I SA/Bk 371/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie egzekucji podatku od środków transportowych. p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu H. C. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego, 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. H. C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego do prowadzenia sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wskazał, że źródłem utrzymania rodziny jest praca w gospodarstwie rolnym. Miesięczny dochód osiągany z tego tytułu to kwota 1.000 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: dom o powierzchni 90 m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni 22 ha. Małżonkowie C. nie posiadają zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Postanowieniem z 12 lutego 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznając, że przedstawione dane w zestawieniu z brakiem odpowiedzi na wezwanie dotyczące złożenia dodatkowego oświadczenia i dokumentów, uniemożliwiają pełną ocenę stanu majątkowego. W złożonym w terminie sprzeciwie skarżący wskazał, że jego aktualna sytuacja materialna jest trudna. Oboje z żoną muszą uprawiać ziemię i ponosić ogromne koszty z tym związane. Zyski wystarczają zaledwie na codzienne utrzymanie i płacenie rachunków. Na wezwanie Sądu skarżący oświadczył, że w gospodarstwie posiada podstawowe maszyny rolnicze do uprawy roli. Dodał, że szacunkowa wysokość wydatków na utrzymanie to około 3.000 zł (małżonkowie nie gromadzą wszystkich rachunków). Do dyspozycji posiada samochód dostawczy Ż. - rok. prod. 1990, wymagający ciągłych napraw. Wskazał, że pobierane dopłaty nie wystarczają nawet na część ponoszonych wydatków. Skarżący przedłożył kopie: decyzji z [...] lutego 2014 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rachunków za telefon, wodę, odpady, energię elektryczną, potwierdzenia zapłaty podatku na rzecz gminy, fakturę kupna drzwi i okien z usługą montażu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez Sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. (dalej w skrócie: "u.p.p.s.a."). Rozpoznając ten wniosek Sąd zauważa, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (zob. art. 245 § 1-4 u.p.p.s.a.). Z treści art. 246 § 1 u.p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei przyznanie takiej pomocy w zakresie częściowym możliwe jest, gdy osoba taka wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest wprawdzie jednym z elementów umożliwiającym realizację konstytucyjnego prawa do sądu, nie oznacza to jednak, że powinno być stosowane w każdym przypadku, gdy wnosi o to strona postępowania. Prawo pomocy zastrzeżone zostało dla przypadków uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jako forma dofinansowania z budżetu państwa, powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe lub znacznie utrudnione. Pamiętać przy tym trzeba, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego bądź poniesienie pełnych jego kosztów. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, że znajduje się w takim położeniu, które uniemożliwia poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w całości. Z przedstawionych we wniosku danych i dołączonych dokumentów wynika, że skarżący ponosi obecnie następujące wydatki: miesięczna opłata za wodę - 58,63 zł, miesięczna opłata za telefon - 49 zł, I rata podatku za 2014 r. - 403 zł, kwartalna opłata za odpady - 123 zł, miesięczna opłata ze energię elektryczną - nieco ponad 200 zł. Ponadto skarżący nabył we wrześniu 2013 r. drzwi i okna z usługą montażu za kwotę 3.429 zł. Strona oświadczyła przy tym, że nie gromadzi wszystkich rachunków, a miesięczne wydatki rodziny oscylują wokół kwoty 3.000 zł. Z akt sprawy wynika, że w 2014 r. skarżący uzyskał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w kwocie przekraczającej 20.000 zł. Z powyższego wynika, że skarżący uzyskuje dochody, które zaspokajają bieżące i usprawiedliwione potrzeby rodziny. W kontekście przedstawionych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu pozwalają one stronie wygospodarować środki pieniężne na pokrycie kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwłaszcza, że na obecnym etapie postępowania, zakończonego wyrokiem oddalającym skargę, ewentualne koszty dotyczyć będą wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Mając na uwadze przedstawione dane i dokumenty Sąd doszedł jednak do przekonania, że skarżący wykazał brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania przed sądem i wygospodarowania z posiadanych środków stosownej kwoty na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W rozpatrywanym przypadku wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje zatem na uwzględnienie w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Dlatego też stosując przepisy art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.