I SA/Bk 37/25

WyrokWSA w Białymstoku2025-04-09

Skład orzekający: Dariusz Marian Zalewski, Marcin Kojło, Justyna Siemieniako

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o., który dobrowolnie udzielił pełnomocnictwa innej osobie i nie zajmował się faktycznie sprawami spółki, ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło bez jego winy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek zarządu ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, nawet jeśli faktycznie nie zarządzał spółką, a jedynie pełnił rolę "figuranta". Kluczowe jest wykazanie, że niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło bez jego winy lub wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości. Dobrowolne oddanie faktycznego zarządu innej osobie nie zwalnia z odpowiedzialności.
Stan faktyczny
Skarżący, będący członkiem zarządu spółki z o.o., został obciążony solidarną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki z tytułu pełnienia funkcji płatnika za okres od marca do grudnia 2019 r. Organy podatkowe ustaliły, że spółka była niewypłacalna najpóźniej od 20 listopada 2018 r., a skarżący jako członek zarządu nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący twierdził, że był jedynie "figurantem", nie miał faktycznego wpływu na finanse spółki i nie otrzymywał wynagrodzenia, a spółka wykazywała zyski w latach 2017-2018. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając odpowiedzialność skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Justyna Siemieniako, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 22 listopada 2024 r. nr 2001-IEW[1].4121.1.2024 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za miesiące od marca do grudnia 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę. I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: 1. Zaskarżoną decyzją z 22 listopada 2024 r. nr 2001-IEW[1].4121.1.2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej powoływany jako: "DIAS", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zambrowie (dalej powoływany jako: "Naczelnik US", "organ I instancji") z 4 lipca 2024 r. nr 2014-SEW.4121.1.2024 w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności podatkowej M. M. (dalej powoływany jako skarżący) jako byłego członka zarządu P. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej powoływana także jako Spółka) za zaległości Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2019 r. w łącznej kwocie 4.304,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości w wysokości 2.395,00 zł oraz za koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości 276,00 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji DIAS wskazał, że P. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. (ówcześnie z siedzibą w P.), została założona na podstawie umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z 8 października 2015 r., sporządzonego w formie aktu notarialnego Rep A Nr [...] w obecności Notariusza Pani M. S., w którym uchwałą nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki w sprawie powołania pierwszego zarządu spółki, powołano I. B. do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Spółki oraz M. P. do pełnienia funkcji członka zarządu. Następnie, w akcie notarialnym Rep. A Nr 1100/2017 z 31 maja 2017 r. Uchwałą Nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki odwołano I. B. oraz M. P. z pełnionych funkcji w zarządzie ww. Spółki i Uchwałą Nr 4 powołano skarżącego na funkcję Prezesa Zarządu. Na podstawie danych znajdujących się w aktach sprawy z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego numer KRS [...] stwierdzono, że skarżący został wpisany 15 listopada 2017 r. do rejestru w Dziale 2 Rubryka 1 - Organ uprawniony do reprezentacji podmiotu, funkcja w organie reprezentującym zarząd - Prezes Zarządu P. Sp. z o.o. Pismem z 24 listopada 2020 r. skarżący złożył oświadczenie o rezygnacji z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Spółki, w związku z czym został wykreślony z pełnionej funkcji przez Sąd Rejonowy w Białymstoku XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowieniem z 10 września 2021 r. sygn. akt [...] z danych w Krajowym Rejestrze Sądowym Nr [...]. DIAS stwierdził więc, że funkcję Prezesa Zarządu skarżący pełnił od 31 maja 2017 r. do 24 listopada 2020 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że Spółka posiada zaległości podatkowe wobec Naczelnika Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku z tytułu: (-) podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2019 r. w kwocie 4.304,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, które wynikają ze złożonej przez Spółkę deklaracji rocznej o zaliczkach na podatek dochodowy - PIT-4R, (-) podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipca, sierpień, październik, grudzień 2019 r. w łącznej kwocie 12.241,50 zł wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości, które wynikają ze złożonych przez Spółkę deklaracji dla podatku od towarów i usług - VAT-7, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za czerwiec, lipiec, sierpień 2018 r., które wynikają z decyzji Naczelnika Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku z 18 czerwca 2019 r. nr 2071-SPP.4100.3.2019.1. W związku z ww. zaległościami organ egzekucyjny, tj. Naczelnik US prowadził wobec Spółki postępowania egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z 23 czerwiec 2020 r., obejmujących zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika o nw. numerach: 2071.723.309052.2020 za marzec, kwiecień, czerwiec 2019 r., 2071.723.309066.2020 za lipiec, sierpień, wrzesień 2019 r., 2071.723.309071.2020 za październik, listopad, grudzień 2019 r. Zauważono, że termin płatności zobowiązań Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2019 r. przypadał kolejno na 23 kwietnia 2019 r., na 20 maja 2019 r., na 21 czerwca 2019 r., na 22 lipca 2019 r., na 20 sierpnia 2019 r., na 20 września 2019 r., na 21 października 2019 r., na 20 listopada 2019 r., na 20 grudnia 2019 r., na 20 stycznia 2020 r., więc terminy płatności ww. zobowiązań upływały w okresie, kiedy skarżący pełnił w ww. Spółce funkcję członka zarządu. DIAS stwierdził, że egzekucja ww. zaległości z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Zdaniem organów w sposób wyczerpujący wykazano zaistnienie obligatoryjnych przesłanek z art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej jako: o.p.) do przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki na członków zarządu. W przedmiocie czy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki zwalniające z odpowiedzialności członka zarządu z art. 116 o.p. DIAS wskazał, że do ustalenia właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości organ I instancji uwzględnił ww. zaległości, a także kwoty odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za czerwiec, lipiec, sierpień 2018 r., określonych decyzją Naczelnika Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku z 18 czerwca 2019 r.. nr 2071-SPP.4100.3.2019.1, z której wynika, że Spółka w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za 2018 r. wykazała kwotę należnych zaliczek, za: maj 2018 r. w wysokości 246,00 zł, czerwiec 2018 r. w wysokości 9.247,00 zł, lipiec 2018 r. w wysokości 18.856,00 zł, sierpień 2018 r. w wysokości 15.822,00 zł. Wskazano, że termin płatności ww. zaliczek przypadał za czerwiec na 20 lipca 2018 r., za lipiec na 20 sierpnia 2018 r., za sierpień na 20 września 2018 r. Stwierdzono, że Spółka nie uregulowała wykazanych zaliczek w pełnej wysokości, uregulowała jedynie zaliczkę za maj 2018 r. w wysokości 402,00 zł, która została zaliczona na wykazaną kwotę 246,00 zł, natomiast nadwyżka w wysokości 156,00 zł została zaliczona na zaliczkę za czerwiec 2018 r. Spółka, pomimo obowiązku, nie uregulowała w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za czerwiec, lipiec, sierpień 2018 r. w łącznej wysokości 43.769,00 zł. W związku z tym określono odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za czerwiec 2018 r. w wysokości 500,00 zł, za lipiec 2018 r. w wysokości 909,00 zł, za sierpień 2018 r. w wysokości 655,00 zł, których Spółka nie uregulowała. DIAS zaaprobował stanowisko Naczelnika US, że Spółka utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań najpóźniej 20 listopada 2018 r., tj. z upływem trzech miesięcy od terminu płatności nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za lipiec 2018 r. (z terminem płatności 20 sierpień 2018 r.) wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, od ww. daty Spółka miała 30 dni na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Zatem Spółka powinna najpóźniej do 20 grudnia 2018 r. złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości lub otworzyć postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzić układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu. Na podstawie akt sprawy stwierdzono, że Spółka nie występowała z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego ani otwarcie postępowania o zatwierdzenie układu, więc skarżący, pełniąc obowiązki członka zarządu Spółki, nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości ani wniosku o wszczęcie postępowania układowego. Zdaniem DIAS w toku postępowania podatkowego skarżący nie wskazał również, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. Ponadto, pomimo możliwości nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. W przedmiocie wskazań, że skarżący był jedynie figurantem DIAS podniósł, że skarżący korzystał ze swoich uprawnień pełniąc funkcję Prezesa Zarządu Spółki. Zauważył, że skoro udzielił on stosownych pełnomocnictw na rzecz I. B., to dobrowolnie zrezygnował z zarządzania sprawami Spółki. Natomiast okoliczność, że skarżący za pełnienie funkcji członka zarządu nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. DIAS podkreślił, że pełnienie funkcji członka zarządu spółki z o.o. jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko, przy czym członek zarządu może w każdym czasie zrezygnować ze swojej funkcji. Natomiast charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających, lecz musi wiązać się ze zwiększonym zakresem odpowiedzialności, obejmującym skutki działań Spółki. Jeśli pojawiają się przeszkody uniemożliwiające staranne wypełnianie obowiązków, członek zarządu powinien bezzwłocznie zrezygnować z pełnionej funkcji. W przedmiocie wskazywanego pobytu za granicą DIAS zwrócił uwagę, że Naczelnik US w prowadzonym postępowaniu podatkowym całą korespondencję, m.in. wezwanie, postanowienia oraz decyzję skierował na ważny adres rejestracyjny skarżącego wynikający z urzędowej ewidencji podatników i płatników, który sam wskazał. Zauważył, że skarżący nie zgłosił do urzędu zmiany ww. adresu, natomiast planując dłuższy pobyt za granicą, powinien wskazać adres do korespondencji lub upoważnić osobę do odbioru korespondencji. 2. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, w związku z czym złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na ww. decyzję DIAS. Działający w imieniu skarżącego pełnomocnik zaskarżył decyzję DIAS w całości i podniósł zarzuty naruszenia: 1) art. 187 § 1, art. 120, art. 121 § 1, art. 122 o.p., które miało istotny wpływ na wynik postępowania poprzez brak należytego zweryfikowania kwestii, a w konsekwencji błędnego ustalenia przez DIAS, czy zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości Spółki w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu Spółki, a także tego, czy niezłożenie w ww. okresie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nastąpiło bez winy skarżącego, 2) art. 116 § 1 pkt. 1) lit. b) o.p. poprzez jego bezzasadne niezastosowanie i ustalenie odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, odsetek za zwłokę należnych od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych pobranych przez płatnika od wypłaconych wynagrodzeń oraz kosztów postępowania egzekucyjnego należnych od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych pobranym przez płatnika od wypłaconych wynagrodzeń w sytuacji, w której skarżący nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki bez jego winy, 3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako: k.p.a.) poprzez niepełne i niewyczerpujące zebranie przez organ I instancji oraz organ odwoławczy materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego w niniejszej sprawie, m.in. niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości i tym samym nie podjęcie działań zmierzających do ustalenia od kiedy Spółka jest niewypłacalna, kiedy powinien zostać złożony wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, jakim majątkiem w momencie powstania stanu niewypłacalności dysponowała Spółka, oraz czy w chwili niewypłacalności Spółka posiadała majątek pozwalający na otwarcie postępowania upadłościowego, co w konsekwencji skutkowało nienależytym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, 4) naruszenie zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a., poprzez brak sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że wbrew twierdzeniom DIAS w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu Spółki, tj. w okresie od 31 maja 2017 roku do dnia 24 listopada 2020 roku sytuację finansową należy ocenić za dobrą, a co najmniej stabilną. Powyższe stanowisko znajduje uzasadnienie w tym, że w latach obrotowych 2017-2018 Spółka wykazywała istotny zysk, tj. odpowiednio w kwocie 316.961,76 zł za rok obrotowy 2017 oraz 178.453,91 zł za rok obrotowy 2018. Dopiero w roku obrotowym 2019 nastąpiło poniesienie straty przez Spółkę, tj. w kwocie 329.792,67 zł, lecz w dalszym ciągu strata ta była równoważona przez zyski z lat ubiegłych, z zatem nie zagrażała ona niewypłacalności Spółki. W tym okresie czasu zasadniczo Spółka była także zdolna do regulowania swoich bieżących zobowiązań finansowych, a ewentualne braki w ich regulowaniu, jak np. nie opłacanie podatku dochodowego wskazanego w zaskarżonej decyzji, wynikało z indywidualnych błędów lub niedopatrzeń osób faktycznie zajmujących się sprawami finansowymi Spółki w tym okresie czasu, na które skarżący nie miał faktycznego wpływu. Podniesiono również, że skarżący został pozbawiony faktycznego zarządu Spółką, w tym także szczegółowego dostępu do informacji dotyczącej stanu finansów Spółki. Skarżący w zasadzie od samego początku pełnienia tej funkcji został odsunięty od prowadzenia spraw Spółki przez I. B. – wspólnika Spółki. I. B. wskazała skarżącemu, iż będzie on jedynie "figurantem", a wszystkimi sprawami Spółki będzie zajmować się ona sama oraz inne osoby przez nią wskazane. Skarżący nie miał dostępu do rachunków bankowych Spółki, nie zajmował się wystawianiem faktur oraz dokonywaniem bieżących płatności, tym samym nie posiadał on kontroli nad rachunkami bankowymi Spółki, kontroli nad zaciąganiem przez Spółkę zobowiązań finansowych oraz jej wydatkami, a za pełnienie funkcji członka zarządu nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia. Mając na uwadze powyższe autor skargi wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika US, a także zasądzenie od DIAS na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 3. W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. 2. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. 3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 4. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja DIAS z 22 listopada 2024 r. nr 2001-IEW[1].4121.1.2024 utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika US z 4 lipca 2024 r. nr 2014-SEW.4121.1.2024 w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego członka zarządu Spółki za zaległości Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2019 r. w łącznej kwocie 4.304,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości w wysokości 2.395,00 zł oraz za koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości 276,00 zł. 5. Podstawę prawną decyzji stanowi art. 116 § 1 o.p. W myśl powołanego przepisu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, prostej spółki akcyjnej, prostej spółki akcyjnej w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1428) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. 6. W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły w sposób niewątpliwy, że skarżący był członkiem zarządu Spółki od 31 maja 2017 r. – tj. w dacie podjęcia przez zgromadzenie wspólników Spółki uchwały o odwołaniu dotychczasowego zarządu w osobach I. B. i M. P. i powołaniu skarżącego na prezesa zarządu Spółki - aż do 24 listopada 2020 r., gdy złożył rezygnację z pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki. 7. Zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2019 r. powstały właśnie w czasie pełnienia funkcji prezesa zarządu przez skarżącego, gdyż wówczas upływały terminy płatności w odniesieniu do poszczególnych miesięcy. 8. Prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania powyższych należności okazało się bezskuteczne, pomimo szeregu czynności mających na celu wyegzekwowanie zaległości. 9. Organy ustaliły również stan faktyczny odnoszący się do negatywnych przesłanek odpowiedzialności skarżącego. Trafnie ustalono datę, w której Spółka utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań, otwierającą termin do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości czy o wszczęcie postępowania układowego, jak również fakt, że skarżący jako prezes zarządu Spółki nie złożył takiego wniosku. Tym samym stwierdzono, że stosowny wniosek nie został złożony, choć z uwagi na niewypłacalność Spółki złożony być powinien, gdy skarżący był jej prezesem zarządu. 10. W tym względzie należy wyjaśnić, że Spółka w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za 2018 r. wykazała kwotę należnych zaliczek, za: maj 2018 r. w wysokości 246,00 zł, czerwiec 2018 r. w wysokości 9.247,00 zł, lipiec 2018 r. w wysokości 18.856,00 zł, sierpień 2018 r. w wysokości 15.822,00 zł. Termin płatności ww. zaliczek przypadał za czerwiec na 20 lipca 2018 r., za lipiec na 20 sierpnia 2018 r., za sierpień na 20 września 2018 r. Spółka nie uregulowała wykazanych zaliczek w pełnej wysokości, uregulowała jedynie zaliczkę za maj 2018 r. w wysokości 402,00 zł, która została zaliczona na wykazaną kwotę 246,00 zł, natomiast nadwyżka w wysokości 156,00 zł została zaliczona na zaliczkę za czerwiec 2018 r. Spółka, pomimo obowiązku nie uregulowała w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za czerwiec, lipiec, sierpień 2018 r. w łącznej wysokości 43.769,00 zł. W związku z tym określono odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za czerwiec 2018 r. w wysokości 500,00 zł, za lipiec 2018 r. w wysokości 909,00 zł, za sierpień 2018 r. w wysokości 655,00 zł, których Spółka nie uregulowała. 11. Należy zaaprobować tok rozumowania organów, że Spółka utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań najpóźniej 20 listopada 2018 r., tj. z upływem trzech miesięcy od terminu płatności nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za lipiec 2018 r. (z terminem płatności 20 sierpień 2018 r.) wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Wskazania organów odpowiadają bowiem treści art. 11 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 2344 ze zm., dalej jako p.u.). Przepisy te stanowią, że dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 p.u.) Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące (art. 11 ust. 1a p.u.). Twierdzenie organów odpowiada więc treści domniemania z art. 11 ust. 1a p.u. Dla porządku należy zauważyć, że art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1508 ze zm., dalej jako: p.r.) co do pojęcia "dłużnika niewypłacalnego" odsyła do przepisów p.u. 12. Stosownie do treści art. 21 ust. 1 p.u. dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Zasadna jest więc konkluzja organów, że od 20 listopada 2018 r. Spółka miała 30 dni na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, zatem skarżący w imieniu Spółki powinien najpóźniej do 20 grudnia 2018 r. złożyć stosowny wniosek. Nie ma wątpliwości, że skarżący tego nie uczynił. 13. Do powyższych ustaleń organów odnosić należy podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Po pierwsze, przepisy k.p.a. nie miały w sprawie zastosowania, gdyż postępowanie w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki regulowane jest przez przepisy o.p. Po drugie zaś niezasadnie strona skarżąca podnosi, że materiał dowodowy sprawy ma braki. W szczególności wbrew twierdzeniom wyrażonym w skardze dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości w celu ustalenia: (-) od kiedy Spółka jest niewypłacalna, (-) kiedy powinien zostać złożony wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, (-) jakim majątkiem w momencie powstania stanu niewypłacalności dysponowała Spółka, (-) oraz czy w chwili niewypłacalności Spółka posiadała majątek pozwalający na otwarcie postępowania upadłościowego – było całkowicie zbyteczne. Organy są uprawnione do samodzielnego ustalenia daty niewypłacalności Spółki, a tym samym terminu, w którym powinien zostać złożony wniosek o ogłoszenie upadłości. Dane te zostały ustalone w sposób prawidłowy. Natomiast kwestia czy Spółka dysponowała majątkiem pozwalającym na otwarcie postępowania upadłościowego nie ma większego znaczenia w niniejszej sprawie. Skoro wniosek nie został złożony mimo stwierdzonej niewypłacalności Spółki, to na dalszym planie znajduje się kwestia skuteczności takiego ewentualnego wniosku warunkowana posiadaniem majątku przez Spółkę. Kwestia ta nie miała znaczenia w niniejszej sprawie, jednak nie można zgodzić się z DIAS, że tego rodzaju zagadnienie z zasady nie może mieć znaczenia, gdyż w przypadku, gdy wniosek byłby złożony, byłoby istotne czy taki wniosek był skuteczny. 14. Odrębnie wypada zauważyć, że niepokrywanie zobowiązań pomimo dysponowania środkami na te cele nie oznacza, że Spółka nie jest niewypłacalna. Niewypłacalność występuje również wtedy, gdy spółka nie pokrywa swoich wymagalnych zobowiązań, choć posiada środki na ten cel. Bez znaczenia więc jest czy Spółka była w dobrej sytuacji finansowej, gdy powstały zaległości podatkowe. 15. Nie budzi żadnych wątpliwości, że skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, więc nie zaistniała przesłanka z art. 116 § 1 pkt 2 o.p. 16. Strona skarżąca podnosi natomiast, że zaistniała przesłanka z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p. Argumenty skarżącego są jednak chybione, co trafnie wytknął DIAS w zaskarżonej decyzji. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący dobrowolnie zgodził się pełnić funkcję prezesa zarządu Spółki. Nie został przy tym pozbawiony wpływu na działania Spółki, lecz dobrowolnie udzielił pełnomocnictw na rzecz I. B. Akceptował ustalony stan rzeczy, w którym – będąc formalnie członkiem zarządu – faktycznie nie zajmuje się sprawami Spółki. Faktyczny brak wpływu na działania Spółki nie był spowodowany przyczynami niezależnymi od skarżącego. Osoba, która wyraziła zgodę na powołanie do zarządu ze świadomością, że pełnić będzie jedynie rolę "figuranta", a następnie godziła się na taki stan rzeczy, w pełni ponosi ryzyko działalności tej osoby prawnej (spółki) i odpowiedzialność za nietrafne przedsięwzięcia gospodarcze, czy też wręcz działania na szkodę tego podmiotu osób dopuszczonych za jej zgodą do faktycznego zarządzania. W rezultacie świadome i dobrowolne oddanie faktycznego zarzadzania innej osobie nie zwalnia członka zarządu od odpowiedzialności za ich niedopełnienie ani z obowiązków wynika z pełnienia funkcji (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 979/22, powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). 17. Wobec powyższego organy w sposób w pełni prawidłowy wyjaśniły stan faktyczny sprawy, zebrały wyczerpujący materiał dowodowy i dokonały jego oceny w sposób swobodny, dochodząc do logicznych wniosków. Zarzuty naruszenia art. 187 § 1, art. 120, art. 121 § 1, art. 122 o.p. nie były więc zasadne. Uzasadniona okazała się w szczególności konkluzja organów, że skarżący nie wykazał żadnej przesłanki wyłączającej jego odpowiedzialność jako członka zarządu Spółki za jej zaległości podatkowe, w szczególności, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. Nieuzasadniony był również zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. Powtórzyć należy, że przepisy k.p.a. nie miały w sprawie zastosowania. Nie naruszono jednak także odpowiadającego mu treścią art. 121 § 1 o.p. Brak zbieżnej z oczekiwaniami strony oceny wyrażanych przez nią twierdzeń nie stanowi o naruszeniu zasady bezstronności i równego traktowania. Decyzje organów zostały oparte na prawidłowo ustalonych faktach, nie zaś na domniemaniach, domysłach czy uprzedzeniach. 18. Sąd nie doszukał się również innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. 19. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło