I SA/Bk 367/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy N.– S. z dnia [...].06.2013 r., nr [...], 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło decyzję Wójta Gminy N. – S. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], ustalającą Państwu M. i W. G. (dalej powoływanym również jako Skarżący) zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2013 w wysokości 43.502,00 zł; oraz ustaliło wymiar podatku od nieruchomości na 2013 rok w kwocie 37.999,21 zł. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wójt Gminy N. S. postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 rok za nieruchomość należącą do Skarżących oznaczoną nr [...] oraz [...] o pow. 25,1406 ha, położoną w obrębie N. S. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. organ podatkowy I instancji ustalił zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na 2013 rok w kwocie 43.502,00 zł. Rozpoznając sprawę w II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło zaskarżoną decyzję i ustaliło wymiar podatku od w/w nieruchomości za 2013 rok w kwocie 37.999,21 zł. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium w pierwszej kolejności podkreśliło, że istota sporu w sprawie dotyczy ustalenia zobowiązania podatkowego od powierzchni budynków znajdujących się na działce Skarżących o nr [...], położonej na terenie gminy N. – S., które zdaniem Skarżących, posiadają przymiot budynków mieszkalnych i podlegają opodatkowaniu według niższej stawki. W dalszej części SKO wyjaśniło, że materiał dowodowy w sprawie stanowią, włączone postanowieniem z dnia [...] maja 2013r. do akt sprawy, dokumenty z innego postępowania podatkowego, tj. kserokopia aktu notarialnego Rep. [...] z [...] września 2010 r. dotyczącego nabycia działki nr [...] o pow. 256.508 m2 zabudowanej budynkami typu biurowego, koszarowego, magazynowego od Agencji Mienia W.; kserokopia protokołu zdawczo-odbiorczego nieruchomości z [...] września 2010 r., fotografie w ilości 115 sztuk; kserokopia protokołu oględzin nieruchomości z dnia [...] lipca 2011 r. dotyczącego działek [...], [...], [...]; kserokopia aktu notarialnego Rep. nr [...] z [...] marca 2012 r. potwierdzająca nabycie nieruchomości [...] i [...] przez Skarżących, kserokopia informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego na 2012 r. Na podstawie powołanych dokumentów Kolegium ustaliło, że Skarżący nabyli od Fundacji "P." działkę o nr geod. [...] zabudowaną budynkami nr: [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz działkę o nr geod. [...] zabudowaną budynkami nr: [...], [...], [...], [...]. Opisane działki wchodziły wcześniej w skład działki o nr geod [...], która w dniu [...] września 2010 r. została nabyta przez Fundację "P." od Agencji Mienia W. Z treści protokołu zdawczo - odbiorczego sporządzonego w dniu [...] września 2010 r. organ wywiódł, że sprzedawane przez Agencję budynki nie miały charakteru mieszkalnego, a były to m.in. wartownia, budynek biurowo-sztabowy, koszarowy, kuchnia, magazynowy, warsztatowy, pralnia itp. Dalej SKO podkreśliło, że na podstawie dokumentów uzyskanych ze Starostwa Powiatowego ustalono, że poprzedni właściciel nieruchomości, tj. Fundacja "P." w dniach [...] sierpnia 2011 r. i [...] października 2011 r. dokonał skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania pięciu budynków: biurowo - sztabowego nr [...]; biurowego nr [...]; pralni nr [...]; wartowni nr[...]; agregatowni nr [...], na mieszkalne. W konsekwencji powyższych ustaleń Kolegium podkreśliło, że skoro zgłoszenie w stosunku do opisanych budynków zostało wniesione skutecznie, to organ podatkowy nie mógł dokonywać własnej oceny charakteru budynku lub prawidłowości zastosowanych procedur. Tym samym organ II instancji uznał, że jest zobowiązany uwzględnić w tym zakresie odwołanie i obliczyć zobowiązanie podatkowe od w/w budynków według stawki jak za budynki mieszkalne. Pozostałe budynki, zdaniem Kolegium, należało opodatkować według stawki jak "budynki pozostałe" ponieważ, ani Fundacja "P.", ani Państwo G. nie zwracali się z wnioskiem o zmianę sposobu użytkowania budynków nr [...]; [...]; [...]; [...]; [...] i [...] znajdujących się działce o nr geod. [...]. Przy obliczaniu podatku Kolegium uwzględniło też wniosek Skarżących o wyłączenie z opodatkowania budynków nr [...] o pow. 574 m2 i nr [...] o pow. 177 m2 ze względu na zawalenie się dachu i ścian. Dodatkowo organ II instancji ustalił, że budynki nr [...] o pow. 563 m2 oraz nr [...] o pow. 457 m2, zawaliły się jeszcze przed zakupem nieruchomości przez Skarżących, z tego względu nie zostały opodatkowane podatkiem od nieruchomości na 2013 rok. Końcowo ustosunkowując się do pozostałych zarzutów odwołania Kolegium podkreśliło, że w sprawie nie będzie miał zastosowania art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm., w dalszej części w skrócie "u.p.o.l.") albowiem przepis ten dotyczy nowych budynków, wybudowanych od początku, tymczasem budynki o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w momencie ich zakupu przez Skarżących już istniały, co potwierdza protokół oględzin z dnia [...] lipca 2011r. Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że kwestia wystąpienia o warunki zabudowy i uzyskanie takiej decyzji nie powoduje braku obowiązku opodatkowania takich budynków. Dopiero zaś ewentualna przebudowa konkretnych budynków i przyszłe zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania - będzie miało wpływ na stawkę w przyszłości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku pełnomocnik Skarżących zgodził się z wysokością naliczonego przez Kolegium podatku od gruntów oraz budynków mieszkalnych, za nieprawidłowe uznał natomiast wyliczenie podatku od budynków tzw. pozostałych. W ocenie autora skargi budynki te nie powinny być opodatkowane albowiem są w bardzo złym stanie technicznym, niektóre z nich grożą zawaleniem, a większość nadaje się do rozbiórki. Pełnomocnik skarżących zakwestionował jednocześnie naliczenie podatku od budynku nr [...], podkreślając, że jest to budynek bez dachu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Sąd odrzucił skargę W. G. W związku z zamknięciem rozprawy i wyznaczeniem publikacji wyroku w sprawie na dzień [...] stycznia 2015 r., do Sądu w dniu 9 stycznia 2015 r. wpłynęło pismo pełnomocnika organu zawierające wniosek o ponowne otwarcie rozprawy. Do powyższego pisma pełnomocnik organu dołączył decyzje w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości w latach 2011-2012 oraz zdjęcia budynku nr[...] wykonane w dniu 8 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości ustaleń faktycznych, które doprowadziły organy podatkowe do określenia Skarżącym wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 rok. W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, czyli art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm., dalej w skrócie "o.p."), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu należy przypomnieć, że sąd administracyjny kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem nie dokonuje własnych ustaleń w sprawie (art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), lecz orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu podatkowym. Obowiązek zaś dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu podatkowego w wypełnieniu tego obowiązku. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów oraz ich prawidłowa ocena (art. 187 § 1 o.p.). Organy podatkowe zobowiązane są zatem do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Przy czym z zasady prawdy obiektywnej wynika nakaz ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym lub zbliżonego do stanu rzeczywistego (art. 122 o.p.). Orzekające w niniejszej sprawie organy podatkowe przeprowadziły postępowanie z naruszeniem powyższych zasad. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonej decyzji nie został należycie ustalony. Kontrolowane postępowanie dotyczy określenia zobowiązania podatkowego Skarżących w podatku od nieruchomości za rok 2013, tymczasem zgromadzony przez organy podatkowe materiał dowodowy w dużej części opiera się na dokumentach z postępowania podatkowego prowadzonego w latach 2010-2011 w stosunku do innego podatnika, tj. Fundacji "P.". Organy ustalając stan budynków istniejących na nieruchomości Skarżących w 2013 roku oparły się na dokumentacji zdjęciowej wykonanej w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniach [...] listopada 2010 r. i [...] lipca 2011 r. W ocenie Sądu, sporządzone w 2010 i 2011 roku dokumenty nie mogły stanowić wystarczającej podstawy rozstrzygnięcia w kontrolowanym postępowaniu nie tylko z uwagi na brak tożsamości podmiotowej podatnika i strony postępowania, ale i ze względu na upływ czasu, a w konsekwencji możliwość zmiany stanu przedmiotu opodatkowania (spornych budynków), na co konsekwentnie wskazywał pełnomocnik Skarżących. Te istotne braki postępowania dowodowego nie mogły podlegać uzupełnieniu na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Jak już bowiem stwierdzono, sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń stanu faktycznego, lecz orzeka o prawidłowości ustaleń dokonanych w postępowaniu podatkowym. Dlatego nie mogły odnieść spodziewanego skutku podjęte przez pełnomocnika SKO na etapie postępowania sądowego próby uzupełnienia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego o aktualną dokumentację zdjęciową. Trzeba przy tym zauważyć, że postępowanie w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego za rok 2013 było prowadzone w dwóch instancjach przez ponad rok i organy podatkowe nie przeprowadziły w tym czasie podstawowego dowodu w sprawie, tj. oględzin nieruchomości, celem jednoznacznego ustalenia, w jakim stanie są posadowione na niej budynki. Biorąc zaś pod uwagę, że istota powstałego w sprawie sporu dotyczy właśnie tej kwestii, niczym nieuzasadnione było zaniechanie przeprowadzenia takiego dowodu. Już w odwołaniu od decyzji organu I instancji pełnomocnik strony zarzucił "stosowanie jako dowodów dokumentacji z 2010 roku nieaktualnej dla 2013 roku", podkreślając, że stan obiektów "kardynalnie się zmienił w stosunku do roku 2010". Konkludując należy stwierdzić, że organy podatkowe obu instancji nie ustaliły w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy, naruszając tym samym przepisy art. 122 oraz art. 187 § 1 o.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spełnione zostały zatem przesłanki do uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpoznając sprawę organy podatkowe zobowiązane będą ustalić w sposób prawidłowy stan faktyczny sprawy, a w szczególności stan budynków należących do podatników, aktualny na 2013 rok. W odtworzeniu stanu budynków na powyższą datę organy, stosownie do art. 180 o.p., zobligowane będą wykorzystać wszelkie dostępne środki dowodowe, w szczególności materiały i informacje zebrane w wyniku ponownych oględzin. Końcowo podkreślić należy, że wbrew argumentacji pełnomocnika strony skarżącej, ustawa o podatkach i opłatach lokalnych zawiera w art. 1a ust.1 pkt 1 własną definicję budynku. Stosownie do treści powołanego przepisu budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Tym samym organy podatkowe w postępowaniu w przedmiocie ustalenia podatku do nieruchomości zobowiązane są uwzględnić powołaną definicję legalną i na jej podstawie dokonać kwalifikacji konkretnego obiektu budowlanego. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. Orzeczenie rozstrzygające w przedmiocie wstrzymania wykonania uchylonych decyzji wydano w oparciu o art. 152 tej ustawy (pkt 2 sentencji wyroku).