I SA/Bk 364/09

WyrokWSA w Białymstoku2009-11-26

Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Piotr Pietrasz, Sławomir Presnarowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi przysługuje płatność do gruntów rolnych, jeśli nie był ich faktycznym użytkownikiem i nie utrzymywał ich w dobrej kulturze rolnej w roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności?
Ratio decidendi
Rolnikowi nie przysługuje płatność do gruntów rolnych, jeśli nie był ich faktycznym użytkownikiem i nie utrzymywał ich w dobrej kulturze rolnej w roku, w którym złożył wniosek. Przepisy regulujące przyznawanie płatności uzależniają wsparcie od faktycznego prowadzenia działalności rolniczej na zgłoszonych działkach, a nie od ewentualnych ustaleń między dzierżawcą a wydzierżawiającym w przedmiocie tego, kto wystąpi z wnioskiem o płatność.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Podczas weryfikacji innego wniosku stwierdzono, że faktycznym użytkownikiem działek zgłoszonych przez rolnika był inny podmiot. Po uchyleniu pierwszej decyzji odmownej i ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji ponownie odmówił przyznania płatności, wskazując na umowę dzierżawy i ugodę sądową, które potwierdzały, że wnioskodawca nie był faktycznym użytkownikiem gruntów w 2007 roku. Rolnik zaskarżył decyzję, twierdząc, że organy bezzasadnie odrzuciły jego żądanie oceny biegłego i że umowa z innym podmiotem potwierdzała, że prace były wykonywane na jego rzecz.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionemu z urzędu adwokatowi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. I. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 rok 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) na rzecz ustanowionego z urzędu adwokata U. D. – K. kwotę brutto 292,80 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym VAT 52,80 zł (słownie: pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) – tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, a także kwotę 17 zł (słownie: siedemnaście złotych) tytułem zwrotu niezbędnych wydatków. Pan J. I. złożył [...] maja 2007 r. do Biura Powiatowego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w S. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, w którym ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 9,53 ha, a także uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) o łącznej powierzchni 2,62 ha. Podczas weryfikacji wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych innego producenta rolnego - Pan J. P. stwierdzono, że w 2007 roku to on był faktycznym użytkownikiem działek rolnych o nr [...], wykazanych we wniosku Pana J. I. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał [...] czerwca 2008 r. decyzję nr [...] o odmowie przyznania Panu J. I. płatności do gruntów rolnych na rok 2007 (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych). Powyższa decyzja został uchylona decyzją [...] września 2008 r. nr [...] wydaną przez Dyrektora Oddziału ARiMR w Ł. Organ odwoławczy, przekazując organowi pierwszej instancji sprawę do ponownego rozpoznania, zalecił uzupełnienie materiału dowodowego. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przeprowadził 17 lutego 2009 r. rozprawę administracyjną, w której przesłuchani zostali świadkowie: Pani G. P., Pan J. P. oraz Pan T. Z. Na rozprawę nie stawiła się strona postępowania. Na podstawie zebranego i uzupełnionego materiału dowodowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydaną [...] marca 2009 r. decyzją nr [...], ponownie odmówił Panu J. I. przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007 (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych). Powyższa decyzja został utrzymana w mocy decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z [...] czerwca 2009 r. nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w świetle art. 7 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217 ze zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: 1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W tej sprawie ustalono, że Pan J. I. nie był faktycznym użytkownikiem zgłoszonych we wniosku działek o nr [...]