I SA/Bk 382/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 04 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych oddala skargę. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. wszczął postępowania egzekucyjne wobec majątku Pana J. S. (dalej powoływany również jako "Skarżący") na podstawie tytułów wykonawczych od numeru [...] do numeru [...] wystawionych na zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń-grudzień 2006 r. oraz styczeń-luty i kwiecień-wrzesień 2007 r. Pismem z 25 października 2009 r. Skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zarzucając niedopuszczalność egzekucji administracyjnej w związku z przeprowadzeniem postępowania kontrolnego podatkowego bez udziału zobowiązanego i nieskutecznością doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania podatkowego oraz brakiem doręczenia decyzji kończących postępowanie podatkowe a także brak doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji. Dodatkowo Skarżący wniósł o wstrzymanie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku zobowiązanego o wznowienie postępowania kontrolnego i podatkowego oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora UKS B. dotyczących ustalenia należności z tytułu VAT. Postanowieniem z [...] listopada 2009 r. Nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz odmówił wstrzymania i zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ zaznaczył, że organ egzekucyjny dokonując zajęcia rachunku bankowego opartego na wystawionych tytułach wykonawczych o nr [...] - [...] uczynił zadość wymogom wynikającym z ustawy z dnia 17 marca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej powoływana jako "u.p.e.a."), dlatego też należało przyjąć, iż nie zachodzą żadne przesłanki powodujące konieczność wstrzymania lub zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej w B., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...] uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych od numeru [...] do nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż decyzje i wyniki kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. zostały Skarżącemu wysłane za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na wskazany adres do doręczeń, których Skarżący nie odebrał. Zatem istniały podstawy prawne do uznania ich za doręczone w trybie zastępczym, zgodnie z art. 150 § 2 o.p. Przyjąć zatem należało, że istniały podstawy do wystawienia tytułów wykonawczych, skoro decyzje Dyrektora UKS w B. uzyskały walor ostateczności. Organ powołując się na treść § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001 r., Nr 137, poz. 1541 ze zm.) wskazał, że skoro należność pieniężna została określona w orzeczeniu (decyzji administracyjnej) nie było potrzeby doręczenia Skarżącemu dodatkowego upomnienia. W złożonym zażaleniu Skarżący wskazał, między innymi, że od września 2004 r. przyjmuje leki przeciwbólowe i psychotropowe powodujące wyłączenie świadomego i swobodnego podejmowania decyzji, postanowienia UKS w B. o wszczęciu z urzędu postępowania kontrolnego oraz upoważnienia do kontroli zostały doręczone podstępem pod pretekstem przesłucha w charakterze świadka, oświadczenie woli o odbiorze i pokwitowaniu w/w dokumentów zostało podjęte w stanie wyłączającym świadome i swobodne podejmowanie decyzji, a zatem było dotknięte nieważnością i podatnik złożył oświadczenie o jego cofnięciu, postępowanie kontrolne toczyło się bez udziału podatnika, a także, że nie zostały doręczone decyzje stanowiące podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych. Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż z akt sprawy wynika, że sporne decyzje Dyrektora UKS w B. zostały doręczone Skarżącemu w dniu 30 czerwca 2009 r. w trybie określonym w art. 150 § 2 o.p. Zaznaczył, że kwestia prawidłowego doręczenia decyzji podatkowej nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym, gdyż stanowiłoby umożliwienie Skarżącemu podważenia ostatecznych decyzji poza trybami nadzwyczajnymi. Zatem zarzuty dotyczące nie doręczenia decyzji mogą być podnoszone wyłącznie przed właściwymi organami podatkowymi w ramach wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 4 o.p. Dyrektor Izby Skarbowej w B., wskazując na treść art. 29 § 1 u.p.e.a., stwierdził także, że nie może w postępowaniu egzekucyjnym odnieść się do zarzutów dotyczących nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu kontrolnym i podatkowym. Podzielił jednocześnie stanowisko organu I instancji, iż w niniejszej sprawie nie było wymagane doręczenie Skarżącemu upomnienia przed uruchomieniem postępowania egzekucyjnego. Na powyższe postanowienie Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej w sprawie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnymi decyzjami Dyrektora UKS w B. z [...] czerwca 2009 r. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności: - art. 187 § 1 w związku z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako "o.p.") poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i nie zebranie oraz nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji odmawiających wznowienia postępowania kontrolnego oraz poprzez przyjęcie, iż zobowiązany 20 tytułów wykonawczych otrzymał już 05.10.2009 r., co było niemożliwe ze względu na fakt, iż w dniu tym pokwitował korespondencję w innej sprawie, a przedmiotowe tytuły wykonawcze (20 sztuk) plus pismo o zajęciu rachunku nie zmieściłyby się w małej standardowej kopercie, - art. 241 § 2 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 4 o.p. poprzez nie uznanie, że w w/w okolicznościach Skarżący dotrzymał miesięcznego terminu uprawniającego do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania kontrolnego, - art. 245 § 1 pkt 1 o.p. poprzez nie uchylenie w całości zaskarżonych decyzji Dyrektora UKS w B. z [...] czerwca 2009 r. albo orzeczenie co do istoty sprawy lub umorzenie postępowania w sprawie, - art. 246 § 1 o.p. poprzez nie wstrzymanie wykonania prawomocnych decyzji Dyrektora UKS w B. z [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, mimo że ich wykonanie grozi Skarżącemu wyrządzeniem znacznej szkody na kwotę ok. 250.000 zł, a okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonych decyzji w wyniku wznowienia postępowania, - art. 243 § 1 o.p. poprzez nie wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania mimo jego dopuszczalności. W uzasadnieniu skargi Skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wskazując na naruszenie prawa w prowadzonym postępowaniu kontrolnym jak również przy rozpatrywaniu jego wniosku o wznowienie zakończonego postępowania kontrolnego. Wniósł o powołanie biegłego na okoliczność ustalenia daty doręczenia tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. "Granice danej sprawy" wyznacza konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot. Sąd nie może więc uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W rozpatrywanej sprawie sądową kontrolą objęte zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Tym samym, poza kontrolą sądu pozostawały, wskazywane w skardze decyzje Dyrektora UKS w B., będące postawą wystawienia tytułów wykonawczych jak również decyzje organów skarbowych, w tym Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, w zakresie rozpoznania wniosku Skarżącego o wznowienie zakończonych postępowań kontrolnych. Dlatego też wskazywane w skardze zarzuty, nie dotyczące bezpośrednio prowadzonego postępowania egzekucyjnego, nie mogły odnieść zamierzonych przez Skarżącego skutków. W postępowaniu sądowoadministracyjnym, dotyczącym kontroli legalności postępowania egzekucyjnego brak jest podstaw do rozstrzygania prawidłowości i zgodności z prawem kwestii dotyczących postępowania kontrolnego czy podatkowego, będących podstawą wystawienia tytułów wykonawczych i wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Podniesione przez Skarżącego na etapie postępowania egzekucyjnego zarzuty dotyczyły zasadniczo trzech kwestii: wykonania lub umorzenia w całości albo w części obowiązku, wygaśniecie albo nieistnienie obowiązku, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia. W ocenie Sądu w odniesieniu do każdego z tych zarzutów organy obu instancji zasadnie uznały, że są one nieuzasadnione. Wskazać przede wszystkim należy, iż zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z powyższego wynika, jak słusznie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w B. w odpowiedzi na skargę, iż organ egzekucyjny nie może, w ramach rozstrzygania zarzutów z art. 33 ust. 1 u.p.e.a., badać prawidłowości doręczenia decyzji podatkowych jak również ewentualnych nieprawidłowości, które miały miejsce na etapie postępowania kontrolnego lub podatkowego. Z akt sprawy wynika, iż decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w przedmiocie zobowiązań w podatku od towarów i usług, w chwili wystawienia tytułów wykonawczych były decyzjami ostatecznymi, a zatem istniały podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Po ich wystawieniu nie zaistniały żadne okoliczności, mające wpływ na istnienie lub wymagalność obowiązku, objętego tymi tytułami wykonawczymi. Wskazać przede wszystkim należy, iż wniosek Skarżącego o wznowienie postępowań podatkowych, zakończonych decyzjami Dyrektora UKS w B. został ostatecznie oddalony decyzją Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z [...] marca 2010 r., Nr [...], a zatem brak było przesłanek do uznania, iż obowiązek wynikający z wystawionych tytułów wykonawczych przestał istnieć. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy słusznie przyjęły, że nie było wymagane wystawienie uprzedniego upomnienia, przed podjęciem czynności egzekucyjnych. Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001 r., Nr 137, poz. 1541 ze zm.) wierzyciel może wszcząć postępowanie egzekucyjne bez uprzedniego doręczenia upomnienia, w przypadkach określonych w § 13 tegoż rozporządzenia. Taka sytuacja zachodzi, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Orzeczeniem niewątpliwie jest decyzja administracyjna, a zatem skoro w niniejszej sprawie podstawą wystawienia tytułów wykonawczych było niewykonanie obowiązku o charakterze pieniężnym wynikającego z ostatecznych decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r., nie było konieczności doręczenia Skarżącemu upomnienia, dla prawidłowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Końcowo Sąd, odnosząc się do przebiegu postępowania sądowoadministracjnego w niniejszej sprawie, pragnie zaznaczyć, iż kilkakrotnie uwzględniał wnioski Skarżącego o odroczenie rozpraw, z uwagi na jego stan zdrowia. Tym niemniej, mając na uwadze zasadę szybkości postępowania, okoliczność, iż stawiennictwo Skarżącego na rozprawie nie była obowiązkowa oraz fakt, iż Skarżący mimo dodatkowego pouczenia z dnia 2 czerwca 2011 r. nie złożył wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, Sąd w dniu 4 listopada 2011 r. postanowił rozpoznać sprawę i oddalił kolejny wniosek Skarżącego o odroczenie rozprawy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy niewątpliwie pozwalał na poddanie kontroli, pod kątem zgodności z prawem, zaskarżonego postanowienia. Biorąc pod uwagę powyższe, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.