I SA/Bk 383/10
PostanowienieWSA w Białymstoku2010-12-01
Skład orzekający: sędzia WSA Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący emerytem w faktycznej separacji z małżonką posiadającą rozdzielność majątkową, który ponosi koszty utrzymania lokalu mieszkalnego udostępnionego przez żonę, jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, który utrzymuje się z emerytury netto w kwocie 1.558,50 zł po potrąceniach komorniczych i ponosi miesięczne koszty utrzymania lokalu w wysokości 700 zł oraz inne wydatki bieżące, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W związku z tym przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący W. H. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na niską emeryturę netto po potrąceniach komorniczych i wysokie koszty utrzymania, w tym partycypowanie w opłatach za lokal mieszkalny należący do żony, z którą pozostaje w faktycznej separacji i rozdzielności majątkowej. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł sprzeciw, argumentując swoją sytuację materialną. Sąd rozpoznał wniosek po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. H. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe "W" Spółki z o.o. w likwidacji w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za styczeń, luty, marzec, kwiecień i czerwiec 2007 r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W. H. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że jest emerytem, a źródło jego utrzymania stanowi emerytura w wysokości 1.558,50 zł netto - po potrąceniach komorniczych. Z wniosku wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Uzyskiwany dochód przeznacza na leki (jest po zawale serca i trepanacji czaszki), opłaty, wyżywienie i ubranie. Skarżący nie posiada majątku (w tym zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych). W piśmie z 15 września 2010 r. skarżący wyjaśnił, że zajmowane przez niego mieszkanie przy ul. [...] w B. należy do majątku odrębnego jego małżonki. Wydatki miesięczne związane z utrzymaniem bieżącym wynoszą 1.500 zł, w tym: 700 zł - skarżący dokłada do czynszu oraz opłat za gaz i telefon; 200 - 300 zł to koszty leczenia i lekarstw; 500 zł - żywność i ubrania. Rachunki i faktury związane z kosztami bieżącego utrzymania wystawiane są na małżonkę.
Postanowieniem z 29 października 2010 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W złożonym w terminie sprzeciwie skarżący za niezasadną uznał odmowę przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy nie jest w stanie ponieść jednorazowo kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jego zdaniem niezasadne jest także uznanie, że nie wykazał swojej sytuacji materialnej, bowiem nie został powiadomiony o wezwaniu referendarza z uwagi na prawdopodobną utratę awizo przez pocztę. Skarżący wyjaśnił, że nie jest w stanie przedstawić sytuacji materialnej żony ani rachunków na nią wystawianych, albowiem są w faktycznej separacji. Wskazał, że [...] lutego 2000 r. została zawarta umowa notarialna wyłączająca małżeńską wspólność ustawową od dnia zawarcia małżeństwa. Lokal spółdzielczy stanowi wyłączną własność małżonki, która udostępnia go skarżącemu. Skarżący z tego tytułu ma obowiązek dokładać 700 zł do czynszu i pozostałych opłat, pod rygorem eksmisji z tego lokalu. W związku z tym, skarżący podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, bo pozostanie bez środków do życia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wobec skutecznego wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez Sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej w skrócie: "u.p.p.s.a.").
Rozpoznając ten wniosek Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W świetle okoliczności wynikających z oświadczenia strony o jej stanie majątkowym i dochodach, należy uznać, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w sprawie. Skarżący utrzymuje się z dochodu
w kwocie 1.558,50 zł netto po dokonanych potrąceniach komorniczych (k. 20 akt sprawy). Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz sprzeciwu wynika, że W. H. S. znajduje się z małżonką w faktycznej separacji, a między nimi istnieje rozdzielność majątkową. Małżonkowie nie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. W tej sytuacji, przyjąć zatem należało, iż do oceny sytuacji majątkowej strony należy wziąć pod uwagę jedynie dochody uzyskiwane przez skarżącego, a te z pewnością nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżący zamieszkuje w lokalu stanowiącym odrębną własność żony i partycypuje w opłatach eksploatacyjnych, ponosząc z tego tytułu miesięczne koszty w kwocie 700 zł wg oświadczenia. Pozostałe wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wynoszą wg szacunku strony około 800 zł miesięcznie (wyżywienie, ubrania, lekarstwa). Z tego już wynika, że osiągany przez skarżącego dochód niemal w całości pokrywa zadeklarowane miesięczne wydatki. Biorąc to pod uwagę oraz fakt, że skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, Sąd uznał, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego w tej sprawie bez uszczerbku koniecznego dla jego utrzymania zwłaszcza, że na obecnym etapie postępowania koszty te wynoszą 500 zł (wpis sądowy od skargi).
Wobec powyższego, stosując przepisy art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło