I SA/Bk 389/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-09-24
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, uwzględniająca dochody, wydatki na utrzymanie rodziny, leczenie oraz posiadany majątek, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że jego sytuacja materialna, charakteryzująca się niskim dochodem, znacznymi wydatkami na utrzymanie rodziny i leczenie, a także brakiem wartościowych oszczędności, uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Instytucja zwolnienia od kosztów ma na celu pomoc osobom w trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżący J. Sz. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że jego rodzina (żona i dwoje dzieci) utrzymuje się z jego emerytury w wysokości 1106 zł. Podniósł, że ponosi znaczne wydatki na leczenie swoje i syna, dojazdy syna do szkoły, a także bieżące opłaty. Posiada dom i nieużytkowaną nieruchomość rolną, ale nie ma oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Strona skarżąca zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Sz. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
J. Sz. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwójką dzieci (k. 35). Jedyny dochód rodziny stanowi emerytura skarżącego w wysokości 1.106 zł. W skład majątku rodziny skarżącego wchodzi dom oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, objęta hipoteką, a stanowiąca VI klasę ziemi - nieużytkowaną. Wnioskodawca poza tym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 35-36).
W uzasadnieniu swego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie niniejszej skarżący podniósł, iż na utrzymaniu ma dwóch nastoletnich synów. Jeden z nich dojeżdża do szkoły w Ł., co wiąże się z dodatkowymi wydatkami na dojazdy w wysokości 130 zł. Ponadto syn choruje na astmę i na jego lekarstwa miesięcznie rodzina skarżącego wydaje około 100 zł. Również skarżący ma problemy ze stawami oraz nadciśnieniem i na ten cel przeznacza około 150 zł. Dodatkowo ponosi wydatki związane z opłatami za energię elektryczną, wodę i gaz. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Gdyby nie pomoc rodziców żony skarżący nie byłby w stanie zaspokoić nawet podstawowych potrzeb bytowych swojej rodziny.
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna J. Sz. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna rodziny J. Sz. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca mieszka wraz z żoną oraz dwójką dzieci. Łączny dochód osiągany przez jego rodzinę zamyka się kwotą 1.106 zł (k. 27). Kwota powyższa przeznaczana jest na opłaty, wyżywienie, leki oraz pozostałe bieżące wydatki rodziny, w tym utrzymanie dwójki dzieci.
Wnioskodawca poza domem oraz nieużytkową nieruchomością rolną, nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Niewielki comiesięczny dochód wystarcza jego czteroosobowej rodzinie jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz wydatki związane z leczeniem.
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu i wydatków skarżącego, a także brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło