I SA/Bk 389/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Zarządu Województwa P. w B. z dnia (...) lutego 2015 r., nr (...) w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu dotacji oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Zarząd Województwa P. - Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa P. na lata 2007-2013 (IZ RPOWP), określił kwotę przypadającą do zwrotu od Pani B. S.(dalej powoływana jako: "Skarżąca") w wysokości 13.714,04 zł wypłaconą w związku z realizacją projektu pn. "Budowa ścian vendingowych i informatyzacja przedsiębiorstwa w związku z rozpoczęciem nowej produkcji" na podstawie umowy o dofinansowani nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., zaktualizowanej aneksem nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. i aneksem nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu. W uzasadnieniu decyzji organ IZ RPOWP wskazał, że w Projekcie nastąpiła zasadnicza modyfikacja w rozumieniu art. 57 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego Rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L.2006.210.25, zwanego dalej Rozporządzeniem Rady (WE) nr 1083/2006), co oznacza, iż strona nie zachowała trwałości Projektu w wymaganym okresie 3 lat (w przypadku mikro-, małego lub średniego przedsiębiorcy) od daty zakończenia realizacji Projektu (ostatecznego rozliczenia końcowego wniosku o płatność), do czego była zobowiązana zapisami § 18 ust. 1 umowy, tj. do dnia [...] sierpnia 2014 r. Organ wyjaśnił, że strona postępowania w ramach przedmiotowego Projektu miała rozbudować przedsiębiorstwo, jak również dokonać dywersyfikacji jego działalności poprzez wprowadzenie nowej oferty w postaci produkcji zdrowej żywności, w tym dań gotowych oraz napojów, sprzedawanych w automatach vendingowych. Zakres rzeczowy realizowanej inwestycji obejmował m.in. zakup trzech specjalistycznych, wyposażonych w chłodnię samochodów do transportu produktów, lokowanych następnie w automatach. Celowość zakupu tychże samochodów strona argumentowała możliwością bezpiecznego, zgodnego z warunkami higienicznymi i sanitarnymi przewożenia produktów. Samochody te miały być wykorzystywane w działalności firmy "A.". W wyniku przeprowadzonej w okresie od [...] lipca 2014 r. do [...] sierpnia 2014 r., kontroli trwałości Projektu ustalono, że Skarżąca dokonała zbycia dwóch samochodów nabytych w ramach Projektu: samochodu ciężarowego T. rok prod. 2010, w dacie [...] marca 2014 r. oraz samochodu ciężarowego T. rok prod. 2009. w dacie [...] kwietnia 2014 r., czyli przed upływem wymaganego 3-letniego okresu trwałości Projektu. Organ wskazał, że kwota środków związana z tymi elementami Projektu, które zostały poddane zasadniczej modyfikacji (dwoma samochodami) traktowana jest jako nieprawidłowość, a przyznane wcześniej fundusze na realizację Projektu podlegają procedurze korekty finansowej, określonej w sposób proporcjonalny do wypełnienia zobowiązania utrzymania inwestycji przez okres 3 lat. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca i w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazała na naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej powoływana jako "u.f.p."), poprzez jego zastosowanie i błędne uznanie, że sprzedaż dwóch samochodów nastąpiła w okresie trwałości Projektu, gdy tymczasem, zdaniem strony, okres ten rozpoczął się [...] grudnia 2010 r. i zakończy ł[...] grudnia 2013 r., a zatem zbycie ww. samochodów nastąpiło już po upływie 3-letniego okresu trwałości. Zdaniem Skarżącej błędne jest stanowisko organu, jakoby nastąpiła znaczącą modyfikacja Projektu w rozumieniu art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, podczas gdy zakup samochodów w ramach projektu stanowił tylko 6% wydatków kwalifikowanych Projektu (czyli 4 % wartości całego Projektu), a samochody, jej zdaniem, były użytkowane przez cały okres trwałości. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] Zarząd Województwa P.- Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa P. na lata 2007-2013, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki wskazujące, iż nie została zachowana trwałość Projektu - doszło do zmiany charakteru własności elementu infrastruktury, tj. dwóch samochodów typu chłodnia w wyniku ich sprzedaży (w dacie [...] marca 2014 r. oraz [...] kwietnia 2014 r.), co potwierdza zebrany materiał dowodowy, w tym m.in. faktura VAT nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. oraz faktura VAT nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Zbycie specjalistycznych samochodów - chłodni wpłynęło na charakter i warunki realizacji operacji. W przypadku Projektu realizowanego przez stronę, zgodnie z założeniami przedstawionymi we Wniosku o dofinansowanie, za pomocą ww. samochodów miały być dostarczane produkty do automatów vendingowych. Strona uzasadniając potrzebę zakupu tychże samochodów - chłodni dowodziła, że ich nabycie jest konieczne dla realizacji przedsięwzięcia, gdyż miały one umożliwić bezpieczne, zgodne z warunkami higienicznymi i sanitarnymi przewożenie produktów, lokowanych następnie w automatach. Jednocześnie w Biznes Planie, stanowiącym uszczegółowienie Wniosku o dofinansowanie, wyraźnie wskazała, że przedmiotowe samochody - chłodnie mają służyć do transportu produktów/żywności do automatów. W świetle powyższego za bezzasadne należy uznać argumenty Skarżącej przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że "samochody były potrzebne na etapie rozwijania projektu, częstego przestawiania automatów z uwagi na ich nowe dla Beneficjenta zastosowanie". Ponadto organ zaznaczył, iż we Wniosku o dofinansowanie Skarżąca deklarowała, że nie zamierza zbywać, wynajmować ani dokonywać zmian własnościowych w odniesieniu do środków trwałych nabytych w ramach Projektu. Zgodnie z wyjaśnieniami udzielonymi przez Skarżącą, nie nabyła ona oraz nie zamierza nabywać w miejsce sprzedanych samochodów nowych środków trwałych o funkcjonalności, parametrach i wartościach odpowiadających właściwościom zbytych środków transportu. W ocenie organu sprzedaż dwóch samochodów w okresie trwałości jest w sposób oczywisty sprzeczna z warunkami realizacji Projektu. Dlatego też, organ nie podzielił twierdzeń Skarżącej, iż zbycie samochodów nie spełnia przesłanek znaczącej modyfikacji projektu, gdyż ich zakup stanowił tylko 4 % wartości całego Projektu. Organ wskazuje, że pojęcie "znaczącej modyfikacji" należy rozpatrywać w świetle art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu za "zasadniczą modyfikację" uznaje się takie zmiany w projekcie, które naruszałyby jego charakter, warunki realizacji lub które mogą powodować uzyskanie nieuzasadnionej korzyści, wynikające ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo zaprzestania działalności produkcyjnej. Niewielki udział procentowy wartości zakupionych samochodów w stosunku do wartości całego Projektu nie ma wpływu na ocenę trwałości operacji, która to ocena polega na badaniu, czy operacja nie została poddana modyfikacji spełniającej kryteria art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Organ nie podzielił także stanowiska Skarżącej, jakoby nie został naruszony przez nią okres trwałości Projektu. Wskazać należy, że zgodnie z zapisami § 18 Umowy, Skarżąca zobowiązana była do zapewnienia trwałości Projektu w okresie 3 lat od daty zakończenia realizacji Projektu, o której mowa w § 1 pkt 19 tejże Umowy. Przez "zakończenie realizacji Projektu" należy rozumieć ostateczne rozliczenie końcowego wniosku o płatność. Datą rozliczenia końcowego wniosku o płatność nie jest data jego złożenia przez Beneficjenta do IZ RPOWP. W związku z powyższym złożenie przez Skarżącą w dniu [...] grudnia 2010 r. końcowego wniosku o płatność nie oznaczało zakończenia realizacji Projektu i tym samym rozpoczęcia biegu okresu trwałości. Okres ten rozpoczął się dnia [...] sierpnia 2011 r., na co wskazuje pismo IZ RPOWP z dnia 2 sierpnia 2011 r., znak: [...] informujące stronę o pozytywnej weryfikacji i zaakceptowaniu ww. wniosku. Na powyższą decyzję, pełnomocnik Skarżącej wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając jej naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że: – sprzedaż dwóch samochodów marki T. model [...] nastąpiła w czasie trwania okresu trwałości projektu, podczas gdy okres trwałości projektu rozpoczął się w dniu [...] grudnia 2010 r., a zakończył w dniu [...] grudnia 2013 r. czyli po upływie okresu 3 lat od daty ostatecznego rozliczenia końcowego wniosku o płatność; – sprzedaż dwóch samochodów marki T. model [...] stanowiła znaczącą modyfikację projektu w rozumieniu art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, podczas gdy zakup samochodów w ramach projektu stanowił tylko 6 % wydatków kwalifikowalnych całego projektu (czyli stanowiących tylko 4 % wartości całego projektu), a samochody były użytkowane przez cały okres trwałości projektu. Wskazując na powyższe, pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Wbrew zarzutom skargi organ trafnie ustalił, że w realizowanym przez Skarżącą projekcie pn. "Budowa ścian vendingowych i informatyzacja przedsiębiorstwa w związku z rozpoczęciem nowej produkcji" nastąpiła zasadnicza modyfikacja w rozumieniu art. 57 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, bowiem strona nie zachowała trwałości Projektu w wymaganym okresie 3 lat od daty zakończenia realizacji Projektu. Zgodnie z tym przepisem, jako warunek trwałości projektu dofinansowanego ze środków unijnych wskazuje się brak poddania operacji, w wymaganym okresie, zasadniczej modyfikacji wynikającej ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestania działalności produkcyjnej i mającej wpływ na charakter lub warunki realizacji operacji lub powodującej uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny. W kontrolowanej sprawie ustalono, że doszło do zmiany charakteru własności elementu infrastruktury, tj. dwóch samochodów typu chłodnia w wyniku ich sprzedaży (w dniach 11 marca 2014 r. oraz 1 kwietnia 2014 r.). Zbycie specjalistycznych samochodów-chłodni wpłynęło też na charakter i warunki realizacji operacji. W przypadku Projektu realizowanego przez stronę, zgodnie z założeniami przedstawionymi we Wniosku o dofinansowanie, za pomocą ww. samochodów miały być dostarczane produkty do automatów vendingowych. Strona uzasadniając potrzebę zakupu tychże samochodów-chłodni dowodziła, że ich nabycie jest konieczne dla realizacji przedsięwzięcia, gdyż miały one umożliwić bezpieczne, zgodne z warunkami higienicznymi i sanitarnymi przewożenie produktów, lokowanych następnie w automatach (Wniosek o dofinansowanie - pkt III.5. Opis przedsięwzięcia i uzasadnienie przyjętego rozwiązania technicznego). W Biznes Planie, stanowiącym uszczegółowienie Wniosku o dofinansowanie, strona wyraźnie wskazała, że przedmiotowe samochody-chłodnie mają służyć do transportu produktów/żywności do automatów (Biznes Plan, str. 28 oraz 31). Dodatkowo we Wniosku o dofinansowanie strona deklarowała, że nie zamierza zbywać, wynajmować ani dokonywać zmian własnościowych w odniesieniu do środków trwałych nabytych w ramach Projektu (Wniosek o dofinansowanie - pkt III.8. Trwałość projektu). Zgodnie z wyjaśnieniami udzielonymi przez stronę, nie nabyła ona oraz nie zamierza nabywać w miejsce sprzedanych samochodów nowych środków trwałych o funkcjonalności, parametrach i wartościach odpowiadających właściwościom zbytych środków transportu. Skoro zakup pojazdów był niezbędny do przewożenia produktów, lokowanych następnie w automatach, ich sprzedaż niewątpliwie wpłynęła na warunki realizacji projektu. W tych okolicznościach twierdzenia Skarżącej, że samochody były potrzebne na etapie rozwijania projektu, częstego przestawiania automatów są sprzeczne z treścią wniosku o dofinansowanie i przedłożoną dokumentacją. Nie ma podstaw do uwzględnienia twierdzeń Skarżącej, iż zbycie samochodów nie spełnia przesłanek znaczącej modyfikacji projektu, gdyż ich zakup stanowił tylko 4% wartości całego Projektu i 6% wydatków kwalifikowalnych. Jak wskazano powyżej, w świetle art. 57 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 za "zasadniczą modyfikację" uznaje się takie zmiany w projekcie, które naruszałyby jego charakter, warunki realizacji lub które mogą powodować uzyskanie nieuzasadnionej korzyści, wynikające ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo zaprzestania działalności produkcyjnej. W związku z tym niewielki udział procentowy wartości zakupionych samochodów w stosunku do wartości całego Projektu nie ma wpływu na ocenę trwałości operacji. Jedną z kwestii spornych stanowi interpretacja okresu trwałości, a konkretnie momentu, w którym okres ten ma swój początek. Skarżąca z rozliczeniem projektu, a tym samym z zakończeniem realizacji projektu utożsamia moment złożenia wniosku o płatność końcową. Stanowisko to jest nieprawidłowe. Jak trafnie wskazał organ, zgodnie z zapisami § 18 Umowy o dofinansowanie projektu Skarżąca zobowiązana była do zapewnienia trwałości Projektu w okresie 3 lat od daty zakończenia realizacji Projektu, o której mowa w § 1 pkt 19 tejże Umowy. Przez "zakończenie realizacji Projektu" - stosownie do § 1 pkt 19 Umowy - należy rozumieć ostateczne rozliczenie końcowego wniosku o płatność. Datą rozliczenia końcowego wniosku o płatność nie jest zatem data jego złożenia przez Beneficjenta do IZ RPOWP. Ostateczne rozliczenie wniosku o płatność końcową poprzedzone jest weryfikacją tegoż wniosku oraz przeprowadzeniem przez IZ RPOWP kontroli na zakończenie realizacji Projektu. Okres ten rozpoczął się dnia [...] sierpnia 2011 r., na co wskazuje pismo IZ RPOWP z dnia [...] sierpnia 2011 r., informujące stronę o pozytywnej weryfikacji i zaakceptowaniu ww. wniosku. Nie można uznać, że "ostateczne rozliczenie końcowego wniosku o płatność", o którym mowa w § 1 pkt 19 ww. Umowy, może być utożsamiane z rozliczeniem przedmiotowego wniosku przez stronę umowy rozumianym jako moment poniesienia wszelkich wydatków związanych z projektem, umieszczeniem ich we wniosku o płatność i złożeniem wniosku do IZ. Już z literalnego brzmienia zapisu § 1 pkt 19 Umowy o dofinansowanie zawartej pomiędzy IZ RPOWP i Skarżącym, definiującego "zakończenie realizacji projektu" jako "ostateczne rozliczenie końcowego wniosku o płatność" wynika, że określenie to nie jest tożsame z rozliczeniem wniosku przez stronę umowy. Takie rozliczenie przez stronę wniosku o płatność końcową jest dopiero warunkiem do podjęcia przez Instytucję Zarządzającą kroków do wypłaty płatności końcowej. Zakończenie realizacji projektu może być zatem rozumiane tylko jako ostateczne rozliczenie końcowego wniosku o płatność dokonane przez IZ, nie zaś przez stronę, poprzez złożenie wniosku o płatność. Wbrew zarzutom skargi zapis § 1 pkt 19 Umowy o dofinansowanie określający "zakończenie realizacji projektu" jako "ostateczne rozliczenie końcowego wniosku o płatność" nie jest sprzeczny treścią art. 57 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006. Przepis Rozporządzenia utożsamia moment rozpoczęcia okresu trwałości z "zakończeniem operacji" w projekcie. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ww. Rozporządzenia operację uznaje się za zakończoną w przypadku, gdy działania podjęte w jej ramach zostały faktycznie przeprowadzone w odniesieniu do której wszystkie wydatki beneficjentów oraz odnośnego wkładu publicznego zostały opłacone. Skoro wypłacenie na rzecz beneficjenta całego przyznanego wkładu publicznego odbywa się wyłącznie po ostatecznym rozliczeniu końcowego wniosku o płatność, zapisy Umowy nie naruszają art. 57 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006 (§ 18 ust. 1 Umowy o dofinansowanie wprost odwołuje się do tego przepisu). Na ocenę skarżonej decyzji nie mają wpływu wskazywane przez Skarżącą regulacje obowiązujące w innych Regionalnych Programach Operacyjnych. Skarżącą, jako Beneficjenta obowiązują bowiem wymogi obowiązujące w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2007-2013, w ramach którego uzyskała dofinansowanie. W wydanej decyzji organ wyjaśnił też przyczyny zarzucanych przez Skarżącą "opóźnień" w rozliczeniu przez IZ RPOWP wniosku o płatność końcową. Jak wskazano, wniosek zawierał liczne błędy i uchybienia, w tym błędy zawarte w poszczególnych punktach samego wniosku, jak również w jego załącznikach, m.in. fakturach, notach księgowych, ewidencji środków trwałych. Konieczne było zatem wzywanie strony do jego poprawienia i uzupełnienia (pismo z dnia [...] stycznia 2011 r. oraz pismo z dnia [...] marca 2011 r.). Ostatnie wyjaśnienia strony do końcowego wniosku o płatność złożone zostały dnia [...] kwietnia 2011 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r., IZ RPOWP poinformowała stronę o pozytywnej weryfikacji wniosku, zaznaczając jednocześnie, że ostateczne rozliczenie uzależnione jest od wyników kontroli na miejscu realizacji Projektu - kontrola ta przeprowadzona została w okresie od dnia [...] maja 2011 r. do dnia [...] czerwca 2011 r. Ostateczne rozliczenie końcowego wniosku o płatność nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2011 r., o czym Skarżąca została poinformowana pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Zgodnie z § 18 ust. 3 Umowy o dofinansowanie projektu, w przypadku gdy w okresie trwałości Projekt ulegnie znaczącej modyfikacji, Beneficjent jest zobowiązany zwrócić dofinansowanie. Jak ustalono w przedmiotowej sprawie wystąpiła zasadnicza modyfikacja w rozumieniu art. 57 ust. 1 Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, bowiem nastąpiła zmiana "charakteru własności" elementu infrastruktury, mająca wpływ na charakter lub warunki realizacji operacji. Kwota środków związana z tymi elementami Projektu, które zostały poddane modyfikacji traktowana jest jako nieprawidłowość. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oznacza ona jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby powodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. W okolicznościach niniejszej sprawy istotne znaczenie - w kontekście nieprawidłowości - ma nieprzestrzeganie przez stronę postanowień Umowy przyznającej jej dofinansowanie. Dokonując zasadniczej modyfikacji Projektu Skarżąca strona naruszyła zarówno przepisy prawa wspólnotowego - art. 57 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 1083/2006, jak również przepisy prawa krajowego - § 10 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 193, poz. 1399 z późn. zm.), albowiem nie spełniła warunku/kryterium odnoszącego się do trwałości realizacji projektu. Organ prawidłowo określił współczynnik korekty finansowej biorąc pod uwagę stopień i charakter naruszenia, uwzględnił też, w jakim stopniu Skarżąca wypełniła zobowiązanie utrzymania dotowanej inwestycji przez wymagany okres 3 lat. W tych okolicznościach nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.