I SA/Bk 365/09

WyrokWSA w Białymstoku2009-11-26

Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Piotr Pietrasz, Sławomir Presnarowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który wydzierżawił swoje grunty rolne, ale na mocy ugody sądowej uzyskał prawo do ich zwrotu dopiero po zakończeniu sezonu wegetacyjnego, może ubiegać się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach (ONW) za dany rok, jeśli faktyczne użytkowanie gruntów w tym roku należało do dzierżawców?
Ratio decidendi
Rolnik nie może ubiegać się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach (ONW), jeśli nie prowadził faktycznie działalności rolniczej na zgłoszonych do płatności działkach w danym roku. Nawet jeśli posiadał prawo do zwrotu dzierżawionych gruntów na mocy ugody sądowej, ale zwrot nastąpił po zakończeniu sezonu wegetacyjnego, a grunty były faktycznie użytkowane przez dzierżawców, nie spełnia on wymogu prowadzenia działalności rolniczej.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach (ONW) na rok 2007. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, ustalając, że faktycznym użytkownikiem wskazanych działek rolnych w 2007 roku był inny podmiot na podstawie umowy dzierżawy i ugody sądowej. Rolnik zarzucił organom nieuwzględnienie jego żądania oceny biegłego oraz faktu, że prace na gruntach były wykonywane w jego imieniu i na jego rzecz, co potwierdzała ustna umowa i przyjęcie od niego pieniędzy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. I. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2007 rok 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) na rzecz ustanowionego z urzędu adwokata U. D. – K. kwotę brutto 292,80 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym VAT 52,80 zł (słownie: pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) – tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, a także kwotę 17 zł (słownie: siedemnaście złotych) tytułem zwrotu niezbędnych wydatków. Pan J. I. złożył [...] maja 2007 r. do Biura Powiatowego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa (ARMiR) w S. wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2007, w którym ubiegał się o przyznanie płatności do powierzchni 9,53 ha. Podczas weryfikacji wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych innego producenta rolnego, uzyskano informacje, że w 2007 roku faktycznym użytkownikiem działek rolnych o nr [...], wykazanych we wniosku Pana J. I., był Pan J. P. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał [...] czerwca 2008 r. decyzję nr [...] o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. Powyższa decyzja został jednak uchylona decyzją [...] września 2008 r. nr [...] wydaną przez Dyrektora Oddziału ARiMR w Ł. Organ odwoławczy, przekazując organowi pierwszej instancji sprawę do ponownego rozpoznania, zalecił uzupełnienie materiału dowodowego. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przeprowadził 17 lutego 2009 r. rozprawę administracyjną, w której przesłuchani zostali świadkowie: Pani G. P., Pan J. P. oraz Pan T. Z. Na rozprawę nie stawiła się strona postępowania. Na podstawie zebranego i uzupełnionego materiału dowodowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydaną [...] marca 2009 r. decyzją nr [...], ponownie odmówił stronie przyznania wnioskowanych płatności ONW. Powyższa decyzja został utrzymana w mocy decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z [...] czerwca 2009 r. nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w świetle § ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm.), płatność przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia(...), który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (...); jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha. W tej sprawie ustalono, że Pan J. I. nie był faktycznym użytkownikiem zgłoszonych we wniosku działek o nr [...]