I SA/Bk 39/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2013 r. p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. , E. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i dwójką dzieci. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny wnioskodawczyni pozostaje dochód z prowadzonych działalności gospodarczych w łącznej wysokości 7.000 zł, przy czym skarżąca podkreśliła, iż koszty prowadzonej działalności gospodarczej przewyższają uzyskiwany dochód. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o powierzchni [...] m2 wraz z działką o powierzchni [...] m2 (wartości 500.000 zł), działka budowlana o powierzchni [...] m2 zabudowana niewielkim budynkiem gospodarczym (wartości 100.000 zł), a także samochód osobowy S., rok produkcji 2007. Na rachunku firmowym skarżąca posiada 10.474,74 zł, a na rachunku bankowym prywatnym kwotę 1.786,61 zł. Należności z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynoszą 867.852 zł. Ponadto mąż wnioskodawczyni posiada majątek związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. W uzasadnieniu swego wniosku skarżąca wskazała, iż dochody jej rodziny przeznaczane są na bieżące wydatki tj. opłaty mieszkaniowe – 700 zł, pozostałe wydatki, w tym zajęcia dodatkowe dzieci – 500 zł, podatki od nieruchomości – 620 zł rocznie, ubezpieczenia – 400 zł rocznie (ubezpieczenie samochodu w kosztach firmy), kredyt hipoteczny w wysokości 113.915,17 zł – rata miesięczna 1.104,52 zł. Ponadto zobowiązania wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej wynoszą 421.025 zł (k. 45-48). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżąca wykazała, iż prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem miesięcznego utrzymania rodziny wnioskodawczyni jest dochód z prowadzonych działalności gospodarczych w wysokości 7.000 zł. Wykazane miesięczne wydatki rodziny zamykają się kwotą około 2.500 zł. Majątek wnioskodawczyni stanowi dom o powierzchni [...] m2 wraz z działką o powierzchni [...] m2 (wartości 500.000 zł), działka budowlana o powierzchni [...] m2 zabudowana niewielkim budynkiem gospodarczym (wartości 100.000 zł), a także samochód osobowy S., rok produkcji [...]. Na rachunku firmowym skarżąca posiada 10.474,74 zł, a na rachunku bankowym prywatnym kwotę 1.786,61 zł. Należności z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynoszą 867.852 zł. Ponadto mąż wnioskodawczyni posiada majątek związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Skarżący korzysta w niniejszej sprawie z pełnomocnika z wyboru, zaś wpis w sprawie wynosi 3.894 zł (k. 42). Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżącej stałych źródeł dochodu w wysokości 7.000 zł miesięcznie przy wydatkach rzędu 2.500 zł oraz nieruchomości w postaci domu i działki budowlanej, w połączeniu z faktem posiadania oszczędności na kontach bankowych w łącznej kwocie ponad 12.000 zł pozwalają na uznanie, iż E. B. jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej, które aktualnie sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 3.894 zł. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi również fakt posiadania przez skarżącą stałego źródła dochodów pozwalającego na pokrycie kosztów ustanowionego w sprawie pełnomocnika z wyboru. Skarżąca inicjując postępowanie sądowoadministracyjne powinna się liczyć z obowiązkiem ponoszenia związanych z nim wydatków, tym bardziej, iż ma to związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (vide: Magdalena Baduchowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II, Doradztwo Podatkowe 2005/9/51 [w] System Informacji Prawnej Lex OMEGA nr publ. 49597). Niewątpliwie koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności, tym bardziej, iż posiada oszczędności. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.