I SA/Bk 376/09

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-09-22

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA?
Ratio decidendi
Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odrzucony jako bezzasadny, ponieważ zwolnienie wynika z mocy ustawy. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego został przyznany, gdyż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
M. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wnioskodawca podał, że jest bezrobotny, nie posiada majątku ani oszczędności, a jego miesięczne wydatki wynoszą około 900-1000 zł. Dołączył dokumenty potwierdzające jego status bezrobotnego, brak majątku oraz informacje o dochodach matki.
Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 22 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy postanawia 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. M. Z. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż nie posiada majątku i zgromadzonych oszczędności. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, nieosiągającą dochodu, mieszka u matki emerytki (k. 7-8). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 01 września 2009 r. (k. 16) skarżący stwierdził, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką H. Z. H. Z. zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni [...] m², nie posiada działki rolnej, samochodu, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Matka wnioskodawcy otrzymuje emeryturę (po rewaloryzacji) w kwocie około 1615 zł miesięcznie, spłaca kredyt zaciągnięty na budowę nagrobka. M. Z. nie posiada stałych źródeł dochodu, utrzymuje się ze zbierania runa leśnego (grzyby, jagody). Brakujące pieniądze skarżący pożycza od brata, siostry oraz znajomych. Miesięczne wydatki wnioskodawcy wynoszą około 900 – 1000 zł, w tym: koszty związane z utrzymaniem mieszkania tj. 250 zł - czynsz; 30 zł – energia elektryczna; 15 zł – telefon stacjonarny oraz 400 - 500 zł – żywność; 60 zł – telefon komórkowy (k. 19). Do akt sprawy M. Z. dołączył: decyzję powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia [...] lipca 2009 r. o uznaniu za osobę bezrobotną (k. 21); zaświadczenie Urzędu Miasta w S. z dnia [...] września 2008 r. o braku posiadanego majątku (k. 22); harmonogram spłaty kredytu H. Z. (k. 23-24); decyzję z dnia [...] marca 2008 r. o ustaleniu i waloryzacji emerytury H. Z. (k. 20); informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym [...] (k. 4). Ad 1. Na wstępie należy odnieść się do wniosku M. Z. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono jak w sentencji. Ad 2. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez M. Z. podlega rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku M. Z. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, iż pozostaje sam w gospodarstwie domowym, nie posiada majątku i zgromadzonych oszczędności. M. Z. zamieszkuje u matki H. Z. w mieszkaniu o powierzchni [...] m², nie posiada stałych źródeł dochodu, obecnie utrzymuje się ze zbierania runa leśnego. Brakujące pieniądze skarżący pożycza od brata, siostry oraz znajomych. Wydatki miesięczne związane z utrzymaniem własnym oraz zajmowanego wraz z matką mieszkania wynoszą 900 -1000 zł. Wnioskodawca od [...] lipca 2009 r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku (k. 21). Dnia [...] lipca 2009 r. wykreślono z wpisu ewidencji działalności gospodarczej działalność prowadzoną przez M. Z. – kiosk "R." w S. (k. 5). Za rok [...] skarżący poniósł z tytułu prowadzenia tej działalności stratę w wysokości 8216,10 zł przy uzyskanym przychodzie 109.856,31 zł (k. 4). W roku [...] w okresie [...] – [...] wnioskodawca uzyskał z tego tytułu dochód w kwocie 5.658,32 zł, przy wykazanym przychodzie 51.366,33 zł (k. 110 akt administracyjnych). Powyższe okoliczności, a w szczególności brak stałych źródeł dochodu, zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych pozwalają na stwierdzenie, iż M. Z. nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło