I SA/Bk 363/14

WyrokWSA w Białymstoku2014-12-10

Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Paweł Janusz Lewkowicz, Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył wysokość przyznanej płatności rolnośrodowiskowej z powodu stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymogów programu rolnośrodowiskowego, w szczególności dotyczących pozostawienia nieskoszonej powierzchni trwałych użytków zielonych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy rozporządzeń unijnych i krajowych dotyczące przyznawania płatności rolnośrodowiskowych. Stwierdzone nieprawidłowości, takie jak pozostawienie niewłaściwej części działki rolnej nieskoszonej lub wykoszenie całej powierzchni, skutkowały uzasadnionym pomniejszeniem należnej płatności. Ciężar udowodnienia spełnienia wymogów spoczywał na rolniku, a organ nie miał obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na jego korzyść.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, deklarując różne pakiety i warianty. Kontrola przeprowadzona w gospodarstwie wykazała szereg nieprawidłowości, w tym dotyczące niezgodności powierzchni, pozostawienia nieskoszonej powierzchni lub wykoszenia całej powierzchni działki. W związku z tym organy administracji przyznały płatność w pomniejszonej wysokości. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i nieprawidłowe rozpatrzenie materiału dowodowego, w tym pominięcie korekty do wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Dyrektora [...] w Ł. z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013 oddala skargę. S. N. (dalej powoływany jako "Skarżący") złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w B. P. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, w którym zadeklarował pakiet 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na powierzchni 35,86 ha, pakiet 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariant 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 23,27 ha, oraz pakiet 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 6,60 ha. W dniu 13.06.2013 r. Skarżący złożył do Biura Powiatowego ARiMR w B. P. zmianę do wniosku, w której zmieniono załącznik graficzny działek rolnych AD, AK, AN, B. W dniach [...].11.2013 r. - [...].12.2013 r. w gospodarstwie Skarżącego została przeprowadzona kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni (raport z czynności kontrolnych nr [...]), oraz kontrola w zakresie działania Program rolnośrodowiskowy (raport z czynności kontrolnych nr [...] oraz uzupełniony raport nr [...]). Decyzją z dnia [...].03.2014 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. P. przyznał Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na 2013 rok, z uwagi na nieprawidłowości stwierdzone na szeregu działkach należących do Skarżącego. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...].05.2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na realizację programu rolnośrodowiskowego reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.). Ponadto stosuje się przepisy prawa zawarte w rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011 r. ze zm.), oraz w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.) i mogą być wykorzystywane do kontroli obszarowych. W gospodarstwie Skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni i w zakresie działania Program rolnośrodowiskowy. Inspektorzy terenowi podczas kontroli stwierdzili nieprawidłowości, którym przypisano następujące kody pokontrolne: – zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest mniejsza od powierzchni całkowitej stwierdzonej, w związku z czym zastosowano kod nieprawidłowości DR13 -(działka rolna A, AN, AW, PB); – działka rolna jest położona na niezadeklarowanej działce referencyjnej, w związku z czym zastosowano kod nieprawidłowości DR29 (działka rolna A, BB); – powierzchnia stwierdzona działki rolnej została zredukowana do powierzchni kwalifikowanej PEG, w związku z czym zastosowano kod nieprawidłowości DR40 (działka rolna A); – stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności, w związku z czym zastosowano kod nieprawidłowości DR51 "(działka rolna AW); – stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania, w związku z czym zastosowano kod nieprawidłowości DR52 (działka rolna AK, AN, AW, P); – pozostawienie większej niż 10 %, lecz mniejszej niż 50 % nieskoszonej powierzchni działki rolnej, w związku z czym zastosowano kod nieprawidłowości L17(działka rolna BB); – pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczona na materiale graficznym, w związku z czym zastosowano kod nieprawidłowości P020 (działka rolna B); – wykoszenie całej powierzchni, w związku z czym zastosowano kod nieprawidłowości P11 (działka rolna E); – pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczona na materiale graficznym, w związku z czym zastosowano kod nieprawidłowości N020 (działka rolna AD). Stwierdzone nieprawidłowości skutkowały, względem działki oznaczonej jako BB, z uwagi na pozostawienie większej niż 10 %, lecz mniejszej niż 50 % nieskoszonej powierzchni działki rolnej (stwierdzono 0,54 ha powierzchni nie wykoszonej, co stanowi 10,44 %), zmniejszeniem płatności rolnośrodowiskowej o 30%. Z kolei w odniesieniu do działki rolnej B, w sporządzonym raporcie inspektorzy terenowi wpisali kod błędu P020 oznaczający pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczona na materiale graficznym, natomiast dla działki rolnej E wpisali kod błędu P11 oznaczający wykoszenie całej powierzchni. Zgodnie z załącznikiem nr 3 Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów, w części IV. Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 (ust. 2, pkt 4 ppkt a) wymogi dodatkowe dla wariantu 4.1 w przypadku użytkowania kośnego trwałych użytków zielonych obowiązuje pozostawienie 5 - 10 % powierzchni działki rolnej nieskoszonej, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej części tej działki. Ponieważ Skarżący nie spełnił powyższego wymogu, nieprawidłowość wykryta w wyniku kontroli na miejscu miała wpływ na przyznanie płatności. Zgodnie z § 38 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1 jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia i wynosi 50 % w stosunku do działki rolnej B ponieważ pozostawiono nieskoszoną niewłaściwą części działki rolnej i działki rolnej E ponieważ wykoszono cała powierzchnie. Natomiast względem działki rolnej AD inspektorzy stwierdzili kod błędu N020 oznaczający pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczona na materiale graficznym. Z uwagi, że Skarżący nie pozostawił 5 - 10 % właściwej powierzchni części działki rolnej organ był zobowiązany do zastosowania zmniejszeń płatności o 50%. Organ odwoławczy za niezasadne uznał zarzuty naruszenia art. 7, 77 i 80 Kpa. Zaznaczył, że organ I instancji poddał wnikliwej ocenie przedłożony przez Skarżącego dokument w postaci zmiany do wniosku złożonej dnia [...].06.2013 r., w której wnioskodawca dokonał zmiany załącznika graficznego działek rolnych AD, AK, AN, B. Podjęte zostały czynności mające na celu dokładne wyjaśnienie i ustalenie stanu faktycznego, tj. raport w zakresie działania Program rolnośrodowiskowy (raport z czynności kontrolnych nr [...]) został odesłany do Biura Kontroli na Miejscu, ponieważ podczas sporządzania raportu nie została uwzględniona zmiana do wniosku z dnia [...].06.2013 r. W dniu [...].03.2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. P. wpłynął poprawiony raport z czynności kontrolnych w zakresie działania Program rolnośrodowiskowy (raport z czynności kontrolnych nr [...]), w którym usunięto kody nieprawidłowości dla działki rolnej AK i AN. Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle obowiązujących przepisów obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń i uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. To na ubiegającym się o pomoc w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" spoczywa ciężar udowodnienia, że pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej nie winno skutkować zastosowaniem zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej wynikającej z § 38 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. W przypadku pakietów, w których rolnik zaznacza na materiale graficznym część działki rolnej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku, jak w przypadku pakietu 4, fakt pozostawienia nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej należy uznać za równoznaczny z nie wypełnieniem wymogu wynikającego z załącznika nr 3 Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów, części IV. Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 (ust. 2, pkt 4 ppkt a) wymogi dodatkowe dla wariantu 4.1 w przypadku użytkowania kośnego trwałych użytków zielonych obowiązuje: pozostawienie 5 - 10 % powierzchni działki rolnej nieskoszonej, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej części tej działki. Ponieważ wnioskodawca nie spełnił powyższego wymogu, nieprawidłowość wykryta w wyniku kontroli na miejscu miała wpływ na przyznanie płatności. Dlatego też, zdaniem organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy został oceniony prawidłowo, uwzględniając znaczenie i wartość poszczególnych dokumentów zgromadzonych w sprawie. Wydając decyzję organ I instancji oparł się na obowiązujących przepisach prawnych, czemu dał wyraz w podstawie prawnej decyzji, a uzasadnienie faktyczne potwierdził uzasadnieniem prawnym. W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 7, 77 i 80 Kpa. poprzez nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie kontroli, w szczególności pominięcie korekty do wniosku złożonej do działek nr 319 i 320. Skarżący przyznał, że podpisał dokumenty kontrolne, ale uczynił to pod wpływem błędu. W piśmie uzupełniającym skargę z dnia 20 listopada 2014 r., Skarżący podniósł ponadto, że nie został powiadomiony o dacie kontroli na gruntach, skutkiem czego nie był obecny w ich trakcie co mogło doprowadzić do błędnych pomiarów. Jako przykład wskazał, że kontrolujący wyliczyli przekroczenie na jednej z działek powierzchni nieskoszonej o 0,4%, co przy łącznej powierzchni działki 50 arów oznaczałoby, że pomiar był uzależniony od tego, w którym ręku kontroler trzymał urządzenie GPS. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi. Warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na realizację programu rolnośrodowiskowego reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.). Ponadto stosuje się także przepisy prawa zawarte w rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011 r. ze zm.), oraz w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.) i mogą być wykorzystywane do kontroli obszarowych. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 173), agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające przeprowadzają kontrole na miejscu oraz wizytacje w miejscu. W myśl art. 31 ww. ustawy, czynności w ramach kontroli na miejscu oraz czynności w ramach wizytacji w miejscu, zwane dalej "czynnościami kontrolnymi", są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania wydane przez organ agencji płatniczej lub przez właściwy organ podmiotu wdrażającego. Osoby wykonujące czynności kontrolne mają prawo do: wstępu na grunty i do obiektów związanych z działalnością, której dotyczy pomoc lub pomoc techniczna; żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu; wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kserokopii oraz zabezpieczania tych dokumentów; sporządzania dokumentacji fotograficznej z przeprowadzonej kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu; pobierania próbek do badań. Osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności raport, który podpisuje osoba wykonująca czynności kontrolne oraz podmiot kontrolowany. W przypadku odmowy podpisania raportu przez podmiot kontrolowany raport podpisuje tylko osoba wykonująca czynności kontrolne, dokonując w raporcie stosownej adnotacji o odmowie podpisania raportu przez podmiot kontrolowany. Gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może, w terminie 7 dni od dnia doręczenia raportu, zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych. Skarżący w przedmiotowej sprawie nie skorzystał z przysługującemu mu prawa. W myśl § 2 ust. 1 pkt 1-4 cytowanego rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli: pkt 1 - został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (...), pkt 2 - łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej l ha; pkt 3 - realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. l, z poźn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rołnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej; pkt 4 - spełnia warunki przyznawania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. W myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Zgodnie z § 25 ust 1. ww. rozporządzenia Agencja udostępnia rolnikowi, który złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, materiał geograficzny, z oznaczeniem co najmniej granic i numerów działek ewidencyjnych, na których jest realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe oraz z oznaczeniem granic położonych na obszarze tego gospodarstwa. Na podstawie § 25 ust 2 pkt 2 ww. rozporządzenia, rolnik zaznacza na materiale graficznym część działki rolnej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3, 4, lub 5, a następnie dołącza ten materiał graficzny do wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej począwszy od drugiego roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zgodnie z § 38 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. Natomiast zgodnie z § 38 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, o którym mowa w ust. l jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia. W gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni i w zakresie działania Program rolnośrodowiskowy. Inspektorzy terenowi podczas kontroli stwierdzili szereg nieprawidłowości, które miały wpływ na ustalenie wypłaty. Zgodnie z art. 16 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., jeżeli stwierdzi się, że zatwierdzony obszar przypisany do danej grupy upraw jest większy niż obszar zadeklarowany we wniosku o płatność, do obliczenia pomocy stosuje się obszar zadeklarowany, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie i znajduje potwierdzenie w raporcie z czynności kontrolnych znajdującym się w aktach sprawy. Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., jeżeli stwierdzi się, że zatwierdzony obszar przypisany do danej grupy upraw jest większy niż obszar zadeklarowany we wniosku o płatność, do obliczenia pomocy stosuje się obszar zadeklarowany. Zgodnie z § 38 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowei w przypadku, o którym mowa w ust, 1 jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia i wynosi 30 % w stosunku do działki rolnej, na której stwierdzono nieprawidłowości. Szerzej powyższe zostało przedstawione w opisie stanu faktycznego sprawy. W związku z niewątpliwym wystąpieniem szeregu nieprawidłowości, które zostały stwierdzone w trakcie kontroli na miejscu, organy, zdaniem Sądu, prawidłowo dokonały zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej w wysokości 30% w ramach wariantu 3.1.1 w stosunku do działki rolnej oznaczonej identyfikatorem BB położonej na działce ewidencyjnej nr [...] i [...] (woj. P., powiat b., gmina B. P., obręb D.) o powierzchni 5,17 ha, oraz w wysokości 50% w ramach wariantu 4.1 i 5.1 w stosunku do działki rolnej oznaczonej identyfikatorem B położonej na części działki ewidencyjnej nr [...] i[...] (woj. P., powiat b., gmina B. P., obręb K.) o powierzchni 7,60 ha, do działki rolnej oznaczonej identyfikatorem E położonej na części działki ewidencyjnej nr [...] (woj. P., powiat b.i, gmina B., obręb B.) o powierzchni 1,22 ha oraz w stosunku do działki rolnej oznaczonej identyfikatorem AD położonej na części działki ewidencyjnej nr [...] (woj. P., powiat b., gmina B., obręb M.) o powierzchni 3,00 ha. Nieuzasadniony jest zatem zarzut podnoszony przez Skarżącego dotyczący naruszenia art. 7, 77 i 80 Kpa. W toku prowadzonego postępowania organy prawidłowo oceniły przedłożony przez skarżącego dokument w postaci zmiany do wniosku złożonej dnia [...].06.2013 r., w której wnioskodawca dokonał zmiany załącznika graficznego działek rolnych AD, AK, AŃ, B. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. P. podjął czynności mające na celu dokładne wyjaśnienie i ustalenie stanu faktycznego, tj. raport w zakresie działania Program rolnośrodowiskowy (raport z czynności kontrolnych nr [...]) został odesłany do Biura Kontroli na Miejscu, ponieważ podczas sporządzania raportu nie została uwzględniona zmiana do wniosku z dnia [...].06.2013 r. W dniu [...].03.2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. P. wpłynął poprawiony raport z czynności kontrolnych w zakresie działania Program rolnośrodowiskowy (raport z czynności kontrolnych nr w którym usunięto kody nieprawidłowości dla działki rolnej AK i AŃ. W postępowaniu w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, według art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ust. 2 art. 21 cytowanej ustawy stanowi między innymi, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności (pkt 1); jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2). Z kolei w myśl ust. 3 art. 21 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Reasumując obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń i uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. To na ubiegającym się o pomoc w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" spoczywa ciężar udowodnienia, że pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej nie winno skutkować zastosowaniem zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej wynikającej z § 38 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego,zgodnie z którym jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. W przypadku pakietów, w których rolnik zaznacza na materiale graficznym część działki rolnej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku, jak w przypadku pakietu 4, fakt pozostawienia nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej należy uznać za równoznaczny z nie wypełnieniem wymogu wynikającego z załącznika nr 3 Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów, części IV. Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 (ust. 2, pkt 4 ppkt a) wymogi dodatkowe dla wariantu 4.1 w przypadku użytkowania kośnego trwałych użytków zielonych obowiązuje: pozostawienie 5 - 10 % powierzchni działki rolnej nieskoszonej, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej części tej działki. Ponieważ skarżący nie spełnił powyższego wymogu, nieprawidłowość wykryta w wyniku kontroli na miejscu miała wpływ na przyznanie płatności, co słusznie podkreślił organ zarówno w decyzjach jak i w odpowiedzi na skargę. Należy zgodzić się zatem z organem, że zebrany materiał dowodowy został oceniony prawidłowo, uwzględniając znaczenie i wartość poszczególnych dokumentów zgromadzonych w sprawie. Nieuzasadnione jest także twierdzenie zawarte w skardze, że pominięto korektę do wniosku złożoną do działki [...] i [...] obręb K. Z akt sprawy wynika, że złożona zmiana załącznika graficznego z dnia 13.06.2013 r. dla działki rolnej B położonej na części działek ewidencyjnych nr [...] i .., obręb K., Gmina B. P., pokrywa się z zaznaczoną na załączniku do dokumentacji przyrodniczej ornitologicznej na potrzeby programu rolnośrodowiskowego powierzchnią przeznaczoną do pozostawienia bez koszenia w roku 2013, jednakże powyższe nie odzwierciedlało sytuacji na gruncie. W wyniku kontroli na miejscu na przedmiotowej działce rolnej stwierdzono pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczona na materiale graficznym. Oświadczenie wnioskodawcy zawarte we wniosku - co do zasady - uznaje się za dowód, w oparciu, o który została wydana decyzja. Naczelny Sąd Administracyjny, na co zasadnie wskazuje organ, w uzasadnieniu do wyroku z dnia 08.07.2009 r., sygn. akt II GSK 1115/08 wskazał: "(...) odpowiedzialność za treść merytoryczną wniosku ponosi producent rolny, m.in. także za skutki zgłoszenia danych niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy. Uzasadnieniem takiego stanowiska jest wzgląd na wykonywanie przez producenta rolnego swojej działalności zawodowo i na własny rachunek. (...)". Wyniki kontroli utrwalone zostały w raporcie z czynności kontrolnych nr [...] spełniającym wymogi formalne określone w art. 32 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. W treści raportu wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Ponadto wskazana i uwzględniona została przy ustalaniu powierzchni rolnych, tolerancja pomiaru. Zawarte w raporcie z czynności kontrolnych wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonym do raportu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej. Na szkicu z pomiaru powierzchni działki rolnej B, stanowiącym załącznik do raportu, inspektorzy przeprowadzający czynności kontrolne wskazali powierzchnię niekoszenia stwierdzoną w dniu kontroli. Nie bez znaczenia dla sprawy jest fakt, że powierzchnia niekoszenia stwierdzona w dniu kontroli nie pokrywa się ze z szkicem powierzchni nie koszenia działki rolnej B obrysowanej przez stronę na załączniku graficznym złożonym dnia [...].06.2013 r. Prawidłowo organ II instancji stwierdził, że nie doszło do naruszenia zasad sporządzania dokumentacji pokontrolnej. Sama kontrola oraz protokół z czynności kontrolnych został sporządzony zgodnie ze stosowaną na terenie całego kraju metodologią, w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Raport z czynności kontrolnych ma moc prawną dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa), gdyż został sporządzony przez uprawniony do tego organ i w przypisanej formie, w zakresie powierzonych jemu z mocy prawa zadań, wskazanych w zakresie działania tego organu. Należy także zgodzić się z organem, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 73 rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.) zgodnie, z którym obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ma zastosowanie do obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II cytowanego rozporządzenia. Zgodnie z TUTUŁEMIV - Podstawa obliczania pomocy, obniżek płatności i wykluczeń z płatności, rozdział I odnosi się do niezgłoszonych obszarów, zaś rozdział II do ustaleń w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności. W związku z tym, że zastosowanie sankcji wynika z niespełnienia wymogów nałożonych na wnioskodawcę przez przepisy krajowe, a mianowicie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., dlatego też wyżej cytowany art. 73 nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło