I SA/Bk 374/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji ostatecznej i przyznania płatności z sankcjami na zalesianie gruntów rolnych oddala skargę Decyzją z [...] sierpnia 2011 r., nr [...], wydaną wobec Pana W. P. (zwanego dalej również jako "Skarżący"), Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z [...] czerwca 2011 r., nr [...] w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej i przyznania płatności z sankcjami na zalesianie gruntów rolnych Z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji wynika, że Skarżący [...] lipca 2005 r. złożył wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie Miasta K. Na podstawie złożonego [...] maja 2006r. oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia oraz zaświadczenia nadleśniczego Nadleśnictwa N. z [...] maja 2006, potwierdzającego wykonanie zalesienia zgodnie z planem zalesienia na powierzchni 2,40 ha, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wydał [...] czerwca 2006r. decyzję o przyznaniu Skarżącemu płatności na zalesianie gruntów rolnych. W lipcu 2010 r. Skarżący wraz z wnioskiem o wypłatę płatności na zalesianie za rok 2010 złożył decyzję Starosty Powiatowego w K. z [...] czerwca 2010 r., dotyczącą zmiany klasyfikacji gruntów na działce objętej zalesieniem. Na podstawie tej decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. stwierdził, że powierzchnia gruntów rolnych przeklasyfikowanych na grunty leśne na działce o nr [...] różni się od zadeklarowanej we wniosku o przyznanie płatności, tj. nie wynosi ona 2,40 ha, lecz 2,27 ha. Dodatkowo organ ustalił, że w 2005 r. dokonywano aktualizacji przebiegu granic i powierzchni użytków rolnych w obrębie miasta K. i w ramach tego dokonano zmiany odnośnie 0,43 ha powierzchni przedmiotowej nieruchomości, z gruntu rolnego na grunty zadrzewione na roli klasy V i VI. Zmiany te zostały ujawnione w ewidencji gruntów i budynków w grudniu 2005 r. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. postanowieniem z [...] czerwca 2011r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960r., (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze. zm., powoływanej dalej w skrócie "k.p.a.") wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją z [...] czerwca 2006 r., a następnie decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...] uchylił decyzję w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz przyznał Skarżącemu płatności w pomniejszonej wysokości. W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że Skarżący dokonał zalesienia na działce ewidencyjnej nr 1318 na powierzchni 2,27 ha, a nie, jak zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych, na powierzchni 2,40 ha. Z decyzji Starosty K. wynika bowiem, że jeszcze przed dokonaniem przekwalifikowania grunt rolny stanowił tylko 2,27 ha, a obszar 0,43 ha już w roku 2005 był sklasyfikowany jako grunty zadrzewione. Organ stwierdził, że przekroczenie powierzchni o 0,13 ha stanowi 5,73%, co skutkowało obniżeniem wielkości obszaru stanowiącego podstawę do obliczenia płatności o dwukrotność stwierdzonej różnicy pomiędzy zadeklarowaną wielkością obszaru, a wielkością obszaru ustaloną na podstawie decyzji z [...] czerwca 2010 r. oraz nałożeniem sankcji w wysokości [...] zł. Stanowisko organu I instancji w całości zostało podtrzymane w decyzji Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARMiR w Ł. z [...] sierpnia 2011 r., nr. Nie godząc się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, że składając wniosek o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych złożył aktualny wypis z rejestru gruntów, z którego wynikało, że całość działki o nr [...] stanowią grunty orne, zaś operat modernizacji ewidencji gruntów i budynków na terenie miasta K. został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa P. dopiero 1 marca 2007 r. Podkreślił, że podstawowym dokumentem potwierdzającym dokonanie zalesienia jest dokument wydany przez nadleśniczego, z wydanego przez niego zaświadczenia wynika, że zalesiona powierzchnia wynosi 2,40 ha. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik, w uzupełnieniu skargi, podtrzymał żądanie uchylenia decyzji i zarzucił jej: - naruszenie prawa materialnego poprzez : a) błędną wykładnię art. 51 ust. 1 rozporządzenia WE 796/2004 (powoływanego dalej jako rozporządzenie WE 796/2004), polegającą na pominięciu przy wyliczeniu zadeklarowanej i faktycznej powierzchni gruntu do zalesienia wskazań z art. 50 ust. 3 tego rozporządzenia, co skutkowało błędnym zawyżeniem różnicy w zadeklarowanej i faktycznej powierzchni, a w konsekwencji błędnym nałożeniem sankcji; b) wadliwe niezastosowanie art. 50 ust. 3 rozporządzenia WE 796/2004 dotyczącego metody wyliczania obszaru zatwierdzonego do dopłat poprzez pomijanie różnicy 0,1 ha w przypadku rozbieżności pomiędzy obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym do dopłat, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż różnica pomiędzy zadeklarowanym przez skarżącego a faktycznym obszarem do zalesienia wynosiła 0,13 ha, w sytuacji, gdy 0,1 ha winno zostać pominięte, zaś obszar 0,03 ha nie spełniał wymogów nałożenia sankcji z art. 51 ust. 1 rozporządzenia; a także naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 7 w zw. z art. 77 §1 k.p.a. poprzez nienależyte rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, polegające na wadliwym przyjęciu, że w dniu wydania decyzji dotyczącej płatności skarżący wiedział, że obszar do zalesienia wynosił 2,27 ha, a nie 2,40 ha, podczas gdy obszar do zalesienia wynikał z dokumentu przedstawionego przez Nadleśnictwo i stał się podstawą do wypłaty dotacji na zalesienie gruntów przez ARiMR; b) art. 10 §1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wskazaną w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Skarżący w lipcu 2005 r. wnioskował o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych, zaś od roku 2006, po złożeniu oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, na podstawie decyzji z [...] czerwca 2006 r. otrzymywał płatności na zalesianie gruntów rolnych do pow. 2,40 ha. Jednak jak ustaliły organy administracyjne, a ustalenia te znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, część nieruchomości o nr ewid. [...], o powierzchni 0,43 ha, nie stanowiło gruntów rolnych, lecz grunty zadrzewione, a zatem zalesieniu mógł podlegać obszar gruntu o wielkości 2,27 ha. Wskazuje na to wyraźnie treść decyzji Starosty Powiatowego w K. z [...] czerwca 2010 r., w przedmiocie zmiany klasyfikacji gruntów na działce objętej zalesieniem. Ustalenia te potwierdza informacja Starosty K. z 20 lutego 2007 r. o operatach opisowo-kartograficznych obrębów Miasta K. i Miasta S., pow. k., woj. p. Jest ona wynikiem zmian dokonanych w 2005 r. w zakresie aktualizacji przebiegu granic i powierzchni użytków rolnych w obrębie miasta K., w ramach których dokonano zmiany odnośnie 0,43 ha powierzchni przedmiotowej nieruchomości z gruntu rolnego na grunty zadrzewione na roli klasy V i VI. Zmiany te – jak ustalił to organ administracyjny - zostały ujawnione w ewidencji gruntów i budynków w grudniu 2005 r. Istotnie, z ustaleniami organów, co do stwierdzonej powierzchni gruntu nadającego się do zalesienia, kłóci się treść oświadczenia wydanego przez nadleśniczego Nadleśnictwa N. z [...] maja 2006, potwierdzającego wykonanie zalesienia zgodnie z planem zalesienia na powierzchni 2,40 ha. Zdaniem Sądu, owe oświadczenie nie podważa jednak skutecznie ustaleń organów administracyjnych. Trzeba zaznaczyć, że szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych, zwanej dalej "płatnością na zalesianie", objętej planem rozwoju obszarów wiejskich określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929, powoływane dalej jako Rozporządzenie RM z 11 sierpnia 2004r.). Przepis § 3 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że płatność na zalesianie jest udzielana producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną albo spółdzielnią produkcji rolnej, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) zobowiązał się do: a) zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności była prowadzona działalność rolnicza, b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej, przez okres 5 lat od dnia wykonania zalesienia - zgodnie z planem zalesienia, w rozumieniu przepisów o lasach. 3) zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. b, przez okres 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie. Plan zalesienia, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2, sporządza nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe ze względu na miejsce położenia części lub wszystkich działek rolnych przewidzianych do zalesienia, na wniosek producenta rolnego, w terminie 60 dni od dnia jego złożenia (§ 5 ust. 1 rozporządzenia RM z 11 sierpnia 2004r.). Zgodnie z ust. 2 § 5 tego rozporządzenia, do wniosku o sporządzenie planu zalesienia, dołącza się: 1) wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczący działek ewidencyjnych, na których są położone działki rolne przeznaczone do zalesienia; 2) wypis z ewidencji gruntów i budynków dotyczący działek ewidencyjnych, na których są położone działki rolne przeznaczone do zalesienia; 3) kopię części mapy ewidencji gruntów i budynków obejmującą działki rolne przewidziane do zalesienia. Z powołanych przepisów, a także z art. 35 ust. 5 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r., Nr 12, poz. 59) wynika, że nadleśniczy, na wniosek właściciela gruntu przeznaczonego do zalesienia, sporządza plan zalesienia i potwierdza wykonanie zalesienia w przypadku zalesienia objętego przepisami o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub przepisami o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i że zaświadczenie nadleśniczego potwierdzające wykonanie planu zalesienia producent rolny przedkłada właściwemu organowi. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 lutego 2009 r., sygn. II GSK 722/08, wskazał, że "współdziałanie nadleśniczego w postępowaniu o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych ogranicza się więc do potwierdzania okoliczności faktycznej wykonania planu zalesienia w formie zaświadczenia, do którego odnoszą się art. 217 i nast. k.p.a. (...) Potwierdzeniu przez nadleśniczego wykonania planu zalesienia nie można przypisać wiążących skutków". Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Bez wątpienia obowiązek wskazania powierzchni gruntu do zalesienia spoczywał na Skarżącym. W tym zakresie powinien on korzystać z aktualnej Ewidencji Gruntów i Budynków. W sprawie tej organy ustaliły, że w 2005 roku była dokonywana aktualizacja przebiegu granic i powierzchni użytków rolnych w obrębie Miasta K., a od 22 sierpnia 2005r. Skarżący miał możliwość zapoznania się z projektem operatu opisowo – kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów. Ani w wyznaczonym terminie do 23 września 2005 r., ani później Skarżący nie zgłaszał uwag do tego projektu. Istotne jest to, że aktualizacja miała miejsce przed wydaniem decyzji z [...] czerwca 2006r. o przyznaniu mu płatności na zalesianie gruntów rolnych. W tych okolicznościach nie jest zasadne przerzucanie ciężaru podania prawidłowej powierzchni zalesienia na nadleśniczego, gdyż podstawą do sporządzanego przez niego planu zalesienia jest, zgodnie z powołanym § 5 ust. 2 rozporządzenia RM z 11 sierpnia 2004r.), wypis z ewidencji gruntów i budynków, załączony przez wnioskującego o sporządzenie planu zalesienia. Zadaniem nadleśniczego jest sporządzenie planu zalesienia oraz stwierdzenie, czy zostało ono dokonane zgodnie z planem zalesieniowym, nie zaś dokonywanie dokładnych pomiarów powierzchni zalesianej. Powierzchnię do zalesienia obowiązany był wskazać Skarżący wnioskując o przyznanie płatności na zalesianie gruntów. We wniosku tym Skarżący zaś oświadczył, że powierzchnia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej [...] wynosi 2,40 ha (k. 14 akt sprawy administracyjnej). Skarżący, zdając sobie sprawę z tego, że część działki o nr ew. [...] została wcześniej zadrzewiona, powinien był dołożyć szczególnej staranności celem ustalenia dokładnej powierzchni przeznaczonej do zalesienia. Dlatego też zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły różnicę pomiędzy powierzchnią działki zadeklarowanej we wniosku (2,40 ha) a stwierdzoną (2,27 ha) w wysokości 0,13 ha. Wbrew zarzutom strony skarżącej w tym zakresie organy nie naruszyły przepisów art. 7 i art. 77 §1 k.p.a. W związku z wykazaniem istnienia różnicy między powierzchnią działki zadeklarowanej do zalesienia we wniosku (2,40 ha) a stwierdzoną w czasie kontroli (2,27 ha), która w wielkościach procentowych przekracza 3 %, organ I instancji zasadnie obliczył wysokość pomocy na podstawie obszaru ustalonego i pomniejszył Skarżącemu płatności o kwotę przypadającą na dwukrotność stwierdzonej różnicy. Podstawę prawną ku temu zawierał art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18 ze zm., powoływanego dalej jako rozporządzenie WE nr 796/2004). Sąd za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 50 ust. 3 i art. 51 ust. 1 rozporządzenia WE nr 796/2004. Przepis art. 50 ust. 3 powołanego rozporządzenia wprowadza regułę, zgodnie z którą w przypadku rozbieżności obszarowej, jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar ustalony dla danej grupy upraw, do obliczania pomocy stosuje się obszar ustalony dla tej grupy upraw. W przypadku zaś, gdy różnica pomiędzy obszarem zatwierdzonym a zadeklarowanym do objęcia pomocą nie przekracza powierzchni 0,1 ha, obszar zatwierdzony uznaje się za równy zadeklarowanemu. Przepis ten nie wprowadza, zdaniem Sądu, dodatkowego limitu powierzchni uprawniającej do objęcia płatnością. Określa on jedynie granicę błędu (0,1 ha), której przekroczenie powoduje odejście od wielkości powierzchni zadeklarowanej przez wnioskodawcę i przyjęcie powierzchni faktycznie stwierdzonej. Brak jest podstaw do tego, aby w przypadku przekroczenia wielkości obszaru zadeklarowanego w stosunku do obszaru stwierdzonego o więcej niż 0,1 ha, pomijać tą wartość przy obliczaniu wysokości pomocy. W konsekwencji nie doszło więc do naruszenia. Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 10 §1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie Skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy. Pismem z [...] lipca 2011 r. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego poinformował Skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (k. 81 akt administracyjnych). Pismo to 25 lipca 2011r. zostało doręczone pełnoletniemu domownikowi Skarżącego (potwierdzenie odbioru – k. 82 akt sprawy administracyjnej), zaś 27 lipca 2011 r. Skarżący złożył pisemne oświadczenie, iż zapoznał się z aktami, wskazując przy tym, że nie zgadza się z powierzchnią ustaloną w decyzji Starosty K. z [...] czerwca 2010 r. (k. 83 akt sprawy administracyjnej). Powyższe wskazuje jednoznacznie, że organ umożliwił Skarżącemu zapoznanie się z aktami sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).