I SA/Bk 361/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 oddala skargę. W dniu [...] maja 2012 r. Pan J. G.i (dalej: Skarżący), złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Ł. wniosek o przyznanie m.in. płatności uzupełniającej do powierzchni upraw przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) na 2012 rok. Decyzją z [...] kwietnia 2013 r. nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. przyznał Skarżącemu jednolitą płatność obszarową, uzupełniającą płatność podstawową zgodnie z żądaniem zadeklarowanym we wniosku oraz odmówił przyznania płatności zwierzęcej. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z [...] czerwca 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał przepisy § 6 i § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, dalej cyt. jako: rozporządzenie z 9 marca 2009 r.) oraz wskazał m.in., że płatność zwierzęca przysługuje rolnikowi lub jego małżonkowi, którzy w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. byli posiadaczami bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz otrzymanie płatności uzupełniającej do powierzchni: a) trwałych użytków zielonych lub b) upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub c) mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, za 2006 rok. Organ zauważył, że dodatkowo ustawodawca umożliwił otrzymanie płatności zwierzęcej rolnikom ubiegającym się o płatności bezpośrednie, którzy nie posiadali zwierząt w okresie referencyjnym tj. od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. wyznaczając dodatkowy okres referencyjny od dnia 1 kwietnia 2006 r. do dnia 14 marca 2007 r. na zgłoszenie posiadanych zwierząt. Organ stwierdził na tej podstawie, że dokonanie pierwszej rejestracji zwierząt po 14 marca 2007 r. wyklucza możliwość otrzymania płatności zwierzęcej. Ustalono natomiast, że Skarżący wniosek o zarejestrowanie siedziby stada złożył [...] grudnia 2005 r., a zakupu bydła dokonał [...] maja 2007 r. W tej sytuacji organ stwierdził, że zarówno w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r., jak też od 1 kwietnia 2006 r. do 14 marca 2007 r. nie był posiadaczem bydła, a zatem nie spełnił warunku koniecznego do przyznania płatności zwierzęcej. Organ wskazał także, że w sprawie nie znajdują zastosowania pozostałe warunki przyznania płatności określone w rozporządzeniu z 9 marca 2009 r. Na powyższą decyzję Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Stwierdził, że jego zdaniem płatność zwierzęca należy się rolnikowi hodującemu i posiadającemu bydło. On zaś takie zwierzęta posiada odkąd w 1986 r. przejął gospodarstwo po swoich dziadkach. Od maja 2005 roku zakupywał cielaki do odchowu na opasy, co potwierdzają jego zgłoszenia do ARiMR oraz Księga Rejestracji Stada Bydła. Wskazał, że w okresie referencyjnym, który został wprowadzony wstecz, nie posiadał żadnych zwierząt, gdyż od 15 listopada 2004 r. do 1 lipca 2008 r. miał dodatkową pracę poza gospodarstwem rolnym. Wskazał też na trudną sytuację finansową i zdrowotną. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu uzupełniając skargę wniósł o uchylenie decyzji organów I i II instancji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Pełnomocnik zarzucił naruszenie: 1) art. 3 ust. 2 pkt 1 – 3 oraz ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 80 i 107 § 3 k.p.a. albowiem organy odmówiły przyznania płatności zwierzęcej na rok 2012 w sytuacji, gdy: a) nie przeprowadziły wyczerpującej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; b) nie dokonały oceny spełnienia przez Skarżącego wymagań wynikających z § 8 rozporządzenia z 9 marca 2009 r. (jak pełnomocnik sprostował na rozprawie); c) uzasadnienia decyzji nie zawierają wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego sprawy oraz wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, w szczególności brak wyjaśnienia, jakie inne warunki rozporządzenia z 9 marca 2009 r. mają zastosowanie w sprawie oraz czy zostały one spełnione, a jeżeli nie to dlaczego; 2) § 8 rozporządzenia z 9 marca 2009 r. poprzez jego niezastosowanie. Pełnomocnik podniósł, że organy obu instancji pominęły w swoich rozważaniach przesłanki przyznania płatności zwierzęcej wynikające z § 8 rozporządzenia z 9 marca 2009 r. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów mogących świadczyć o prowadzeniu przez organy postępowania dowodowego w zakresie wymogów wynikających z tego przepisu. Nie wynika z akt sprawy, czy Skarżący w latach 2004 – 2006 występował z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, czy Skarżącemu przyznano płatność zwierzęcą na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności lub na podstawie § 6 albo 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z akt sprawy nie wynika też, czy Skarżący w okresie od 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni. Podniesiono również, że organ II instancji w uzasadnieniu decyzji podaje datę, kiedy Skarżący złożył wniosek o zarejestrowanie siedziby stada ([...] grudnia 2005 r.) i kiedy po raz pierwszy dokonał zakupu bydła ([...] maja 2007 r.). Nie wskazał jednak, czy w innych okresach, w szczególności od 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do 14 marca roku złożenia tego wniosku Skarżący był posiadaczem tych zwierząt. Pełnomocnik podkreślił, że Skarżący wskazywał, że jest posiadaczem zwierząt, a ponadto potwierdzają to dane z raportu z czynności kontrolnych organu. Jako załącznik do raportu zostało sporządzone zestawienie, z którego wynika, że Skarżący od listopada 2011 r. do października 2012 r. posiadał 2 buhaje i 1 cielaka, a także okresowo inne zwierzęta. Pełnomocnik dodał, że ustalenia te powinny być przedstawione i ocenione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. pełnomocnik organu podkreślił, że Skarżący sam przyznał, że w okresie referencyjnym nie posiadał zarejestrowanego stada, skutkiem czego była decyzja odmawiająca przyznania płatności PZ. Zobowiązany przez Sąd do udzielenia informacji, czy Skarżący w latach 2004 – 2006 występował z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej w rozumieniu § 8 rozporządzenia z 9 marca 2009 r. w piśmie z 9 grudnia 2013 r. poinformował, że Skarżący w latach 2004 – 2006 występował o płatności JPO i UPO. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest to, czy organy właściwie przeprowadziły postępowanie i prawidłowo uznały, że Skarżący nie spełnia warunków uprawniających do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ). Na wstępie należy zauważyć, że ustanowione w ustawodawstwie krajowym, począwszy od 2007 r., dofinansowanie produkcji zwierzęcej w ramach płatności bezpośrednich, powiązane zostało z historycznym stanem posiadania zwierząt, a jego celem było wyrównanie pozycji konkurencyjnej producentów bydła w kraju w stosunku do producentów z Unii Europejskiej, którzy otrzymywali taką płatność do określonego rodzaju zwierząt. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia z 9 marca 2009 r., który był podstawą podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli: 1) rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie, oraz 2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni: a) trwałych użytków zielonych lub b) upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub c) do powierzchni mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 r. o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki – także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim. Należy zauważyć, że wymienione przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. Nie wystarczy więc być we wskazanym okresie referencyjnym posiadaczem bydła, owiec, kóz lub koni, ale musi to znaleźć odzwierciedlenie w odpowiednim rejestrze. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 cyt. rozporządzenia w przypadku gdy rolnik nie spełnia wymagań określonych w § 6 ust. 1 pkt 1, lecz spełnia wymagania określone w § 6 ust. 1 pkt 2, płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje mu, jeżeli: 1) nie przyznano mu płatności zwierzęcej na podstawie § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265 i Nr 157, poz. 987), zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 14 marca 2008 r."; 2) rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2006 r. do dnia 14 marca 2007 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie. Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotne było ustalenie, czy Skarżący był posiadaczem wymienionych w rozporządzeniu zwierząt w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r., ewentualnie od 1 kwietnia 2006 r. do 14 marca 2007 r., a jeśli tak, to czy znalazło to odzwierciedlenie w odpowiednim rejestrze. Organy ustaliły tą kwestię m.in. na podstawie informacji zawartych w Zintegrowanym Systemie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt oraz danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych. Wynika z nich jednoznacznie, że Skarżący wniosek o zarejestrowanie siedziby stada złożył [...] grudnia 2005 r., a po raz pierwszy dokonał zakupu bydła [...] maja 2007 r. W toku postępowania nie budziło ponadto wątpliwości, że w okresie referencyjnym nie posiadał on żadnych zwierząt. Również w skardze do Sądu Skarżący wskazał, że od [...] listopada 2004 r. od [...] lipca 2008 r. pracował poza gospodarstwem rolnym i w okresie referencyjnym nie posiadał żadnych zwierząt. Zasadnie więc przyjęły organy, że ani w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r., ani od 1 kwietnia 2006 r. do 14 marca 2007 r. Skarżący nie był posiadaczem bydła, owiec, kóz lub koni wpisanych lub zgłoszonych do odpowiedniego rejestru. W sytuacji, gdy Skarżący przyznawał, że nie posiadał zwierząt w okresie referencyjnym nie można organom stawiać zarzutu, że nie prowadziły dalszego postępowania w kierunku badania tej kwestii. W konsekwencji organy zasadnie przyjęły, że Skarżący nie spełnił warunków przewidzianych w § 6 ust. 1, jak też w § 7 ust. 1 rozporządzenia z 9 marca 2009 r. Rozważenia wymaga natomiast kwestia zastosowania przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia z 9 marca 2009 r., zgodnie z którym w przypadku gdy rolnik nie spełnia wymagań określonych w § 6 ust. 1, płatność zwierzęca przysługuje mu, jeżeli w latach 2004-2006 nie występował z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, z późn. zm.) oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zwanej dalej "ustawą", a ponadto: 1) przyznano temu rolnikowi płatność zwierzęcą na podstawie: a) § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 i Nr 69, poz. 462), zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 13 marca 2007 r.", lub b) § 6 albo 7 rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r. lub 2) w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku rolnik lub jego małżonek był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie. Pełnomocnik Skarżącej zarzuca, że organy obu instancji pominęły w swoich rozważaniach przesłanki przyznania płatności zwierzęcej wynikające z tego przepisu. Nie można się z tym do końca zgodzić, bowiem organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji po analizie spełnienia przesłanek z § 6 i 7 rozporządzenia stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie znajdują również zastosowania pozostałe warunki określone w tym rozporządzeniu. Jednocześnie jednak ma rację pełnomocnik Skarżącego, że zarówno w aktach sprawy, jak też w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji brak jest danych świadczących o tym, że organy należycie wyjaśniły tą kwestię. W tej sytuacji Sąd na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. zobowiązał pełnomocnika organu do poinformowania, czy Skarżący w latach 2004 – 2006 występował z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej. Z informacji uzyskanej od pełnomocnika wynika, że Skarżący w latach 2004 – 2006 występował o płatności JPO i UPO (k. 69). W tej sytuacji należy stwierdzić, że w tej sprawie brak było podstaw do tego, by przyznać Skarżącemu płatność zwierzęcą na podstawie § 8 rozporządzenia. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że bez wątpienia uzasadnienie dokonane przez organ miało miejsce z naruszeniem przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Organ nie wskazał bowiem wszystkich faktów, które uznał za udowodnione, ani dowodów, na których oparł swoją tezę o braku spełnienia pozostałych warunków określonych w rozporządzeniu. Mając jednak na uwadze, że nie ulega wątpliwości, iż Skarżący tych warunków nie spełnił, Sąd doszedł do przekonania, że to naruszenie przepisów postępowania nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.