. Powyższe ustalono na podstawie zeznań świadków, wyjaśnień strony, a także umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] kwietnia 2001 r. pomiędzy Panem J. I. oraz jego żoną Z. I. (wydzierżawiający), a Panem J. P. oraz jego żoną G. P. (dzierżawcy) na okres od 3 kwietnia 2001 r. do 30 kwietnia 2011 r. dotyczącej nieruchomości rolnej położonej na terenie wsi S., gmina S. o powierzchni 9,87 ha oznaczonej numerami działek ewidencyjnych [...], oraz wypowiedzenia tej umowy z [...].06.2005 r. Ponadto organ drugiej instancji wziął pod uwagę fakt, że Państwo I. wystąpili do Sądu o zwrot przedmiotowej nieruchomości i - na mocy ugody sądowej - wydanie nieruchomości rolnej będącej przedmiotem umowy dzierżawy, wyznaczono Państwu P. na dzień [...].11.2007 r., czyli po wykonaniu prac polowych na gruntach rolnych (m.in. zebranie plonów) przez dzierżawców. Z uwagi na fakt, iż Pan J. I. ubiegał się w 2007 r. o płatności do gruntów rolnych, których nie był posiadaczem i nie utrzymywał w dobrej kulturze rolnej, powierzchnie działek ewidencyjnych nr [...] zostały przez organ uznane jako powierzchnie zawyżone. W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił wnioskodawcy przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) i nałożył na wnioskodawcę sankcje w postaci potrącenia płatności, a ponadto odmówił przyznania Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO). W złożonej do tut. Sądu skardze na powyższą decyzję Pan J. I. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracyjnemu. Zdaniem Skarżącego, organy bezzasadnie odrzuciły jego "żądanie oceny biegłego, dotyczącej wyjaśnienia, kto był faktycznym użytkownikiem przedmiotowych gruntów, uprawnionym do dopłat, w kontekście celu zawartej ustnej umowy z P., której potwierdzeniem jest przyjęcie od Skarżącego 2.300 zł" Umowa ta potwierdza, że prace wykonywane były w imieniu i na rzecz Skarżącego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Powstały w tej sprawie spór dotyczy prawidłowości ustaleń stanu faktycznego, a mianowicie, czy Pan J. I. był faktycznym użytkownikiem działek o numerach ewidencyjnych [...], zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów gospodarstw na 2007 r. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy, potwierdza tezę organów, że owym użytkownikiem tych działek nie był Skarżący, lecz inny podmiot. W tej kwestii organy administracji zgromadziły w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i dokonały jego prawidłowej oceny, która nie nosi cech dowolności. W świetle umowy dzierżawy z dnia [...] kwietnia 2001 r., dotyczącej nieruchomości rolnej położonej na terenie wsi S., gmina S. o powierzchni 9,87 ha, oznaczonej numerami działek ewidencyjnych [...], przedmiotowe grunty zostały oddane w użytkowanie Panu J. P. Co prawda umowa ta została wypowiedziana [...] czerwca 2005 r., lecz mimo to, grunty te nadal były użytkowane przez J. i G. P. Potwierdzeniem tego jest fakt wystąpienia przez Skarżącego z pozwem o wydanie przedmiotowej nieruchomości. Przed Sądem Rejonowym w S. w dniu [...] maja 2007 r. doszło do zawarcia ugody między Skarżącym i jego małżonką oraz Panem J. P. i Panią G. P. Zgodnie z jej treścią, Państwo P. zobowiązali się do wydania Państwu I. przedmiotowej nieruchomości rolnej położonej w miejscowości S. gmina S. w nieprzekraczalnym terminie do [...] listopada 2007 r. Jednocześnie dzierżawcy uzyskali prawo i obowiązek zebrania do tego terminu wszystkich plonów rolnych z gruntów rolnych oznaczonych nr geodezyjnymi [...] położonych w w/w miejscowości (sygn. akt [...]). O tym, że to nie Skarżący, lecz Państwo P. uprawiali sporne grunty, świadczą także zeznania przesłuchanych w tej sprawie świadków: J. i G. P., a także T. Z. Dowody te zostały prawidłowo ocenione przez organy administracyjne. Potwierdzają one, że w 2007 r. Skarżący nie prowadził działalności rolniczej na przedmiotowych gruntach rolnych, co w świetle art. 7 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217 ze zm.), wyklucza możliwość przyznania Skarżącemu wnioskowanych płatności. Należy podkreślić, że zastosowane przez orany w tej sprawie przepisy regulujące zasady przyznawania płatności do gruntów gospodarstw rolnych, uzależniają takie wsparcie od tego, czy producent rolny faktycznie prowadzi działalność rolniczą na zgłoszonych do płatności działkach. Nie mają w tym przypadku znaczenia ewentualne ustalenia zawarte między dzierżawcą a wydzierżawiającymi w przedmiocie tego, kto wystąpi z wnioskiem o uzyskanie płatności. Stąd zarzuty skargi dotyczące nieuwzględnienia przez organy tego aspektu sprawy są całkowicie bezzasadne. W takim stanie prawnym i faktycznym, Sąd uznał rozstrzygnięcie organu odwoławczego za prawidłowe, a zarzuty zawarte w skardze za nieuzasadnione. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 tej ustawy oraz § 2 ust. 1-3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 19 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło