I SA/Bk 362/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: referendarz sądowy Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków J. G.-S. i T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi wspólników Spółki Cywilnej K. w C. – J. G.-S. i T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...].08.2006 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia spółki kosztami badania zgłoszonego towaru p o s t a n a w i a 1. oddalić wniosek J. G.-S., 2. oddalić wniosek T. K. J. G.-S. i T. K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawcy stwierdzili, że w związku z koniecznością pokrycia kosztów zabezpieczenia w kwocie 66.984 zł ich firma - Spółka Cywilna K. w C. nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych. Firma ma obecnie zawieszoną działalność, praktycznie jedynym jej kontrahentem jest firma L. Ł. z B. Spółka ma na rachunku bankowym 10.012,57 zł. J. G.-S. (k. 23-24) podał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca uzyskuje dochód z tytułu działalności gospodarczej i umowy o pracę w wysokości 2.224 zł brutto miesięcznie. Również T. K. (k. 26-27) podał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca uzyskał stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W piśmie z dnia 14.11.2006 r. (k. 37-38) tut. Sąd wezwał wnioskodawców do złożenia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania dodatkowego oświadczenia i dokumentów dotyczących ich sytuacji materialnej. J. G.-S. nie udzielił odpowiedzi na otrzymane wezwanie. W złożonej odpowiedzi T. K.(k. 42-49) stwierdził, że mieszka razem z matką w należącym do niej domu o pow. ok. 450 m² i nie posiada do tej nieruchomości żadnego tytułu prawnego. Wnioskodawca pozostaje na utrzymaniu matki i nie ponosi wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem. T. K. posiada 50 % udziałów w spółce K., która przynosi straty, spowodowane wstrzymaniem na granicy surowca, którym miała handlować, 50% udziałów w firmie S. s.c., która jest w trakcie organizacji i również nie przynosi dochodu oraz 10% udziałów w firmie P. s.c. Z tytułu posiadanych udziałów w firmie P. do 31.10.2006 r. wnioskodawca uzyskał dochód w wysokości 6.680 zł, który został przeznaczony na pokrycie strat spółki K. T. K. nie posiada samochodu osobowego. Do pisma dołączono kopię zeznania podatkowego za 2005 r., wnioskodawca nie przedstawił natomiast wyciągu z rachunku bankowego z ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentu przedstawiającego wysokość dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej w bieżącym roku. W kolejnym piśmie z dnia 24.01.2007 r. (k. 54) T. K. oświadczył, że jego matka M. K. prowadzi działalność gospodarczą i jej dochody za okres od stycznia do listopada 2006 r. wyniosły brutto 10.077,03 zł, a po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne - 5.040,39 zł. M. K. posiada dom o pow. 400 m², jest także współwłaścicielką domu w zabudowie szeregowej o pow. 160 m², ponadto posiada samochód osobowy Citroen C3 z 2002 r., jej miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wynoszą około 1.200 zł. M. K. ma zadłużenie w wysokości około 1.000.000 zł, wnioskodawca posiada zadłużenie w wysokości ok. 12.000 zł. Stosownie do regulacji z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym (w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych) - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Przede wszystkim należy stwierdzić, iż koszty sądowe w niniejszej sprawie aktualnie sprowadzają się do wpisu w wysokości 100 zł, do którego uiszczenia zobowiązani są solidarnie J. G.-S. i T. K., a zatem uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia z tego obowiązku drugiego skarżącego. Zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że koszty sądowe ponosi osoba, która wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, a zatem w niniejszej sprawie są to skarżący. W wyjątkowych przypadkach, w których strona ze względu na trudną sytuację materialną nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania może być jej przyznane prawo pomocy. W szczególności za przejęciem kosztów postępowania na Skarb Państwa może przemawiać brak dochodów i majątku wnioskodawcy. W przypadku osób, które w różnych formach organizacyjnych podejmują działalność gospodarczą stawiane wymagania są szczególnie ostre. Decydując się na tego rodzaju aktywność powinny one przewidywać, że może się z tym wiązać potrzeba dochodzenia swoich praw przed sądem. W niniejszej sprawie skarżący nie udowodnili, że znajdują się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. J. G.-S. podał jedynie, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca oświadczył, że uzyskuje dochód z tytułu działalności gospodarczej i umowy o pracę w wysokości 2.224 zł brutto miesięcznie. Pomimo wezwania tut. Sądu do przedstawienia dodatkowego oświadczenia i dokumentów wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi. Z dokumentów przedstawionych w sprawie I SA/Bk 363/06 wynika, że wnioskodawca mieszka razem z rodzicami, właścicielką domu w zabudowie szeregowej o pow. 130 m² jest jego matka, miesięczne koszty utrzymania wnioskodawcy wynoszą 400 zł. J. G.-S. posiada 50 % udziałów w firmie K. s.c., posiada także samochód osobowy marki Skoda Superb rok prod. 2005 r. – zakupioną na kredyt, który podlega spłacie do 10.2009 r. Wnioskodawca ma syna w wieku 11 lat, którego jak twierdzi utrzymuje (oświadczenie z dnia 28.11.2006 r., k. 68 akt I SA/Bk 363/06). Zgodnie z zaświadczeniem z dnia 23.11.2006 r. wynagrodzenie skarżącego na stanowisku koordynatora produkcji w firmie "S" Sp. z o.o. wynosi 1.000 zł brutto, 674,77 zł netto (k. akt 69 akt I SA/Bk 363/06). Według przedstawionej deklaracji na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy PIT-5L za miesiąc październik 2006 r. J. G.-S. uzyskał przychód w wysokości 454.731,87 zł, dochód w wysokości 31.385,96 zł (k. 73-75 akt I SA/Bk 363/06). Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, w szczególności wysokość dochodów osiąganych z działalności gospodarczej a także wysokość obrotów i otrzymywane wynagrodzenie, ponoszenie niskich kosztów związanych z utrzymaniem w związku z zamieszkiwaniem z rodzicami należy stwierdzić, że J. G.-S. jest w stanie ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie. Na sytuację majątkową wnioskodawcy nie wpływa zasadniczo fakt spłacania kredytu na zakup samochodu osobowego, wręcz przeciwnie - wskazuje, iż jest ona na tyle dobra, że jest on w stanie co miesiąc wygospodarować w domowym budżecie na ten cel odpowiednie środki bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. T. K. podał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca podał, że mieszka razem z matką w należącym do niej domu o pow. ok. 450 m² i nie posiada do tej nieruchomości żadnego tytułu prawnego. Wnioskodawca pozostaje na utrzymaniu matki i nie ponosi wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem. T. K.posiada 50 % udziałów w spółce K., która przynosi straty, spowodowane wstrzymaniem na granicy surowca, którym miała handlować, 50% udziałów w firmie S. s.c., która jest w trakcie organizacji i nie przynosi dochodu oraz 100% udziałów w firmie P. s.c. Z tytułu posiadanych udziałów w firmie P. do 31.10.2006 r. uzyskał wnioskodawca dochód w wysokości 6.680 zł. Pomimo wezwania wnioskodawca nie przedstawił wyciągu z posiadanego rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy i dokumentu potwierdzającego wysokość dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej w 2006 r. Z dokumentów przedstawionych w sprawie I SA/Bk 363/06 - deklaracji na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy PIT-5 za miesiąc październik 2006 r. wynika, że T. K. uzyskał przychód w wysokości 163.015,26 zł, stratę w wysokości 18.135,51 zł (k. 63-64 akt I SA/Bk 363/06). Wnioskodawca twierdzi, że posiada zadłużenie w wysokości ok. 12.000 zł. Matka wnioskodawcy M. K., na której otrzymaniu on pozostaje, prowadzi działalność gospodarczą i jej dochody za okres od stycznia do listopada 2006 r. wyniosły brutto 10.077,03 zł, a po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne - 5.040,39 zł. M. K. posiada dom o pow. 400 m², jest także współwłaścicielką domu w zabudowie szeregowej o pow. 160 m², ponadto posiada samochód osobowy Citroen C3 z 2002 r., jej miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wynoszą około 1.200 zł. M. K. ma zadłużenie w wysokości około 1.000.000 zł. T. K. jako osoba prowadząca działalność gospodarczą powinien wykazywać się szczególną zapobiegliwością i przezornością w zakresie planowania swoich wydatków i gospodarowania posiadanymi środkami. Wnioskodawca prowadzi działalność jako udziałowiec K. s.c. i P. s.c. i z tego tytułu osiąga przychody, spółka P. osiągnęła dochód, ponadto tworzy kolejną spółkę S. s.c., zatem jest w stanie ponosić koszty związane z ich funkcjonowaniem a nawet prowadzoną działalność rozszerza. W związku z tym T. K. niewątpliwie jest w stanie wygospodarować środki na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, zwłaszcza, że mieszka razem z matką i nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem. J. G.-S. i T. K. posiadają kwotę 10.012,57 zł na rachunku bankowym Spółki K., którą mogą dysponować – wnioskodawcy nie twierdzili, że zachodzą w tym zakresie jakiekolwiek ograniczenia. Koszty sądowe nie mogą być umieszczane jako ostatnie w kolejności ich zaspokajania, zatem część z posiadanych środków wnioskodawcy powinni przeznaczyć na ich uiszczenie, zwłaszcza, że są one stosunkowo niskie. Wobec powyższego, stosując przepisy art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.