I SA/Bk 379/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-01-19

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może zostać uwzględniony, jeśli strona posiada już ustanowionego pełnomocnika z wyboru? Czy strona wykazała brak środków na poniesienie kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika podlega umorzeniu, jeśli strona posiada już ustanowionego pełnomocnika z wyboru, niezależnie od jej sytuacji finansowej. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona nie wykazała w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów, w szczególności poprzez nieprzedstawienie wszystkich wymaganych dokumentów finansowych.
Stan faktyczny
P. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Spółka wykazała stratę za rok 2015, brak majątku trwałego i niewielkie środki na kontach bankowych. Jednakże, nie przedstawiła wszystkich wymaganych wyciągów z rachunków bankowych za wskazany okres. Spółka posiadała już ustanowionego doradcę podatkowego z wyboru.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w D. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do czerwca 2014 roku p o s t a n a w i a 1. umorzyć postepowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego doradcy podatkowego, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. P. Sp. z o.o. w D. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego. Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest m.in. sprzedaż hurtowa paliw i produktów pochodnych; działalność agentów zajmujących się sprzedażą paliw, rud metali i chemikaliów przemysłowych (k. 26). Rok obrotowy 2015 r. spółka zakończyła stratą w wysokości 2.373,83 zł. Strona skarżąca nie posiada środków trwałych. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych to 5.000 zł. Przedsiębiorstwo dysponuje trzema kontami bankowymi w [...] Banku. Na kontach o numerach [...] oraz [...] firma posiadała łączną kwotę 3.328,43 zł. Natomiast debet na koncie o numerze [...] wynosił 830,06 zł. Stan kont wykazany został na dzień [...] grudnia 2015 r. Na ten dzień stan kasy firmy wynosił 853,63 zł (k. 76 - 77). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 13 grudnia 2016 r. (k. 81) P. Sp. z o.o. w D. D. nadesłała: sprawozdanie finansowe za 2015 r. wraz informacją dodatkową (k. 84 – 86); bilans na dzień [...] grudnia 2015 r. (k. 87 – 89); RZS porównawczy za 2015 r. i za okres [...] stycznia – [...] listopada 2016 r. (k. 90 i k. 97 - 98); wyciąg z konta bankowego [...] Bank o nr [...] za okres [...] stycznia – [...] grudnia 2016 r. (k. 94 – 96); W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż skarżąca spółka nie uczyniła zadość wzmiankowanemu wezwaniu referendarza sądowego z dnia 13 grudnia 2016 r. w zakresie nadesłania wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków i kont bankowych za okres wrzesień – listopad 2016 r. tj. nie nadesłała wymaganych wyciągów z rachunków o nr [...] oraz [...] wykazanych w urzędowym formularzu wniosku PPPr (k. 77). Na wstępie należy odnieść się do wniosku P. Sp. z o.o. w D. D. w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego. Zgodnie z treścią art. 246 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej również p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W sprawie niniejszej, jak wynika z treści pism procesowym znajdujących się w aktach sprawy, P. Sp. z o.o. w D. D. jest reprezentowana przez doradcę podatkowego P. S. Pełnomocnictwo z dnia [...] lutego 2014 r. (k. 7) zostało złożone do akt sprawy niniejszej i nie zostało odwołane. W świetle brzmienia art. 246 § 3 p.p.s.a. pozostawanie przez stronę w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem z wyboru (tu doradcą podatkowym), wyklucza pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezależnie od rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy. Mając zatem na uwadze fakt, że skarżąca spółka ma już w sprawie ustanowionego doradcę podatkowego z wyboru, postępowanie w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu jest zatem bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie. Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez P. Sp. z o.o. w D. D. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Takie stanowisko znajduje również oparcie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ze złożonego wniosku wynika, że P. Sp. z o.o. w D. D. za rok 2015 poniosła stratę netto w wysokości 2.373,83 zł (k. 90), na dzień [...] listopada 2016 r. strata ta wynosiła 1.622 zł (k. 97 - 98). Spółka nie dysponuje majątkiem trwałym. W 2016 r. firma nie prowadziła działalności gospodarczej (k. 83). Z dołączonego do akt sprawy wyciągu z konta bankowego [...] Bank o nr [...] za okres [...] stycznia – [...] grudnia 2016 r. wynika, że na konto to nie wpłynęły żadne środki pieniężne, saldo końcowe rachunku wskazywało debet w kwocie 2.383,69 zł (k. 96). Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nieuczynieniem zadość wzmiankowanemu wezwaniu z dnia 13 grudnia 2016 r. w zakresie nadesłania wyciągów z pozostałych rachunków bankowych posiadanych w [...] Bank o nr [...] oraz [...] z dnia 13 grudnia 2016 r. za okres wrzesień – listopad 2016 r. uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej spółki skarżącej, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższych okoliczności należało stwierdzić, iż P. Sp. z o.o. w D., D. nie wykazała w sposób przekonywujący, iż faktycznie znajduje się w sytuacji materialnej, która skutkuje, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło