I SA/Bk 389/09
WyrokWSA w Białymstoku2009-11-26
Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Piotr Pietrasz, Sławomir Presnarowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zajęcie ruchomości, które nie zostało jednoznacznie powiązane z konkretnym tytułem wykonawczym, może skutecznie przerwać bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zajęcie ruchomości nie przerwało skutecznie biegu terminu przedawnienia, ponieważ nie można było jednoznacznie przypisać go do konkretnego tytułu wykonawczego. Brak precyzyjnego oznaczenia tytułu wykonawczego w protokole zajęcia lub załączniku uniemożliwia przyjęcie, że doszło do przerwania biegu przedawnienia zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.Stan faktyczny
Skarżący wniósł zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzut przedawnienia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 1998 r. Organ egzekucyjny nie uwzględnił zarzutu, uznając, że zajęcie ruchomości z 2001 r. przerwało bieg terminu przedawnienia. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie organu egzekucyjnego w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, argumentując, że zajęcie ruchomości nie dotyczyło spornego tytułu wykonawczego, a oznaczenia w dokumentach były nieprecyzyjne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i stwierdził, że nie może być ono wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w stosunku do majątku P. J. S., dalej również określanego jako Skarżący, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], skierował [...].04.2009 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. zawiadomienie nr [...] o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego. Odpis powyższego tytułu wykonawczego doręczono 27.04.2009 r. wraz z powyższym zawiadomieniem o zajęciu. W tytule tym ujawniono zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów za 1998 r.
P. J. S. pismem z 30.04.2008 r. wniósł zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego
nr [...], tj. zarzut przedawnienia zaległości. Skarżący między innymi podnosił, iż należność podatkowa powstała w 1998 r., a w jego przypadku nie zaistniała żadna z przesłanek, przerywająca bieg terminu przedawnienia.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. postanowieniem z [...].06.2009 r.
nr [...], nie uwzględnił zarzutu przedawnienia w stosunku do powyższych należności podatkowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia między innymi wskazywano, że na zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów za 1998 r., wystawiono [...].02.2001 r. na P. J. S. tytuł wykonawczy nr [...]. W postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tego tytułu wykonawczego został spisany 21.08.2001 r. protokół zajęcia ruchomości, tj. samochodu ciężarowego Volkswagen [...]. Odpis powyższego tytułu wykonawczego oraz protokołu zajęcia ruchomości doręczono dorosłemu domownikowi - żonie P. J. S., która potwierdziła odbiór tych dokumentów. Organ egzekucyjny tym samym uznał,
że zajęcie ruchomości dokonane 21.08.2001 r. w egzekucji prowadzonej
na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego [...].02.2001 r.
na zaległości podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów za 1998 r., skutkowało przerwaniem biegu terminu przedawnienia, ponieważ stosownie do art. 1 a pkt 12 tiret 12 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954, ze zm.), dalej jako: u.p.e.a. Ponadto organ egzekucyjny przyjął,
że z uwagi na to, iż zakończenie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] nastąpiło przed 1.09.2005 r., czyli przed kolejną zmianą przepisów art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze. zm.), zwanej dalej o.p., to stosownie do art. 70 § 4 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed 1.09.2005 r., 5-letni termin przedawnienia należności podatkowych rozpoczął bieg na nowo od następnego dnia, po dniu zakończenia postępowania egzekucyjnego, tj. od 18.02.2005 r. i upłynie 18.02.2010 r.
Pismem z 11.06.2009 r. P. J. S. wniósł zażalenie na postanowienie w sprawie zarzutów, podtrzymując zarzut przedawnienia egzekwowanych należności. Ponadto podniósł, że zajęcie ruchomości z [...].08.2001 r. dotyczyło tylko jednego tytułu wykonawczego, tj. nr [...], nie zaś tytułu nr [...] wystawionego [...].02.2001 r. Podkreślił, że tytuł nr [...] nie był wcześniej realizowany i nie był ujęty w postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z [...].02.2005 r. nr [...].
Dyrektor Izby Skarbowej w B., rozpatrując zażalenie nie znalazł podstaw do zmiany postanowienia organu egzekucyjnego i postanowieniem
z [...].07.2009 r. nr [...], utrzymał je w mocy.
P. J. S. na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...].07.2009 r. nr [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której ponownie podniósł zarzut przedawnienia w stosunku do zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów za 1998 r.
W uzasadnieniu skargi między innymi podnoszono, że tytuł wykonawczy
nr [...] nie był objęty zajęciem ruchomości z [...].08.2001 r., ponieważ
w żadnym piśmie taki numer tytułu nie występował. Potwierdzają to załączniki dołączone do przedmiotowej skargi. Ponadto podkreślano, że zajęcie samochodu dokonane [...].08.2001 r. dotyczyło tylko jednego tytułu wykonawczego, tj. nr [...], co znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z [...].01.2009 r., nr [...] oraz Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...].04.2009 r. nr [...]. Skarżący zauważał także, że z treści postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...].04.2009 r. nr [...] wynika, że w protokole zajęcia ruchomości z [...].08.2001 r., poborca skarbowy nie wpisał numerów tytułów wykonawczych, lecz sporządził dodatkowe zestawienie dotyczące 37 tytułów. Dlatego, wątpliwości budzi również faktyczna data sporządzenia tego zestawienia tytułów wykonawczych.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ
na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej również jako p.p.s.a.
Badając zaskarżone postanowienie w zakresie zgodności z prawem, skład orzekający w niniejszej sprawie stwierdza naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 1 o.p., mający istotny wpływ na wynik danej sprawy. Powyższe naruszenie prawa materialnego, w konsekwencji stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.
Za zasadny należy uznać podniesiony przez Skarżącego P. J. S. zarzut przedawnienia w stosunku do zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów za 1998 r., który stanowi trwałą przeszkodę, co do możliwości prowadzenia egzekucji w tym zakresie. Stosownie bowiem do treści art. 33 pkt 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być, między innymi przedawnienie. W myśl natomiast art. 70 § 1 o.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednakże stosownie do brzmienia przepisu, w stanie prawnym odnoszącym się do sytuacji Skarżącego, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny (art. 70 § 4 o.p.).
W rozpatrywanej sprawie w ocenie Sądu nie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia w stosunku do zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów za 1998 r., na podstawie zajęcia ruchomości, tj. samochodu ciężarowego Volkswagen [...], dokonanego [...].08.2001 r., wskutek czego w wyniku właśnie przedawnienia, powyższe zaległości wygasły (art. 59 § 1 pkt 9 o.p.).
Za logiczne i zrozumiałe należy uznać, że jeżeli we wzorze formularza protokołu zajęcia ruchomości przeznaczono niewiele miejsca na odnotowanie numerów tytułów wykonawczych (kwot objętych tymi tytułami), wówczas przy dokonywaniu zajęcia odnoszącego się do kilku i więcej tytułów wykonawczych, niezbędne jest wykonanie dodatkowego zestawienia tych tytułów wykonawczych
w postaci załącznika. Przy braku jednak formalnego wzoru załącznika, należy dołożyć należytej staranności, w taki sposób sporządzając jego zawartość, aby nie budziło jakiejkolwiek wątpliwości, jakie tytuły wykonawcze (ich właściwe numery, kwoty), objęte zostały czynnością zajęcia egzekucyjnego. W przypadku zaistnienia pomyłki w oznaczeniu numeru tytułu wykonawczego, nie można domniemywać właściwego oznaczenia takiego dokumentu.
W rozpatrywanej sprawie, poborca skarbowy dokonując zajęcia ruchomości [...].08.2001 r., z pewnością nie mógł wpisać w protokole zajęcia oznaczeń 37 tytułów wykonawczych w jednej, przeznaczonej na ten cel rubryce. Dlatego też, zasadnie sporządził on na odrębnej kartce zestawienie dokumentów, ujmując numery 37 tytułów wykonawczych, stanowiących załącznik do danego protokołu zajęcia (tom II k. 10). Ze sporządzonego jednak w opisywanej dacie protokołu zajęcia ruchomości wraz z załącznikiem, tj. samochodu ciężarowego Volkswagen [...], nie wynika aby zajęcie to obejmowało należności z tytułu wykonawczego
z dnia [...] lutego 2001 r., o nr [...], odnoszące się do zaległości
w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów za 1998 r.,
w kwocie 5.500 zł. W opisywanym załączniku do danego protokołu zajęcia (tom II
k. 10), w wierszu czwartym, wpisane jako pierwsze oznaczenie, na które powołują się organy, w ocenie Sądu nie można przyporządkować do oznaczenia "[...]". Po pierwsze we wpisanym odręcznie w danej kolumnie oznaczeniu po symbolach "SM" nie znajdujemy cyfry "3". Nie wyraźnie zostały także odręcznie wpisane kolejne dwie cyfry. Nie wiadomo bowiem, czy te cyfry to "22", czy też "12". Następne dwie cyfry to prawdopodobnie "18", a kolejne to "01". Oznaczenie to nie zawiera również innych wskazań, które pozwalałby za jego identyfikację (np. kwotę należności). W takiej sytuacji należy stwierdzić, że powoływanego przez organy oznaczenia w wierszu czwartym, wpisanego jako pierwsze, nie można przyporządkować do oznaczenia "[...]". Jednocześnie należy podnieść, że przy zaistnieniu pomyłki w oznaczeniu numeru tytułu wykonawczego, przy czynności zajęcia, za nie dopuszczalne należy uznać domniemywanie właściwego oznaczenia takiego dokumentu.
W tym stanie rzeczy, stwierdza się w niniejszej sprawie naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 1 o.p., mający istotny wpływ na wynik danej sprawy.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ powinien uwzględnić wszystkie wymienione wyżej uchybienia, które jednocześnie stanowią wskazania,
co do sposobu i kierunku dalszego procesowania oraz sposobu rozstrzygnięcia. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "a" p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono,
że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło