I SA/Bk 363/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Justyna Siemieniako, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 10 lipca 2025 r. nr 408.84/G-4/XIV/25 w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc styczeń 2025 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 2 kwietnia 2025 r. nr BGO-III.3137.63.2025, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w B. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z 10 lipca 2025 r. nr 408.84/G-4/XIV/25 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej powoływane jako: "Kolegium", "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku (dalej powoływany jako: "Prezydent Miasta", "organ I instancji") z dnia 9 kwietnia 2025 r. znak: BGO-III.3137.63.2025 określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc styczeń 2025 r. w łącznej kwocie 10.192,00 zł, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych – wydaną względem Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] (dalej powoływana jako: "skarżąca", "Wspólnota"). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że gmina spełniła swój obowiązek w zakresie selektywnej zbiórki odpadów poprzez zapewnienie mieszkańcom punktów, w których przyjmowane są między innymi odpadów z tekstyliów oraz zamieszczenie informacji na stronie internetowej o lokalizacji takich punktów. Przyznał, że taka informacja została podana z opóźnieniem na stronie odpady.bialystok.pl, jednakże nie zmienia to wynikającego z przepisów prawa obowiązku segregacji odpadów tekstylnych od 1 stycznia 2025 r. i niewrzucania ich do pojemników na odpady zmieszane, co wcześniej było dopuszczalne. Niezależnie od tego Kolegium wskazało, że w pojemnikach na odpady zmieszane oprócz odpadów z tekstyliów znalazły się odpady z tworzyw sztucznych (torby i butelki plastikowe) co także stanowi naruszenie zasad selektywnej zbiórki odpadów komunalnych w myśl art. 4 ust. 1 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Białystok. Organ odwoławczy dodał, że do nałożenia opłaty nie jest konieczne wykazanie notorycznego mieszania odpadów. Bez znaczenia jest również, czy mieszanie odpadów miało charakter ciągły czy też było incydentalne. Podwyższona opłata odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. Okoliczność ta wskazuje na charakter opłaty, jako opłaty za koszt dodatkowych usług związanych z odbiorem odpadów. Koszty te powstają niezależnie, czy brak segregowania odpadów ma charakter incydentalny czy też nie. Jeżeli odpady trafią do odbiorcy jako zmieszane, powstają dodatkowe koszty ich zagospodarowania, które muszą zostać sfinansowane. Zamieszczone w materiale dowodowym zdjęcia bezsprzecznie dowodzą, że w pojemnikach na odpady zmieszane umieszczono odpady z tworzyw sztucznych oraz tekstyliów, podczas gdy podlegają one selektywnej zbiórce odpadów. Kolegium wskazało, że z przepisów prawa nie wynika, jaką formę powinno mieć powiadomienie, o którym mowa w art. 6ka ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2024 r. poz. 399 ze zm., dalej jako: u.c.p.g.), a w ocenie Kolegium, brak jest podstaw, by twierdzić, że np. musi być ono doręczone stronie przesyłką listową za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Działania takie wykonuje przecież firma odbierająca odpady, a nie organ administracji. Funkcję powiadomienia (tj. informacyjno-prewencyjną) spełnia co do zasady naklejenie na pojemniki na odpady komunikatów zawierających informację o stwierdzeniu nieselektywnej zbiórki odpadów i odbiorze ich jako odpadów' niesegregowanych oraz wysłanie wiadomości e-mail na adres wskazany przez podmiot, któremu świadczone są usługi wywozu odpadów komunalnych, jako adres e-mail właściwy do korespondencji. W rozpatrywanej sprawie zawiadomienie naklejono w widocznym miejscu na pojemnik na odpady przy ul. Stalowej 5 w Białymstoku z czytelnym i przejrzystym komunikatem oraz wysłano wiadomość e-mail ze stosowną informacją, na adres który udało się firmie wywozowej ustalić, jako adres właściwy do korespondencji w sprawach dotyczących Wspólnoty. Taki sposób powiadomienia nie jest kwestionowany przez stronę skarżącą, tj. nie kwestionuje ona, że otrzymała powiadomienie. Wypełniono więc w ocenie organu odwoławczego obowiązek ustawowy powiadomienia właściciela nieruchomości o braku segregacji odpadów. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Wspólnota wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję w całości, zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: a) art. 77 § 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako: k.p.a.) poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego sprawy w całości, przejawiające się tym, że organ nie uwzględnił tego, że członkowie Wspólnoty, jako mieszkańcy Białegostoku, zostali wprowadzeni w błąd poprzez funkcjonowanie w styczniu 2025 r. na oficjalnej stronie internetowej Urzędu Miejskiego w Białymstoku informacji, że tekstylia mogą być odbierane z czarnych pojemników przeznaczonych na zmieszane odpady komunalne; b) art. 80 k.p.a. poprzez uznanie za udowodnioną okoliczności, że pojedyncze torby plastikowe w kontenerze odpadów zmieszanych stanowią o nieselektywnej zbiórce odpadów, podczas gdy nie można stwierdzić, czy materiały te nie stanowiły jedynie opakowania dla odpadów niepodlegających zbiórce selektywnej (zmieszanych odpadów komunalnych); 2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez: a) § 4 ust. 1 pkt 17 oraz ust. 2 i 5 uchwały Rady Miasta Białystok z dnia 20 grudnia 2019 r. nr XVIII/287/19 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Białystok (Dz.Urz.Woj.Podl. z 2020 r. poz. 6) poprzez błędną wykładnię polegającą na tym, że organ przyjął, że w sposób bezpośredni i zrozumiały wskazuje ona na przyjmowanie odpadów tekstylnych wyłącznie w punktach selektywnej zbiórki odpadów w sytuacji, gdy z brzmienia i wykładni funkcjonalnej ustępów przywoływanego paragrafu wynika, że powinno umożliwić się ich odbieranie "u źródła", czego nie zapewniono. W uzasadnieniu skargi Wspólnota wskazała, że w sytuacji, gdy na oficjalnych stronach miasta są dwie sprzeczne ze sobą informacje, członkowie Wspólnoty mieli prawo nie wiedzieć, do której z nich należy się zastosować. Informacja o funkcjonowaniu punktów przyjmowania tekstyliów pojawiła się w serwisie internetowym z opóźnieniem, co świadczy o tym, że mieszkańcy widząc na początku roku, że stosownej wiadomości nie ma, zostali w tym zakresie wprowadzeni w błąd. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie sposób zdaniem Wspólnoty uznać, że skarżąca dopuściła się naruszenia zasad selektywnej zbiórki odpadów w zakresie segregacji odpadów z materiałów z tworzyw sztucznych. Na fotografiach w aktach sprawy widać wprawdzie torby plastikowe, ale trzeba podnieść, że służyły one do umieszczania w nich zmieszanych odpadów komunalnych, dlatego ich obecność w tych pojemnikach nie może stanowić o nieselektywnym gromadzeniu odpadów. Podano również, że treść uchwały Rady Miasta Białystok nr XVIII/287/19 z dnia 20 grudnia 2019 r. w zakresie, na który powołuje się organ odwoławczy nie wskazuje bezpośrednio, że tekstylia oddaje się do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych. § 4 ust. 5 przywoływanego aktu stanowi, że w Gminnych Punktach Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych, zbierane będą w szczególności frakcje odpadów wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-18. Rada Miasta w ten sposób wskazała na to, że tekstylia (pkt 17) oddawane do segregacji są w ten sam sposób, co inne frakcje wymienione w przywoływanym ustępie, np. szkło czy papier. Jeżeli tak, to należałoby oczekiwać, że podobnie jak szkło czy papier, tak samo tekstylia będą mogły być odbierane "u źródła", jak stanowi § 4 ust. 2 pkt 1 ww. uchwały. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także o uchylenie w całości poprzedzającej zaskarżoną decyzję decyzji Prezydenta Miasta Białegostoku 9 kwietnia 2025 r. nr BGO-III.3137.63.2025, umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiotowej sprawie, jak również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Spór w niniejszej sprawie dotyczy obowiązku selektywnej zbiórki odpadów tekstylnych od 1 stycznia 2025 r. Strona skarżąca podnosi, iż w istocie została wprowadzona w błąd głównie przez stronę internetową miasta Białegostoku w zakresie selektywnej zbiórki odpadów. W przedmiotowej sprawie należy przyznać rację stronie skarżącej. Zgodnie z art. 6ka ust. 1-3 u.c.p.g.- w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc, lub miesiące, a w przypadku nieruchomości o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3. Jak wynika z art. 6r ust. 2d u.c.p.g gmina zobowiązana jest do zapewnienia właścicielom nieruchomości odbierania lub przyjmowania odpadów. Należy zauważyć, że część odpadów nie musi być odbierana bezpośrednio z posesji właściciela nieruchomości wystarczy, że w tym celu gmina zapewni swoim mieszkańcom punkty selektywnego zbierania odpadów, w których będzie możliwe przyjmowanie wskazanych w ustawie frakcji odpadów. Warto w tym miejscu przytoczyć treść art. 3 ust. 2 pkt. 6 u.c.p.g: "Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności:(...) tworzą w sposób umożliwiający łatwy dostęp wszystkim mieszkańcom gminy punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych, które zapewniają przyjmowanie co najmniej odpadów komunalnych wymienionych w pkt 5, odpadów niebezpiecznych, przeterminowanych leków i chemikaliów, odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych, które powstały w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon oraz odpadów tekstyliów i odzieży, a także odpadów budowlanych i rozbiórkowych z gospodarstw domowych." Z treści przytoczonego artykułu wynika, że gmina spełnia wskazany w ustawie obowiązek zapewnienia selektywnej zbiórki odpadów w tym odpadów z tekstyliów i odzieży poprzez udostępnienie mieszańcom punktów selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (PSZOK) na terenie ZUOK w Hryniewiczach oraz PSZOK w Białymstoku przy ul. 42 Pułku Piechoty 48, w których przyjmowane są powyższe frakcje odpadów komunalnych. Nie może jednak znikać z pola widzenia fakt, iż to Gmina ma zapewnić także prawidłową informację odnośnie selektywnej zbiórki odpadów. Jak słusznie wskazała strona skarżąca, na stronie internetowej miasta Białegostoku, w styczniu 2025 r. widniała jeszcze informacja, że tekstylia umieszcza się w pojemniku na odpady zmieszane, co bez wątpienia mogło wprowadzić w błąd skarżącego, co do prawidłowości umieszczania odpadów. Nie może być bowiem tak, że po wejściu w życie nowych rozwiązań w zakresie selektywnej zbiórki odpadów, informacja o tym na stronie internetowej jest błędna i przestarzała. To na organie ciąży obowiązek zapewnienia aktualizacji strony. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie zatem doszło do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wprowadzenie w błąd stronę skarżącą i późniejsze nakładanie na nią podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami. Rozpoznając ponownie sprawę organ musi wziąć pod uwagę treść niniejszego orzeczenia i jego uzasadnienia. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O kosztach postanowiono po myśli art. 200 p.p.s.a.