I SA/Bk 388/18
PostanowienieWSA w Białymstoku2018-08-24
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której majątek jest obciążony hipotekami i zajęty w postępowaniach egzekucyjnych, a której dochody są niskie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku wnioskodawcy, niskie dochody, wysokie zobowiązania (w tym rata kredytu), obciążony hipotekami majątek oraz postępowania egzekucyjne uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
J. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wnioskodawca wskazał na niskie dochody rodziny (około 1.900 zł miesięcznie), wysokie wydatki (w tym rata kredytu 5.000 zł), znaczące zadłużenie podatkowe (ponad 8 mln zł), wierzytelności przekraczające 30 mln zł, zajęte rachunki bankowe i nieruchomości. Jego majątek, choć znacznej wartości (nieruchomości, udziały w spółkach), jest w całości obciążony hipotekami na kwotę przekraczającą 1,3 mln zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2015 r. p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
J. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką, synem (20 lat) oraz córką (14 lat). Źródło utrzymania rodziny stanowią: zasiłek z KRUS w kwocie 10 zł dziennie otrzymywane przez wnioskodawcę; wynagrodzenie uzyskiwane przez małżonkę z tytułu umów o pracę w A. sp. z o.o. i A. sp. z o.o. w wysokości 1.600 zł. Skarżący od 1 sierpnia 2017 r. nie prowadzi już działalności gospodarczej (wykreślenie). Zobowiązania stałe i wydatki wnioskodawca oszacował na łączną kwotę 1.200 zł, w tym: utrzymanie domu – 700 zł i wyżywienie – 500 zł. Wnioskodawca nie spłaca kredytu za dom, miesięczna rata tego zobowiązania to 5.000 zł. Wydatki dokonywane są okresowo w ramach posiadanych środków. Skarżący posiada objęte postępowaniami egzekucyjnymi wierzytelności wobec organów skarbowych i innych wierzycieli w wysokości przekraczającej 30.000.000 zł. Ponadto jego zaległości podatkowe wynoszą 8.488.365 zł, zaś odsetki wynoszą 2.741.458 zł. W rezultacie tych postępowań zajęte zostały rachunki bankowe oraz nieruchomości. Wnioskodawca od 2006 r. ma ustanowioną rozdzielność majątkową ze współmałżonką. W skład majątku skarżącego wchodzi: nieruchomość o powierzchni [...] m2 wraz z domem o powierzchni [...] m2 o wartości około 600.000 zł (obciążona hipoteką w kwocie 1.057.290 zł) oraz udział w ½ części nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha o wartości 300.000 zł (hipoteka przymusowa na rzecz ZUS w wysokości 270.500,80 zł). Dodatkowy majątek stanowią udziały w A. sp. z o.o. i E. sp. z o.o., przy czym skarżący nie uzyskuje dochodów z tytułu dywidendy(k. 6 – 8).
Wnioskodawca do akt sprawy dołączył zaświadczenie US w G. z dnia 01 grudnia 2016 r. stwierdzające stan zaległości podatkowych (k. 9-10).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2018 r. poz. 130 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej
w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
Na obecnym etapie postępowania sądowego koszty sądowe dotyczą uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł (k. 16), ale w drugiej ze złożonych skarg wynoszą one 6.307 zł (sygn. akt I SA/Bk 389/18)
W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał iż, wysokość miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny to łączna kwota około 1.900 zł. Deklarowane wydatki stałe związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą 1.200 zł, przy czym wnioskodawca ma jeszcze do zapłaty ratę za kredyt w kwocie 5.000 zł miesięcznie, która jest spłacana nieregularnie, w miarę posiadanych środków. Skarżący posiada objęte postępowaniami egzekucyjnymi wierzytelności wobec organów skarbowych i innych wierzycieli w wysokości przekraczającej 30.000.000 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzą: nieruchomość o powierzchni [...] m2 wraz z domem o powierzchni [...] m2 o wartości około 600.000 zł; udział w ½ części nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha o wartości 300.000 zł, a także udziały w A. sp. z o.o. i E. sp. z o.o, z których nie uzyskuje dywidendy. Wykazane nieruchomości są obciążone hipotekami na łączną kwotę 1.327.790 zł. Wnioskodawca nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej - została ona wykreślona, nie posiada również zgromadzonych oszczędności.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż niewątpliwie J. G. nie jest w stanie ponieść wskazanych w obu sprawach wpisów (łącznie 6.407 zł). Uzyskiwanie przez rodzinę skarżącego dochodu miesięcznego w wysokości około 1.900 zł przy wykazanych wydatkach 6.200 zł (łącznie z ratą kredytu która nie jest spłacana) w połączeniu z posiadanym majątkiem, który jest w całości zabezpieczony hipotekami pozwalają na stwierdzenie, że nie jest on w stanie pokryć kosztów sądowych w obu sprawach, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Przy ustalaniu wysokości przyznanego zwolnienia wzięto również pod uwagę zadłużenie skarżącego z tytułu prowadzonych egzekucji komorniczych oraz rozmiar posiadanych wierzytelności.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło