I SA/Bk 364/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-09-24
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazał trudną sytuację materialną i wysokie koszty utrzymania rodziny, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, ponieważ wykazał, że niski dochód jego pięcioosobowej rodziny, wysokie miesięczne wydatki oraz brak oszczędności uniemożliwiają mu poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
J. I. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że utrzymuje pięcioosobową rodzinę z renty rolniczej i wynagrodzenia żony, ponosząc wysokie koszty utrzymania, w tym związane ze studiami dzieci, leczeniem i spłatą pożyczki. Mimo posiadania mieszkania i nieruchomości rolnej, faktycznie uprawia tylko część areału, a gospodarstwo generuje straty. Wnioskodawca wykazał brak oszczędności i wartościowych przedmiotów.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. I. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 rok p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
J. I. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k.12) podając we wniosku, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz trójką dzieci. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż źródłem utrzymania rodziny jest dochód
z renty rolniczej w wysokości 843,88 zł oraz wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez żonę w wysokości 3.161 zł brutto. W skład majątku rodziny wnioskodawcy wchodzi mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Wnioskodawca podkreślił, iż dwójka dzieci obecnie studiuje, w związku z tym skarżący ponosi dodatkowe koszty w kwocie 900 zł. Ponadto miesięcznie wydaje około 150 zł na leczenie i 500 zł na spłatę pożyczki zaciągniętej przez żonę. Skarżący dodatkowo podniósł, iż poza tym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 12-13).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 7 września 2009 roku J. I. oświadczył, że z wyszczególnionej we wniosku nieruchomości rolnej faktycznie uprawiane jest tylko [...] ha, na które skarżący nie otrzymał żadnych dopłat z UE. Ponadto gospodarstwo rolne miesięcznie przynosi około 500 zł straty. Bieżące koszty utrzymania rodziny i gospodarstwa rolnego skarżący przedstawił następująco: zakup żywności – 1.400 zł, lekarstwa i leczenie – 150 zł, energia elektryczna – 148 zł, woda i czynsz – 361 zł, telefon - 50 zł, rata pożyczki – 507 zł, koszt eksploatacji samochodu marki V. P., rok produkcji [...] – 50 zł, studia dwóch córek – 900 zł. Skarżący również wskazał, iż nie posiada żadnych maszyn rolniczych (k.17-18).
W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania oraz ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Do wniosku J. I. dołączył: zaświadczenie o posiadanym zadłużeniu z tytułu zaciągnięcia pożyczki zakładowej (k. 19), wyciągi z rachunku bankowego (k. 20-22) oraz zaświadczenie z zakładu pracy żony (k. 23).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
W rozpatrywanej sprawie skarżący J. I. spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż źródłem utrzymania jego pięcioosobowej rodziny pozostaje dochód w wysokości 2.997,02 zł (renta – 727,88 zł oraz wynagrodzenie żony – 2.269,14 zł - k. 22, 23). Majątek skarżącego stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, którą skarżący użytkuje jedynie w zakresie [...] ha. Ponadto skarżący posiada samochód osobowy V. P., rok produkcji 1992.
Pełnoletnie dzieci wnioskodawcy studiują i nie prowadzą działalności rolniczej. Ponadto wnioskodawca podkreślił, iż miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem ich rodziny wynoszą około 3.566 zł i nie wystarczają na zaspokojenie wszystkich niezbędnych potrzeb bytowych jego rodziny.
Powyższe okoliczności, a w szczególności niski dochód pięcioosobowej rodziny wnioskodawcy, w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż J. I. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło