I SA/Bk 384/08

WyrokWSA w Białymstoku2008-11-19

Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Piotr Pietrasz, Wojciech Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik (użytkownik wieczysty nieruchomości kolejowych) jest zwolniony z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli zarządza infrastrukturą kolejową, ale nie złożył wniosku o jej udostępnienie licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie z podatku od nieruchomości dotyczące infrastruktury kolejowej, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy zarządca infrastruktury jest faktycznie zobowiązany do jej udostępnienia konkretnemu licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu. Samo zarządzanie infrastrukturą i potencjalny obowiązek udostępnienia nie wystarczą, jeśli nie złożono wniosku zgodnie z regulaminem, co nie wywołuje konsekwencji w postaci obowiązku udostępnienia. W związku z tym, podatnik (użytkownik wieczysty) nie może skorzystać ze zwolnienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2007 rok dla P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami. Spółka kwestionowała obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości dotyczącego gruntów kolejowych, które wydzierżawiła P. PLK S.A., argumentując, że powinna być zwolniona na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Spór koncentrował się na interpretacji tego przepisu oraz art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) tej ustawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.), sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 r. sprawy ze skargi P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [....] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2007 r. oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...].07.2008 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy H. z dnia [...].01.2008 r. znak: Fn.[...] w sprawie określenia P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w W., zwanej dalej Skarżącą lub Spółką, wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2007 rok. Wójt Gminy H. decyzją z dnia [...].01.2008 r., działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 47 § 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity z 2006 r. Dz. U. Nr 121, poz. 844 ze zm.) oraz w związku z §1 Uchwały Rady Gminy H.nr II/9/06 z dnia 05.12.2006 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości, określił Skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2007 rok w kwocie 389.743,00 zł. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż Spółka od 1 stycznia 2007 roku pozostawała i nadal pozostaje wieczystym użytkownikiem nieruchomości położonych na terenie Gminy H. Od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 30 września 2007 r. powierzchnia gruntów wynosiła 173,2854 ha, a od dnia 1 października 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. - 157,9509 ha, od których zgodnie z dokonanym wyliczeniem wysokość podatku wynosi - 389.742,66 zł (po zaokrągleniu 389.743,00 zł). Stosownie do art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz § 1 w/w uchwały Rady Gminy H, jako użytkownik wieczysty w/w nieruchomości podatnik miał obowiązek bez wezwania, uiścić za dane przedmioty opodatkowania podatek od nieruchomości w terminach do 15 każdego miesiąca 2007 roku w równych ratach. Jednakże pomimo ustawowego obowiązku, do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, nie dokonał w całości wpłat należnego podatku. W myśl art. 21 § 3 Ordynacji - gdy podatnik obowiązany do zapłaty podatku, obowiązku tego nie wykona w całości lub w części, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Następnie organ podatkowy stwierdził, iż Spółka dokonała wpłat na kwotę 171.182,00 zł, a więc powstała do zapłaty zaległość w kwocie 218.561,00 zł, od której Podatnik obowiązany jest naliczyć odsetki za zwłokę. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po przeanalizowaniu całości akt sprawy wskazało, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja zostaje utrzymana w mocy. Organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie wyjaśnienia wymaga kwestia opodatkowania gruntów wydzierżawionych innemu podmiotowi leżących na linii kolejowej L.-B. nr 52 tj. działek o nr 353, 450, 501/1, 26, 500, 217, przekazanych na mocy umowy nr D-50-KW-1L/01 do odpłatnego korzystania dla P. P. L. K. S.A. oraz treść art. 7 ust. 1 pkt 1 w brzmieniu po 1 stycznia 2007 roku. Organ pierwszej instancji przyjął, że obowiązek w podatku od nieruchomości ciąży na P. SA, a nie na P. PLK (wydzierżawiającym grunty od strony). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ odwoławczy wyjaśnił; iż grunty działek pod linią kolejową nr 52 na odcinku L.-B. będące przedmiotem użytkowania wieczystego strona wydzierżawiła P. P. L. K. S.A. w Warszawie na mocy umowy z dnia 27.09.2001 r. (nr D50-KN-1L701). W tej sytuacji można wskazać na dwa podmioty posiadające nieruchomości objęte postępowaniem podatkowym: użytkownika wieczystego i dzierżawcę. W opinii organu odwoławczego wbrew twierdzeniom Skarżącej umowa "oddania do odpłatnego korzystania" nie spowodowała przeniesienia obowiązku podatkowego na dzierżawcę (korzystającego). Zgodnie z art. 4 Ordynacji podatkowej obowiązek podatkowy wynika z ustawy podatkowej. Oznacza to, że jego zakres podmiotowy określony jest wyraźnie w przepisach o randze ustawy. Zakresu tego nie można umownie modyfikować. Jeżeli ustawa podatkowa nakłada obowiązek na określony podmiot, to podmiot ten nie może skutecznie uwolnić się od tego obowiązku, przerzucając go w drodze czynności cywilnoprawnej na inne osoby. W podatku od nieruchomości zakres podmiotowy obowiązku podatkowego określono w art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podatnikami tego podatku są co do zasady właściciele, samoistni posiadacze lub użytkownicy wieczyści gruntów. Posiadacz zależny może być podatnikiem podatku od nieruchomości tylko wtedy, gdy spełnia łącznie dwa warunki (art. 3 ust. 1 pkt 4), a mianowicie włada nieruchomością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego lub posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego. W cytowanym przepisie akcent położono na umowy zawarte bezpośrednio z właścicielem lub AWRSP lub na inne niż umowa tytuły prawne. Aby można było posiadacza gruntu "państwowego" obciążyć podatkiem od nieruchomości zgodnie z zanalizowanym przepisem, należy wykazać istnienie jednego z dwóch tytułów posiadania: albo umowy zawartej z właścicielem (lub AWRSP), albo innego niż umowa tytułu prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło również, iż zarzuty identycznej treści były już rozpatrywane w postępowaniu sądowym i wyrokiem z dnia 11 maja 2007 r., l SA/Bk 124/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie ze skargi P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w Warszawie w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2005 r. w w/w zakresie podzielił w całej rozciągłości stanowisko Kolegium oddalając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 11 grudnia 2006 r. nr [...]. Ustawą z dnia 7 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 249, poz. 1828), dokonano zmiany art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy oraz dodano nowy pkt 1a. Art. 7 ust. 1 pkt 1 - otrzymał następujące brzmienie: Zwalania się od podatku od nieruchomości budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, jeżeli: a) zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępnienia licencjonowanym przewoźnikom kolejowym lub, b) są przeznaczone wyłącznie do przewozu osób, wykonywanego przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie zarządza tą infrastrukturą bez udostępniania jej innym przewoźnikom, lub c) tworzą linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1.435 mm. Jak wynika ze złożonego odwołania, strona i organ podatkowy odmiennie interpretują treść art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a) w/w ustawy. Pełnomocnik Spółki zarzuciła naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez określenie Spółce zobowiązania w podatku od nieruchomości, dotyczącego działek, na których znajduje się infrastruktura, którą zarządza P. PLK S.A i jest obowiązana udostępnić licencjonowanym przewoźnikom kolejowym zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Zarządca infrastruktury, w opinii odwołującego się, miał obowiązek jej udostępnienia, a to czy na danej linii realizowane są przewozy, wobec nowego brzmienia w/w artykułu nie ma znaczenia. Odmiennego zdania jest organ podatkowy uznając, iż w/w przepis nie stanowi w zaistniałym stanie faktycznym podstawy do zwolnienia Spółki z podatku od nieruchomości. Do dnia 1 stycznia 2007 roku art. 7 ust. 1 pkt 1 brzmiał następująco: zwalnia się od podatku od nieruchomości budowle kolejowe stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, służące do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiające dokonywanie przewozów osób lub rzeczy - wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, a także zajęte pod nie grunty. Przesłanką zwolnienia było wykorzystywanie tych budowli wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Nie korzystały ze zwolnienia budowle kolejowe wydzierżawione przez P. innym jednostkom gospodarczym oraz budowle kolejowe, np. bocznice należące do przedsiębiorstw nieświadczących usług w zakresie publicznego transportu kolejowego. Ze zwolnienia nie korzystały również grunty znajdujące się pod budowlami kolejowymi oraz budynki P. niewykorzystywane na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Z dniem 1 stycznia 2007 r. ustawodawca zmienił treść w/w przepisu, jednakże nieuprawniony wydaje się wniosek, iż w chwili obecnej Skarżąca jest zwolniona z zapłaty podatku od nieruchomości w odniesieniu do całej infrastruktury kolejowej, którą zarządza i co do której ma "obowiązek udostępniania licencjonowanym przewoźnikom", jak podnosi w odwołaniu. W opinii organu odwoławczego obowiązek, o którym mowa w w/w przepisie nie jest obowiązkiem abstrakcyjnym, a mającym swoje oparcie w ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jedn. z 2007 r. Dz. U. Nr 16, poz. 94, z późn. zm.). Przez udostępnienie infrastruktury kolejowej ustawodawca rozumie przydzielenie przewoźnikowi kolejowemu trasy pociągu na liniach kolejowych oraz umożliwienie mu korzystania z niezbędnej infrastruktury kolejowej (art. 29 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym). Zarządca jest obowiązany do udostępnienia infrastruktury kolejowej na podstawie wniosków składanych zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych. Określenie "obowiązek" użyte w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) i "jest obowiązany", w opinii organu odwoławczego, oznacza "konieczność zrobienia czegoś wynikającego np. z nakazu administracyjnego, prawnego; to co ktoś musi zrobić powodowany tą koniecznością, powinność, zobowiązanie", (Słownik języka polskiego. Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa 1979 rok.). Nie może być to bierne zachowanie się, powinność polegająca tylko na "byciu gotowym do wypełnienia obowiązku". Organ odwoławczy wskazał, iż Spółka zarządza linią kolejową a więc z chwilą złożenia stosownego wniosku będzie miała obowiązek zawarcia umowy z przewoźnikiem, który dopiero wtedy nabywa prawo do korzystania z przydzielonych i wyznaczonych w rozkładzie jazdy pociągów tras pociągów. Z art. 29 ust. 1a ustawy o transporcie kolejowym wynika, iż przewoźnik kolejowy uprawniony jest do minimalnego dostępu do infrastruktury kolejowej oraz dostępu da sieci kolejowej do urządzeń związanych z obsługą pociągów, a także do zapewnienia tej obsługi, określonych w części 1 załącznika do ustawy. Kolegium nie zgodziło się z twierdzeniem odwołującego się, że "załącznik do ustawy zapewnia dostęp do sieci kolejowej przewoźnikom". Dostęp ten możliwy jest bowiem dopiero po zawarciu umowy z zarządcą, a nie na podstawie załącznika. Jak wynika z art. 29 w/w ustawy zarządca nie może odmówić dostępu na sieci kolejowej do urządzeń związanych z obsługą pociągów, co potwierdza tylko że "obowiązek" o którym mowa nie jest obowiązkiem wynikającym z ustawy, a konkretnym działaniem polegającym na faktycznym udostępnieniu infrastruktury kolejowej. Według organu odwoławczego na takie rozumienie w/w przepisu wskazuje także obowiązujący od 1 stycznia 2008 r. nowy ust. 1 pkt 1a) art. 7, który otrzymał brzmienie: zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty, budynki i budowle pozostałe po likwidacji linii kolejowych lub ich odcinków - do czasu przeniesienia ich własności lub prawa użytkowania wieczystego - nie dłużej jednak niż przez 3 lata od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym stała się ostateczna decyzja lub weszło w życie rozporządzenie, wyrażające zgodę na likwidację linii lub ich odcinków, wydane w trybie przewidzianym w przepisach o transporcie kolejowym - z wyjątkiem zajętych na działalność inną niż działalność, o której mowa w przepisach o transporcie kolejowym. Przepis ten wprowadza zwolnienie gruntów, budynków i budowli pozostałych po likwidacji linii kolejowych i ich odcinków do czasu przeniesienia ich własności lub prawa użytkowania wieczystego. Zwolnienie jest ograniczone czasowo i wynosi 3 lata od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym stała się ostateczna decyzja lub weszło w życie rozporządzenie wydane w trybie przewidzianym przez przepisy o transporcie kolejowym, wyrażające zgodę na likwidację linii lub ich odcinków. Jeżeli więc w przypadku wskazanym wyżej zwolnienie ma ograniczenie czasowe, to nielogicznym wydaje się wprowadzanie zwolnienia w pozostałych sytuacjach i twierdzenie, iż do jego uzyskania wystarcza samo zarządzanie infrastrukturą kolejową i bliżej niesprecyzowany obowiązek jej udostępnienia. Według Kolegium, jaki sens miałaby likwidacja linii kolejowej (i korzystanie ze zwolnienia podatkowego zaledwie przez 3 lata), skoro wystarczyłoby władać (bez likwidacji) linią nieczynną, zdewastowaną i wymagającą remontu głównego itp., zarządzać nią i na podstawie bliżej niesprecyzowanego obowiązku jej udostępniania korzystać z bezterminowego zwolnienia. Organ odwoławczy podkreślił również, że wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe stanowią odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania i stąd w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że przepisy regulujące zwolnienia podatkowe należy odczytywać ze szczególną uwagą na ścisłość interpretacji i niedopuszczalność wykładni rozszerzającej. Strona nie przedłożyła żadnych dowodów, które wskazywałyby, iż budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, ujęte w decyzji z dnia 28.01.2008 r. jako "linie nieczynne", zostały udostępnione licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Kolegium uzupełniając zebrany w sprawie materiał dowodowy ustaliło, że linia kolejowa nr 52 L. – N. B. jest czynna od km 25,552 do km 29,374 i na tym odcinku może być udostępniana zgodnie z Regulaminem, ale do tej pory żaden wniosek od licencjonowanego przewoźnika nie wpłynął. Maksymalna prędkość na tym odcinku to 20 km/h, na pozostałym odcinku maksymalna prędkość pociągów wynosi "0" co oznacza, iż nie jest i nie może być prowadzony na tej linii ruch pociągów. Na rozstrzygnięcie organu odwoławczego strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o uchylenie decyzji Kolegium w całości jako naruszającej prawo, a w szczególności: – art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 ze zm.) poprzez określenie P.S.A. zobowiązania w podatku od nieruchomości, dotyczącego działek, na których znajduje się infrastruktura, którą zarządza P. PLK S.A i jest ona obowiązana udostępnić licencjonowanym przewoźnikom kolejowym, zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94), – art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) poprzez nie przyjęcie, iż podatnikiem jest P. PLK S.A. jako posiadacz nieruchomości i obiektów budowlanych, pomimo że jej posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, tych obiektów budowlanych tj. P. S.A. W uzasadnieniu skargi zarzucono naruszenie: 1) art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez określenie P. S.A. zobowiązania w podatku od nieruchomości, dotyczącego działek, na których znajduje się infrastruktura, którą zarządza P. PLK S.A. i jest obowiązana udostępnić licencjonowanym przewoźnikom kolejowym zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jedn. z 2007 r. Dz. U. Nr 16, poz. 94 ze zm.), 2) art. 112 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie ustalenie, że nabywca działek odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, 3) art. 114a ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez nie ustalenie, że dzierżawca nieruchomości odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem będącym właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub posiadaczem samoistnym nieruchomości za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań podatkowych wynikających z opodatkowania nieruchomości, powstałych podczas trwania dzierżawy, 4) art. 17 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), w związku z art. 713 k.c., poprzez przyjęcie że P.S.A. ma obowiązek płacenia podatku od nieruchomości, który zgodnie z ustawą miał być udostępniony do nieodpłatnego korzystania, w takim przypadku zgodnie z art. 713 kc biorący do używania ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy używanej, 5) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w szczególności tego czy dzierżawca P. PLK S.A. ma obowiązek udostępnienia linii kolejowych przebiegających przez działki których dotyczy decyzja, czy złożyła deklaracje podatkowe, czy deklaracje zawierały błędy i czy wpłaciła należne podatki od nieruchomości. W skardze podniesiono, że organ odwoławczy dokonał rozszerzającej wykładni art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, na niekorzyść skarżącego. Wskazano, iż ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie wiąże zwolnienia z obowiązku uiszczenia podatku z faktem wykorzystywania linii kolejowych na przewozy, lecz uzależnia jedynie od tego czy istnieje obowiązek jej udostępniania. Zdaniem skarżącego wykładnia treści art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) w/w ustawy została dokonana przez Kolegium wadliwie i doprowadziła do wniosków sprzecznych z treścią art. 29 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym. Fakt, iż nie wpłynął od licencjonowanego przewoźnika wniosek o udostępnienie mienia wchodzącego w skład linii kolejowej 52 nie wyklucza, zdaniem skarżącego, prawa do zwolnienia od podatku, ponieważ wykonywanie przewozów jest niezbędne w przypadku zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy. Zaskarżona decyzja Kolegium zapadła także z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Samorządowe. Kolegium, nie uwzględniło bowiem okoliczności, iż P. S.A. jest właścicielem linii kolejowej która znajduje się na działce będącej w użytkowaniu wieczystym i że umowa dzierżawy zawarta pomiędzy P. S.A. i P. PLK S.A. z dnia 27.09.2001 (nr D50-KN-IL/01) była umową z właścicielem. Okoliczność powyższą potwierdza znajdująca się w aktach sprawy sporządzona w formie aktu notarialnego repertorium A Nr 3421/2007 umowa nieodpłatnego przekazania przez P. S.A. Powiatowi H., w trybie art. 39 ust. 3 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe, mienia w postaci prawa użytkowania: wieczystego nieruchomości gruntowej o powierzchni 62,8751 oraz własności budynków i urządzeń stanowiących linie kolejowe wyszczególnione w akcie notarialnym. Kolegium, zdaniem skarżącego, pominęło w swoich ustaleniach okoliczność, iż posiadanie obiektów budowlanych - linii kolejowej przez P. PLK S.A., wynikało z umowy zawartej z właścicielem tych linii, konsekwencją czego była konieczność ustalenia, że w przypadku gdyby nie przysługiwało zwolnienie od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, to zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a) w/w ustawy, P. S.A. nie może być traktowana jako podatnik. W skardze zarzucono też, iż orzecznictwo sądowe, na które powoływało się Kolegium w decyzji, nie może dotyczyć 2007 roku, ponieważ brzmienie art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych do 2006 roku nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie wobec zmiany treści art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych od 2007 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W świetle niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego spór pomiędzy stronami w przedmiotowej sprawie sprowadza się w zasadzie do wykładni dwóch przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity z 2006 r. Dz. U. Nr 121, poz. 844 ze zm.), zwanej dalej u.p.o.l., a mianowicie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a tej ustawy. W myśl postanowień art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie. Mając na uwadze ww. przepis organy podatkowe trafnie przyjęły, iż podatnikiem jest Skarżąca, a nie zaś inny podmiot, a mianowicie dzierżawca – P. PLK S.A. Niewątpliwie P. PLK S.A. jest posiadaczem zależnym określonych gruntów będących w użytkowaniu wieczystym Skarżącej. Posiadacz zależny może być natomiast podatnikiem podatku od nieruchomości tylko wtedy, gdy spełnia łącznie dwa warunki wskazane w art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. W przedmiotowej sprawie posiadanie zależne P. PLK S.A. nie wynika z tytułów określonych w ww. przepisie. W konsekwencji podatnikiem jest w zaistniałym stanie faktycznym Skarżąca, która jest użytkownikiem wieczystym gruntów (art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.). Odnosząc się do drugiego z problemowych zagadnień należy wskazać, iż ustawą z dnia 7 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 249, poz. 1828), dokonano zmiany art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy oraz dodano nowy pkt 1a. Przepis ten otrzymał następujące brzmienie: Zwalania się od podatku od nieruchomości budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, jeżeli: a) zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępnienia licencjonowanym przewoźnikom kolejowym lub, b) są przeznaczone wyłącznie do przewozu osób, wykonywanego przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie zarządza tą infrastrukturą bez udostępniania j ej innym przewoźnikom, lub c) tworzą linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1.435 mm. Sad w pełni podziela wykładnię art. 7 ust. 1a pkt 1 dokonana przez organ odwoławczy. Stwierdzenie, że zwalania się od podatku od nieruchomości budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, jeżeli zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępnienia licencjonowanym przewoźnikom kolejowym odnosi się do sytuacji, w których mamy do czynienia z konkretnym, istniejącym zobowiązaniem zarządcy infrastruktury do świadczenia w postaci udostępnienia budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej, ściśle określonemu podmiotowi - skonkretyzowanemu co do tożsamości licencjonowanemu przewoźnikowi. W myśl art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.) udostępnianie infrastruktury kolejowej polega na przydzielaniu przewoźnikowi kolejowemu trasy pociągu na liniach kolejowych oraz umożliwieniu mu korzystania z niezbędnej infrastruktury kolejowej, z zastrzeżeniem ust. 2. Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 2 tej ustawy zarządca jest obowiązany do udostępniania infrastruktury kolejowej na podstawie wniosków składanych zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych, o którym mowa w art. 32, zwanym dalej "regulaminem", z zachowaniem zasady równego ich traktowania. Uwzględniając treść wyżej powołanych regulacji dopiero wniosek składany zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych wywołuje w dalszej kolejności konsekwencje związane z obowiązkiem udostępnienia infrastruktury kolejowej licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu. W przedmiotowej sprawie wniosek taki nie został złożony i linia kolejowa nr 52 nie została faktycznie udostępniona takiemu przewoźnikowi. Skarżąca nie jest zatem w sposób skonkretyzowany zobowiązana do udostępnienia infrastruktury kolejowej związanej z linią kolejowa nr 52 jakiemukolwiek licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu Organy podatkowe nie naruszyły w sprawie art. 112 i art. 114a ustawy Ordynacja podatkowa, albowiem przepisy te w ogóle nie miały w tej sprawie zastosowania. Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 17 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) a także art. 713 k.c. dotyczą zasad i trybu komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego P. a nie zasad opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W myśl art. 17 ust. 6 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", grunty wchodzące w skład linii kolejowych, które nie mogą być wniesione w formie wkładu niepieniężnego z uwagi na nieuregulowany stan prawny, zostaną oddane PLK SA przez P. SA do nieodpłatnego korzystania na podstawie umowy. Ustęp 7 tego przepisu stanowi natomiast, iż P. SA jest obowiązana do wnoszenia do PLK SA w formie wkładów niepieniężnych gruntów będących przedmiotem umowy, o której mowa w ust. 6, niezwłocznie po uregulowaniu stanu prawnego poszczególnych działek ewidencyjnych. Zgodnie zaś z art. 713 k.c., biorący do używania ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej. Jeżeli poczynił inne wydatki lub nakłady na rzecz, stosuje się odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia. Powołane regulacje w żadnej mierze nie odnoszą się do kwestii podmiotowości podatkowej Skarżącej na gruncie podatku od nieruchomości, w tym także nie modyfikują regulacji zawartych w tej kwestii w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło