I SA/Bk 374/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "F." I. F., E. F. s.c. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. oraz styczeń i luty 2015 r. p o s t a n a w i a: odmówić wtrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], pełnomocnik strony skarżącej wniosła o wstrzymanie jej wykonania. Jej zdaniem wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. We wniosku wskazano, że na skutek postępowania kontrolnego oraz nienależytego wykonania umowy przez jednego z kontrahentów spółka prowadzona przez skarżącego utraciła płynność finansową i konieczne było zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej. Podatnik planuje wznowienie prowadzenia tej działalności, jednak wykonanie decyzji pozbawi go takiej możliwości i doprowadzi do trwałego zaprzestania jej prowadzenia. Jednorazowa zapłata tak dużej kwoty spowoduje trudne, a wręcz niemożliwe do odwrócenia skutki w postaci konieczności zamknięcia przedsiębiorstwa. W ocenie pełnomocnika odzyskanie dochodzonej kwoty od nieuczciwego kontrahenta poprawi sytuację finansową spółki i umożliwi wznowienie prowadzenia działalności gospodarczej. Jednakże przymusowe wykonanie decyzji może jeszcze bardziej pogłębić trudną sytuację i tym samym, nawet wyegzekwowanie należnej spółce kwoty nie doprowadzi do podjęcia działalności gospodarczej celem jej niezakłóconego prowadzenia. Dodatkowo strona podniosła, że jedynym dochodem jakim obecnie wspólnicy dysponują jest kwota 5.081 zł netto pochodząca z indywidualnej działalności gospodarczej jednego ze wspólników oraz kwota 1.970 zł netto pochodząca z emerytury drugiego wspólnika. Wspólnicy nie uzyskują obecnie żadnych dochodów z tytułu spółki cywilnej. Ponoszą natomiast wydatki w postaci kredytu na finansowanie bieżącej działalności tej spółki (8.333,33 zł miesięcznie plus odsetki). Wspólnicy nie posiadają wolnych środków na zaspokajanie bieżących wydatków. W praktyce prawie cały dochód przeznaczany jest na spłatę kredytu. Pełnomocnik zaznaczył, że w związku z taką sytuacją został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie strony, niewstrzymanie wykonania decyzji wpłynie negatywnie na kontakty handlowe spółki, spowoduje utratę dobrego imienia, wizerunku spółki, a konsekwencją tego będzie konieczność zamknięcia działalności gospodarczej. Odbudowanie przedsiębiorstwa i nawiązanie współpracy z kontrahentami może okazać się niemożliwe po tak długim okresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić – podzielając w pełni stanowisko tut. Sądu wyrażone w postanowieniu z dnia 5 lipca 2016 r. I SA/Bk 375/16, w którym odmówiono spółce cywilnej F. wstrzymania wykonania decyzji określającej spółce nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy – że decyzja określająca takową nadwyżkę nie posiada przymiotu wykonalności, gdyż nie ustala nakazu powinnego zachowania dla adresata. Zaskarżona w tej sprawie decyzja dotyczy z kolei rozliczenia spółce podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. oraz styczeń i luty 2015 r. Organ pierwszej instancji określił zobowiązanie podatkowe w tym podatku za grudzień 2014 r. w kwocie 126.308 zł w miejsce zadeklarowanego przez podatnika oraz w sposób odmienny od zadeklarowanego określił za styczeń i luty 2015 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy. Przedmiotowa decyzja posiada zatem przymiot wykonalności w zakresie określenia stronie zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – dalej: "p.p.s.a."), Sąd może wstrzymać wykonanie aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty, a wykazanie ich wystąpienia jest rzeczą wnioskodawcy, który powinien starannie uzasadnić swój wniosek i wskazać konkretne okoliczności świadczące, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione i konieczne. Zdaniem Sądu, strona skarżąca nie uczyniła tego w sposób uzasadniający objęcie jej ochroną tymczasową. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że wspólnicy nie prowadzą obecnie działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej. Została ona zawieszona od 1 stycznia 2016 r., tak więc jeszcze przed wydaniem przez organ odwoławczy ostatecznej decyzji w tej sprawie. Powyższej okoliczności nie można zatem uznać za skutek wykonania zaskarżonej decyzji. Argument pełnomocnika, że niewstrzymanie wykonania decyzji wpłynie negatywnie na kontakty handlowe spółki, spowoduje utratę dobrego imienia, wizerunku spółki, czego konsekwencją ma być konieczność zamknięcia działalności gospodarczej, nie mógł zostać zatem uwzględniony jako istotny dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku. W zakresie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie mieszczą się dokonane uprzednio działania skarżącego co do prowadzenia działalności gospodarczej i ich konsekwencje (zob. w tym zakresie postanowienie NSA z dnia 7 lipca 2015 r. II FSK 1766/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Oceniając zasadność złożonego w tej sprawie wniosku zaznaczyć należy, że istotne znaczenie dla oceny sytuacji majątkowej spółki cywilnej ma kwestia kondycji finansowej jej wspólników. W świetle znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie jawi się ona na tyle trudna, aby mogły zmaterializować się obawy strony co do wystąpienia w przypadku przymusowego wykonania decyzji (opiewającej na kwotę 126.308 zł zobowiązania podatkowego do zapłaty) tak daleko idących skutków, jak niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że E. F. prowadzi obecnie jednoosobową działalność gospodarczą, z której w okresie pierwszych trzech miesięcy 2016 r. uzyskał dochód w kwocie 18.818,86 zł, przy przychodzie rzędu 577.680,21 zł. Na konto bankowe przedsiębiorstwa E. F. w ww. okresie wpłynęło łącznie 680.975,95 zł. W roku podatkowym 2015 r. małżonkowie F. osiągnęli dochód w wysokości ponad 140.000 zł, przy przychodzie przekraczającym 6.000.000 zł. Z oświadczeń strony wynika, że żona E. F. nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej, a jej dochodem jest emerytura w wysokości 1970 zł netto miesięcznie. Okoliczność, że wspólnicy ponoszą wydatki w postaci kredytu na finansowanie bieżącej działalności spółki cywilnej w wysokości 8.333,33 zł miesięcznie plus odsetki, nie jest wystarczająca do stwierdzenia, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Powyższe oznacza, że wspólnicy mają zdolność do bieżącego regulowania należności i nie można zaakceptować, aby zobowiązania publicznoprawne miały zostać potraktowane jako mniej istotne. Tym bardziej, że spółka cywilna posiada wierzytelność na kwotę ponad 400.000 zł i może ją realizować od zobowiązanego podmiotu w drodze przymusu egzekucyjnego. Sąd pragnie wyjaśnić stronie, że przymusowa realizacja publicznoprawnych zobowiązań pieniężnych ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, co samo w sobie nie może stanowić argumentu dla wstrzymania wykonania decyzji. Kondycja finansowa wspólników spółki cywilnej nie wskazuje, aby w razie wykonania decyzji nastąpiły skutki, o których mowa w uzasadnieniu wniosku o zastosowanie przedmiotowej ochrony tymczasowej. Ponadto, nałożony na stronę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne. Jego uregulowanie nie tworzy z reguły takiego stanu rzeczy, w którym strona poniosłaby znaczną szkodę lub wystąpiłyby trudne do odwrócenia skutki. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu zapłaconych kwot, łącznie z oprocentowaniem. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że nie uprawdopodobniono dostatecznie wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dlatego też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a.