. Powyższe ustalono na podstawie zeznań świadków, wyjaśnień strony, a także umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] kwietnia 2001 r. pomiędzy Panem J. I. oraz jego żoną Z. I. (wydzierżawiający), a Panem J. P. oraz jego żoną G. P. (dzierżawcy) na okres od 3 kwietnia 2001 r. do 30 kwietnia 2011 r., dotyczącej nieruchomości rolnej położonej na terenie wsi S., gmina S. o powierzchni 9,87 ha oznaczonej numerami działek ewidencyjnych [...], oraz wypowiedzenia tej umowy z [...] czerwca 2005 r. Ponadto organ drugiej instancji wziął pod uwagę fakt, że Państwo I. wystąpili do Sądu o zwrot przedmiotowej nieruchomości i - na mocy ugody sądowej - wydanie nieruchomości rolnej będącej przedmiotem umowy dzierżawy, wyznaczono Państwu P. na dzień [...] listopada 2007 r., czyli po wykonaniu prac polowych na gruntach rolnych (m.in. zebranie plonów) przez dzierżawców. W złożonej do tut. Sądu skardze na powyższą decyzję Pan J. I. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracyjnemu. Zdaniem Skarżącego, organy bezzasadnie odrzuciły jego "żądanie oceny biegłego, dotyczącej wyjaśnienia, kto był faktycznym użytkownikiem przedmiotowych gruntów, uprawnionym do dopłat, w kontekście celu zawartej ustnej umowy z P., której potwierdzeniem jest przyjęcie od Skarżącego 2.300 zł" Umowa ta potwierdza, że prace wykonywane były w imieniu i na rzecz Skarżącego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Powstały w tej sprawie spór dotyczy prawidłowości ustaleń stanu faktycznego, a mianowicie, czy Pan J. I. był faktycznym użytkownikiem działek o numerach ewidencyjnych [...], zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności ONW na 2007 r. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy, potwierdza tezę organów, że owym użytkownikiem tych działek nie był Skarżący, lecz inny podmiot. W tej kwestii organy administracji zgromadziły w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i dokonały prawidłowej jego oceny, która nie nosi cech dowolności. W świetle umowy dzierżawy z dnia [...] kwietnia 2001 r., dotyczącej nieruchomości rolnej położonej na terenie wsi S., gmina S. o powierzchni 9,87 ha, oznaczonej numerami działek ewidencyjnych [...], przedmiotowe grunty zostały oddane w użytkowanie Panu J. P. Co prawda umowa ta została wypowiedziana [...] czerwca 2005 r., lecz mimo to, grunty te nadal były użytkowane przez J. i G. P. Potwierdzeniem tego jest fakt wystąpienia przez Skarżącego z pozwem o wydanie przedmiotowej nieruchomości. Przed Sądem Rejonowym w S. w dniu [...] maja 2007 r. doszło do zawarcia ugody między Skarżącym i jego małżonką oraz Panem J. P. i Panią G. P. Zgodnie z jej treścią, Państwo P. zobowiązali się do wydania Państwu I. przedmiotowej nieruchomości rolnej położonej w miejscowości S. gmina S. w nieprzekraczalnym terminie do [...] listopada 2007 r. Jednocześnie dzierżawcy uzyskali prawo i obowiązek zebrania do tego terminu wszystkich plonów rolnych z gruntów rolnych oznaczonych nr geodezyjnymi [...] położonych w w/w miejscowości (sygn. akt [...]). O tym, że to nie Skarżący, lecz Państwo P. uprawiali sporne grunty, świadczą również zeznania przesłuchanych w tej sprawie świadków: J. i G. P., T. Z., a także oświadczenie R. M. Dowody te zostały prawidłowo ocenione przez organy administracyjne. Potwierdzają one, że w 2007 r. Skarżący nie prowadził działalności rolniczej na przedmiotowych gruntach rolnych, co wyklucza możliwość przyznania Skarżącemu wnioskowanych płatności. Należy podkreślić, że zastosowane w tej sprawie przez organy przepisy prawa uzależniają przyznanie wnioskowanych płatności do gruntów gospodarstw rolnych od tego, czy producent rolny faktycznie prowadzi działalność rolniczą na zgłoszonych do płatności działkach. Nie mają w tym przypadku znaczenia ewentualne ustalenia między dzierżawcą a wydzierżawiającymi w przedmiocie tego, kto wystąpi z wnioskiem o uzyskanie płatności. Stąd zarzuty skargi dotyczące nieuwzględnienia przez organy tego aspektu sprawy są całkowicie bezzasadne. W takim stanie prawnym i faktycznym, Sąd uznał rozstrzygnięcie organu odwoławczego za prawidłowe, a zarzuty zawarte w skardze za nieuzasadnione. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 tej ustawy oraz § 2 ust. 1-3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 19 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło