I SA/Bk 389/18

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-08-24

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada znaczny majątek obciążony hipotekami i wysokie zadłużenie, ale jednocześnie niskie dochody bieżące, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wykazał, że jego miesięczne dochody (około 1.900 zł) są niewystarczające do pokrycia bieżących wydatków (około 1.200 zł plus nieregularnie spłacana rata kredytu w wysokości 5.000 zł), a posiadany majątek (nieruchomości, udziały) jest w całości obciążony hipotekami i postępowaniami egzekucyjnymi, co uniemożliwia jego wykorzystanie na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny.
Stan faktyczny
J. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług. Wnioskodawca wskazał na niskie dochody rodziny (około 1.900 zł miesięcznie) przy znaczących wydatkach (1.200 zł na utrzymanie domu, 500 zł na wyżywienie, nieregularnie spłacana rata kredytu 5.000 zł). Posiadał również wysokie zadłużenie podatkowe (ponad 8,4 mln zł) i wierzytelności (ponad 30 mln zł), a jego majątek (nieruchomości, udziały) był obciążony hipotekami na łączną kwotę ponad 1,3 mln zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2015 r. p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. , J. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką, synem (20 lat) oraz córką (14 lat). Źródło utrzymania rodziny stanowią: zasiłek z KRUS w kwocie 10 zł dziennie otrzymywane przez wnioskodawcę; wynagrodzenie uzyskiwane przez małżonkę z tytułu umów o pracę w A. sp. z o.o. i A. sp. z o.o. w wysokości 1.600 zł. Skarżący od 1 sierpnia 2017 r. nie prowadzi już działalności gospodarczej (wykreślenie). Zobowiązania stałe i wydatki wnioskodawca oszacował na łączną kwotę 1.200 zł, w tym: utrzymanie domu – 700 zł i wyżywienie – 500 zł. Wnioskodawca nie spłaca kredytu za dom, miesięczna rata tego zobowiązania to 5.000 zł. Wydatki dokonywane są okresowo w ramach posiadanych środków. Skarżący posiada objęte postępowaniami egzekucyjnymi wierzytelności wobec organów skarbowych i innych wierzycieli w wysokości przekraczającej 30.000.000 zł. Ponadto jego zaległości podatkowe wynoszą 8.488.365 zł, zaś odsetki wynoszą 2.741.458 zł. W rezultacie tych postępowań zajęte zostały rachunki bankowe oraz nieruchomości. Wnioskodawca od 2006 r. ma ustanowioną rozdzielność majątkową ze współmałżonką. W skład majątku skarżącego wchodzi: nieruchomość o powierzchni [...] m2 wraz z domem o powierzchni [...] m2 o wartości około 600.000 zł (obciążona hipoteką w kwocie 1.057.290 zł) oraz udział w ½ części nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha o wartości 300.000 zł (hipoteka przymusowa na rzecz ZUS w wysokości 270.500,80 zł). Dodatkowy majątek stanowią udziały w A. sp. z o.o. i E. sp. z o.o., przy czym skarżący nie uzyskuje dochodów z tytułu dywidendy(k. 6 – 8). Wnioskodawca do akt sprawy dołączył zaświadczenie US w G. z dnia 01 grudnia 2016 r. stwierdzające stan zaległości podatkowych (k. 9-10). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 130 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Na obecnym etapie postępowania sądowego koszty sądowe dotyczą uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł (k. 16), ale w drugiej ze złożonych skarg wynoszą one 6.307 zł (sygn. akt I SA/Bk 389/18) W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał iż, wysokość miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny to łączna kwota około 1.900 zł. Deklarowane wydatki stałe związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą 1.200 zł, przy czym wnioskodawca ma jeszcze do zapłaty ratę za kredyt w kwocie 5.000 zł miesięcznie, która jest spłacana nieregularnie, w miarę posiadanych środków. Skarżący posiada objęte postępowaniami egzekucyjnymi wierzytelności wobec organów skarbowych i innych wierzycieli w wysokości przekraczającej 30.000.000 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzą: nieruchomość o powierzchni [...] m2 wraz z domem o powierzchni [...] m2 o wartości około 600.000 zł; udział w ½ części nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha o wartości 300.000 zł, a także udziały w A. sp. z o.o. i E. sp. z o.o, z których nie uzyskuje dywidendy. Wykazane nieruchomości są obciążone hipotekami na łączną kwotę 1.327.790 zł. Wnioskodawca nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej - została ona wykreślona, nie posiada również zgromadzonych oszczędności. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż niewątpliwie J. G. nie jest w stanie ponieść wskazanych w obu sprawach wpisów (łącznie 6.407 zł). Uzyskiwanie przez rodzinę skarżącego dochodu miesięcznego w wysokości około 1.900 zł przy wykazanych wydatkach 6.200 zł (łącznie z ratą kredytu która nie jest spłacana) w połączeniu z posiadanym majątkiem, który jest w całości zabezpieczony hipotekami pozwalają na stwierdzenie, że nie jest on w stanie pokryć kosztów sądowych w obu sprawach, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Przy ustalaniu wysokości przyznanego zwolnienia wzięto również pod uwagę zadłużenie skarżącego z tytułu prowadzonych egzekucji komorniczych oraz rozmiar posiadanych wierzytelności. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło