I SA/Bk 387/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia części kary pieniężnej nałożonej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i czasie odpoczynku kierowców 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...].10.2013 r., nr [...], 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. z dnia [...] maja 2012 roku nałożono na firmę T. M. A. karę pieniężną w wysokości 15.000,00 zł. Pani A. M. (dalej powoływana także jako Skarżąca) uzyskała rozłożenie powyższej kary pieniężnej na raty, z których spłaciła jedynie część. Wnioskiem z dnia [...] października 2013 r. Skarżąca wystąpiła o umorzenie nieopłaconych rat kary pieniężnej w kwocie 6.000,00 złotych wskazując na trudną sytuacją materialną, brak majątku i dochodów, które pozwoliłyby na całkowitą spłatę kary pieniężnej. Decyzją z dnia [...] października 2013 r. Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. odmówił umorzenia pozostałej do zapłaty części kary pieniężnej w kwocie 6000 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek przewidzianych w art. 56 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., nr 885 ze zm. – dalej jako u.f.p.), dlatego też brak było podstaw do uwzględnienia wniosku. Od decyzji tej Skarżąca wniosła odwołanie, w którym zarzuciła organowi I instancji błędne ustalenia faktyczne prowadzące do nieuwzględnienia, podczas rozpoznawania wniosku istotnych - zdaniem Skarżącej - okoliczności związanych z jej sytuacją majątkową oraz rodzinną. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 roku Okręgowy Inspektor Pracy w B. nr [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] października 2013 roku, stwierdzając iż okoliczności na które powołuje się Skarżąca nie uzasadniają zastosowania normy wynikającej z art. 56 ustawy o finansach publicznych. Organ II instancji zaznaczył, że wyliczenie zawarte w art. 56 ustawy o finansach publicznych jest wyczerpujące i stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że należności są nieściągalne. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z ww. przesłanek daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego zadłużenia. Zdaniem organu, w sprawie nie mamy do czynienia z żadną z wymienionych w powyższym przepisie przesłanek. Organ podkreślił, że ważnego interesu zobowiązanego nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości. Na powyższą decyzję Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, podkreślając, że organ wydając zaskarżaną decyzję nie uwzględnił faktu, że przedsiębiorstwo Skarżącej nie przynosi żadnych dochodów, a jedynie generuje straty. Skarżąca podniosła, iż jej przedsiębiorstwo nie posiada żadnych środków pieniężnych, jak również majątku pozwalającego na realizację należności tytułem kary pieniężnej pozostałej do zapłaty przez Skarżącą. Zdaniem Skarżącej, dalsza odmowa umorzenia kary pieniężnej nałożonej na Skarżącą skutkować będzie narażeniem Skarbu Państwa na zbędne koszty egzekucyjne. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest w pełni uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie Sąd - badając prawidłowość zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów - stwierdził, że została ona podjęta z naruszeniem przepisów prawa, które to uchybienia mają istotny wpływ na wynik sprawy. Organ błędnie stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885, dalej jako u.f.p.), została zaś ona zainicjowana wnioskiem Skarżącej o umorzenie reszty należności z tytułu kary pieniężnej na podstawie ustawy o transporcie drogowym. Wobec tak sformułowanego żądania Skarżącej należy stwierdzić, że nie miały zastosowania w sprawie przepisy art. 56 u.f.p., który stanowi, że należności, o których mowa w art. 55 ustawy mogą być umarzane w całości, jeżeli (w odniesieniu do osób fizycznych): 1. osoba zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6.000 zł (pkt 1); 2. zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne (pkt 3); 3. zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny (pkt 5). Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 55 u.f.p. należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Nie ulega wątpliwości, że należność z tytułu kary pieniężnej wymierzonej w oparciu o ustawę o transporcie drogowym jest należnością publicznoprawną a nie cywilnoprawną, której mowa w art. 55 u.f.p. Oznacza to, że badaniu nie mogą podlegać przesłanki wynikające z powołanego na wstępie art. 56 u.f.p., gdyż stosować je można wyłącznie do należności publicznoprawnych. Co więcej, w art. 67 u.f.p. ustawodawca wprost wskazał, jakie przepisy należy stosować do należności wymienionych w art. 60 u.f.p. nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, do spraw tych stosuje się przepisy k.p.a. oraz odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z brzmieniem art. 67a § 1 O.p. organ może, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Dalsze przepisy działu III O.p. stosować należy odpowiednio (art. 67a u.f.p.). Oznacza to, że organ powinien prowadzić postępowanie w sprawie umorzenia zaległości Skarżącej na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, a nie ustawy o finansach publicznych. Tymczasem organ I instancji, w istocie bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego arbitralnie zaznaczył w lakonicznym uzasadnieniu swojej decyzji, że nie zachodzą przesłanki z art. 56 u.f.p. oraz, że organ wcześniej przychylał się do wniosków Skarżącej o rozłożenie zaległości na raty. Organ nie zbadał natomiast wniosku w zakresie podstawowej przesłanki jaką jest ważny interes Skarżącej. Nie przeprowadzono wywiadu środowiskowego, a nawet nie ustalono sytuacji materialnej Skarżącej. Wobec takich działań Sąd stwierdza, że organ rozpoznając wniosek Skarżącej naruszył przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz przepisy prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 56 w zw. z art. 55 i art. 60 oraz art. 64 u.f.p., a także niezastosowanie art. 67a O.p. Organ ponownie rozpoznając sprawę weźmie pod uwagę treść i wnioski wynikające z niniejszego uzasadnienia. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. O stwierdzeniu niewykonalności uchylonych decyzji Sąd postanowił na mocy art. 152 p.p.s.a.