) oraz przez J. R. (O. – T. J. R.). Obecnie przedsiębiorstwo prowadzone przez J. R. przynosi straty. Z dołączonych do akt sprawy wyciągów z konta bankowego wynika, że w okresie od [...] sierpnia do [...] października br. na konto przedsiębiorstwa wpłynęło około 131.600 zł, przy czym wypłacono z konta około 143.400 zł. W wyniku rozliczenia operacji debet tego konta wynosił około 49.600 zł (k. 46 – 52). Na konto bankowe O. – T. J. R. w okresie sierpień – październik br. wpłynęło około 6.600 zł, przy wypłatach w kwocie około 6.500 zł (k. 55 – 56). Wykazane wydatki rodziny to 3.450 zł (żywność, ubrania, lekarstwa, opieka medyczna, dowóz i obiady dzieci koszty miesięcznej eksploatacji samochodu). Dodatkowo wnioskodawczyni opłaca Internet i telefon (stacjonarny i komórkowy) – 419 zł (k. 60 i k. 63 – 65v); energię elektryczną około 200 zł (k. 24) i ubezpieczenie pojazdów - 295 zł kwartalnie (tj. 98 zł miesięcznie). Ponadto, skarżąca spłaca raty kredytów i raty leasingowe w łącznej kwocie 6.359,67 zł miesięcznie (k. 33 – 34; k. 38; k. 42 – 45). Łącznie miesięczne wydatki rodziny J. R. (wraz ze spłatą rat zaciągniętych zobowiązań finansowych) wynoszą około 10.500 zł. Zadłużenie J. R. wynikające z wystawionych tytułów wykonawczych to 5.764 zł (k. 67 – 68; k. 70 – 71), zaległość względem: [...] to 19.418 zł (k. 62 - 63v); [...] – 103 zł (k. 62v); [...]-L. Polska – 6.323,92 zł (k. 58v); A. B. – 3.209 zł (k. 57). Zatem łączna kwota zadłużenia (zaległości płatniczych) wnioskodawczyni to około 34.817 zł. Dodatkowo na O. – T. J. R. nałożono karę pieniężną za prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów bez zezwolenia w kwocie 10.000 zł (k. 57v). W skład majątku rodziny wnioskodawczyni wchodzi dom o powierzchni [...] m2 oraz działka o powierzchni [...] m2, samochód osobowy marki [...], rok produkcji 1997. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zatem stwierdzić, iż oświadczenia i dokumenty złożone przez J. R. przy jednoczesnym braku pełnych danych tj. w zakresie wymaganych dokumentów księgowych i oświadczeń pozwalających na określenie obecnej sytuacji finansowej prowadzonej przez nią firmy P. P. – H. – U. J. R. oraz przedsiębiorstwa współmałżonka O. – T. J. R. w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych oraz stanu majątkowego rodziny skarżącej. Odnosząc powyższe okoliczności do sprawy niniejszej należało, zatem skonstatować, iż J. R. przedstawiła jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej rodziny, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż dysponuje ona nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Dodatkowo o dobrej sytuacji majątkowej skarżącej świadczy fakt udzielenia wnioskodawczyni przez B. Z. [...] S.A. dnia [...] maja 2012 r. dwóch kredytów tj. kredytu inwestycyjnego na zakup gruntu w wysokości 100.000 zł (k. 31 – 36) i kredytu na działalność gospodarczą w wysokości 20.000 zł (k. 37 – 40). Końcowo jeszcze raz należy zaakcentować, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu w oparciu o złożone oświadczenia strony oraz ewentualne dokumenty potwierdzające zawarte w nich dane. W sprawie niniejszej z przedstawionych wyżej przyczyn wniosek J. R. uznano za niewiarygodny i na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło