I SA/Bk 395/23

WyrokWSA w Białymstoku2023-10-25

Skład orzekający: Marcin Kojło, Paweł Janusz Lewkowicz, Justyna Siemieniako

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2022 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, była zasadna w świetle trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej podatnika oraz jego dotychczasowej postawy w płaceniu podatków?
Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organy administracji prawidłowo oceniły, że trudna sytuacja zdrowotna i finansowa podatnika nie stanowiła wystarczającej podstawy do umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości. Kluczowe znaczenie miało brak pełnej współpracy podatnika w dostarczaniu wymaganej dokumentacji, co uniemożliwiło rzetelną ocenę jego sytuacji majątkowej i finansowej. Ponadto, sąd uznał, że zarzuty dotyczące pominięcia interesu podatnika i jego wcześniejszej postawy w płaceniu podatków nie były zasadne.
Stan faktyczny
Skarżący M. W. zwrócił się do Prezydenta Miasta Białegostoku o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za 2022 r., uzasadniając wniosek trudną sytuacją zdrowotną i finansową. Organ I instancji odmówił umorzenia części zaległości, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie jego interesu oraz zaniechanie załączenia odpowiedzi na pytania dotyczące jego kondycji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.),, asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 29 listopada 2022 r., nr 405.511/D-2/22/2022 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2022 r. oddala skargę. Wnioskiem z dnia 18 maja 2022 r. M. W. (dalej powoływany również jako: "skarżący" bądź "strona") zwrócił się do Prezydenta Miasta Białegostoku (dalej: "Prezydent", "organ podatkowy", "organ I instancji") z prośbą o umorzenie zobowiązania w podatku od nieruchomości należnym za 2022 r. za nieruchomość położoną w Białymstoku przy ul. [...]. Wniosek swój uzasadnił bardzo trudną sytuacją zdrowotną, a w związku z tym również sytuacją finansową. Do wniosku dołączył karty informacyjne z leczenia szpitalnego, zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy, skierowanie do dalszego leczenia, faktury za lekarstwa, fakturę za energię elektryczną, pismo dotyczące rozłożenia zaległości na raty (P. Dystrybucja) oraz "odcinki emerytury". Postanowieniem z dnia 26 maja 2022 r., nr DFN- IV.3120.28.2022, organ podatkowy wezwał stronę do złożenia dokumentów i wyjaśnień odnośnie sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej (wskazano jakie dokumenty powinny zostać złożone) oraz do złożenia uzupełnionego protokołu o stanie majątkowym i uzyskiwanych dochodach, wyznaczając termin na wywiązanie się z nałożonego obowiązku. Jednocześnie organ I instancji pismem z dnia 22 czerwca 2022 r. wystąpił do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku o udzielenie informacji w sprawie ewentualnych zaległości oraz o poinformowanie o wysokości uzyskanych przez stronę w latach 2019-2021 dochodów. Organ podatkowy wystąpił również do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku o udzielenie informacji w sprawie zaległości na rzecz ZUS, a w przypadku ich potwierdzenia - o podanie rodzaju zaległości (pismo z dnia 22 czerwca 2022 r.). Zapytanie dotyczyło również udzielenia informacji w kwestii potrąceń komorniczych lub innych pomniejszeń administracyjno-sądowych i kwoty tych potrąceń ze świadczenia emerytalnego strony. W związku z tym, że skarżący dołączył do akt sprawy fakturę za sprzedaż energii elektrycznej z dnia 31 stycznia 2022 r. na kwotę 1.670.42 zł z terminem płatności do dnia 14 lutego 2022 r., organ wystąpił do P. S.A z siedzibą w B. z prośbą o udzielenie informacji w kwestii ewentualnego zadłużenia z tytułu sprzedaży energii elektrycznej oraz o poinformowanie, czy strona spłaca ewentualną zaległość i w jakiej formie. Analogiczne zapytanie zostało skierowane do P.1 w B., z uwagi na to, że w podaniu z dnia 18 maja 2022 r. o zastosowanie ulgi nawiązano do wysokich kosztów za ogrzewanie gazowe i stwierdzono, że faktury z tytułu ogrzewania gazem jeszcze nie otrzymał i cyt. "strach czekać". Organ I instancji wystąpił również do Urzędu Gminy w Juchnowcu Kościelnym (pismo z dnia 23 czerwca 2022 r.) o udzielenie informacji z ewidencji podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego i od środków transportowych. Zapytanie dotyczyło przedmiotów opodatkowania i ewentualnych zaległości podatkowych, które obciążają stronę. W odpowiedzi na wezwanie organu do akt sprawy złożono kolejny wniosek o umorzenie podatku od nieruchomości za 2022 r., a także przedłożono część dokumentacji żądanej przez organ podatkowy. Nie został natomiast złożony, między innymi, żądany wyciąg z rachunku bankowego/rachunków bankowych za okres ostatniego roku oraz kopie umów kredytowych, o ile takie istniały lub oświadczenia o braku zobowiązań kredytowych. Z treści wniosku z dnia 18 czerwca 2022 r. (złożonego jako odpowiedź strony na wezwanie z dnia 26 maja 2022 r.) wynika, że strona w zapłacie rachunków, między innymi, za energię elektryczną i gaz, korzysta z pomocy finansowej przyjaciół (cyt. "spłacam na raty lub przy pomocy pożyczki u przyjaciół"). Z uwagi na to - postanowieniem z dnia 22 czerwca 2022 r. - organ podatkowy ponownie wezwał stronę do uzupełnienia brakującej dokumentacji, wskazując jakie dane powinny zostać udostępnione organowi podatkowemu. W odpowiedzi na kolejne wezwanie organu, w dniu 22 lipca 2022 r. strona złożyła wyjaśnienie (pismo z dnia 18 lipca 2022 r.), w którym oświadczyła, że nie posiada rachunku bankowego oraz wskazała, że ze względu ochrony danych nie może wskazać danych osobowych osób, od których otrzymuje pomoc finansową. Nie odniosła się natomiast do zapytania organu, jakich kwot prywatnych pożyczek mu udzielono, a także jakie są terminy ich zwrotu. Z kopii dostarczonych dokumentów oraz z protokołu o stanie majątkowym wynika, że miesięczne wydatki na utrzymanie wynoszą w zaokrągleniu: 300 zł (energia elektryczna należność za okres od 12 stycznia 2021 r. do 31 lipca 2021 r. - 1975,94 zł, należność za okres od 31 lipca 2021 r. do 27 stycznia 2022 r. – 1.670,42 zł), 300 zł (gaz - należność za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 listopada 2021 r. - 1.696,27 zł), 300 zł (ogrzewanie), 150 zł (czynsz/podatek od nieruchomości). 200 zł (telefon + internet), 300 zł (leki), 60 zł (woda i kanalizacja), 45 zł (wywóz nieczystości), 1.000 zł (wydatki na wyżywienie). Strona wskazała jednocześnie, że posiada milion złotych zaległości. Nie wyjaśniła jednak z jakiego tytułu są to zaległości oraz jakie okresy obejmują. W trakcie postępowania ustalono, że posiada zaległości z tytułu podatku od nieruchomości położonej w Białymstoku ul. [...] nieruchomości położonych w Gm. Juchnowiec Kościelny oraz niewielkie zaległości w Urzędzie Skarbowym z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. W zakresie uzyskiwanych pożyczek od osób prywatnych, pomimo próby wyjaśnienia tej kwestii, nie udało się organowi I instancji ustalić szczegółowych danych, gdyż podatnik nie przedłożył w tym zakresie stosownej dokumentacji zarówno co do pożyczonych kwot jak też terminów zwrotu pożyczek. Decyzją z dnia 5 września 2022 r. organ I instancji odmówił umorzenia zaległości wynikającej z tytułu I i II raty podatku od nieruchomości za 2022 r., w łącznej kwocie 310 zł za nieruchomość położoną w Białymstoku przy ul. [...] oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie umorzenia III i IV raty zaległości podatkowej w podatku za 2022 r. w łącznej kwocie 311 zł za tę nieruchomość z uwagi na to, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji rata III i IV nie były jeszcze wymagalne (termin zapłaty tych rat przypadał odpowiednio na dzień 15 września 2022 r. i 15 listopada 2022 r.). Prezydent uznał, że kwota zaległości w podatku od nieruchomości, o której umorzenie wniosła strona, jest niewspółmiernie niska w stosunku do innych jej zaległości, a co za tym idzie – jej zapłata w niewielkich kwartalnych lub nawet miesięcznych ratach nie zachwieje w sposób znaczący finansami strony i nie zagrozi jej egzystencji. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 29 listopada 2022 r., nr 405.511/D-2/22/2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej jako: "Kolegium", "SKO" lub "organ odwoławczy") utrzymało decyzję organu I instancji w mocy wskazując, że nie każda trudna sytuacja materialna, zdrowotna, czy życiowa uzasadnia żądanie umorzenia należności publicznoprawnej. Pogorszenie sytuacji podatnika musi być spowodowane nadzwyczajnymi, nagłymi i niespodziewanymi okolicznościami. Kolegium uznało, że takie okoliczności nie miały miejsca w niniejszej sprawie, nie kwestionując przy tym ani powagi przeprowadzonej w 2021 r. operacji ani też tego, że skarżący orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS został uznany za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji do dnia 31 sierpnia 2024 r. Nie stanowi to natomiast w ocenie organu odwoławczego okoliczności przemawiającej za zastosowaniem najdalej idącej ulgi podatkowej, jaką jest umorzenie zaległości. Kolegium uznało, że organ prowadzący postępowanie wykazał się inicjatywą dowodową. Nie dysponując jednak danymi na temat sytuacji majątkowej strony i wiedząc, że danymi takimi dysponuje sam zainteresowany, organ I instancji wzywał stronę do złożenia dokumentów obrazujących tę sytuację. Strona przedkładała co prawda kopie dokumentów, jednak nie wszystkie, których organ podatkowy się domagał, nie ustalono m.in. kwot pożyczek oraz osób, które wspomagają finansowo skarżącego. Nie bez znaczenia pozostaje w ocenie organu odwoławczego również fakt, że strona wskazuje, że posiada on milion złotych zaległości nie wyjaśniając przy tym z jakiego tytułu są to zaległości oraz jakie okresy obejmują. Trudno zatem przyjąć, że zostały one wygenerowane w wyniku wydatków konsumpcyjnych, co wydaje się być rzeczą wręcz niemożliwą. Kolegium uznało, że jeśli powstały one wskutek zaciąganych pożyczek, czy kredytów, to strona, będąc osobą świadczącą usługi prawnicze, winna mieć świadomość ciążących na niej zobowiązań publicznoprawnych (podatku od nieruchomości). Konsekwencjami swoich decyzji skarżący nie może natomiast obarczać związku publicznoprawnego (Gminy). Za pozostający bez związku uznano argument, że skarżący przez 20 lat prowadzenia działalności gospodarczej "zapłacił miliony podatku do Skarbu Państwa i nigdy nie prosił o żadne ulgi podatkowe". Kolegium wyjaśniło, że płacenie podatków jest rzeczą oczywistą, normalną i dotyczy każdego obywatela. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając je w całości zarzuciła naruszenie: 1) art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, dalej jako: "o.p.") poprzez obronę jedynie ważnych interesów publicznych z absolutnym pominięciem milczeniem bardzo ważnego interesu podatnika, który prowadząc przez 20 lat działalność gospodarczą zapłacił miliony podatku do Skarbu państwa i nigdy nie prosił o żadne ulgi podatkowe; 2) zaniechanie załączenia odpowiedzi na zadane pytania poszczególnych instytucji w sprawie jej kondycji finansowej oraz ewentualnych zaległości płatniczych. (pominięto milczeniem w zaskarżonej decyzji) 3) pominięcie w całości interesu chorego obywatela - płatnika podatków od ponad 40 lat. Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji SKO w całości i umorzenie należności podatkowych od nieruchomości za cały rok 2022 r., a także o wysłanie na wskazany adres płatnika wszystkich odpowiedzi na zadane pytania o jego kondycji finansowej oraz ewentualnych zaległościach za nieopłacone rachunki. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasową argumentację w sprawie oraz wniosło o jej oddalenie. Jednocześnie zaznaczyło, że rzekome "miliony" podatku, na jakich płacenie wskazuje we wniesionej skardze strona oznaczałyby, że przychody/dochody podatnika w okresie 20 lat prowadzenia działalności gospodarczej sięgały kwot 8-cyfrowych. W ocenie SKO, z tak olbrzymiego przychodu/dochodu można było odłożyć środki pozwalające na godziwe życie i na zapłatę podatku od nieruchomości. W obliczu takiego twierdzenia skarżącego nie dziwi fakt, że nie chce on ujawnić danych na temat swoich rachunków bankowych ani na temat ewentualnych kredytów/pożyczek bankowych (wtedy okazałoby się, że jednak jakieś rachunki bankowe posiada). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w skrócie "p.u.s.a."), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Z przepisu art. 1 p.u.s.a. wynika, że sądowoadministracyjna kontrola administracji publicznej zawsze powinna uwzględniać trzy aspekty, a mianowicie: 1) ocenę zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; b) ocenę dochowania wymaganej procedury; c) ocenę respektowania reguł kompetencji. Kontrola ta polega więc na wszechstronnym zbadaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, a sąd powinien poddać szczególnie gruntownej ocenie i analizie te wszystkie aspekty sprawy, w odniesieniu do których istnieją wątpliwości, a ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń strony. Należy również dodać, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.")). Organ w przedmiotowej sprawie nie naruszył przepisów prawa materialnego i postępowania, tak aby Sąd był zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji. Szczególne znaczenie w sprawie ma brak współpracy Skarżącego z organem podatkowym, a to Skarżący powinien był wskazać na wszelkie dokumenty i stan faktyczny, który odzwierciedla jego sytuację materialną, uzasadniającą umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości. Organ podatkowy wzywał podatnika do złożenia dokumentów i wyjaśnień odnośnie sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej (wskazano jakie dokumenty powinny zostać złożone) oraz do złożenia uzupełnionego protokołu o stanie majątkowym i uzyskiwanych dochodach, wyznaczając termin na wywiązanie się z nałożonego obowiązku. Jednocześnie organ I instancji pismem z dnia 22 czerwca 2022 r. wystąpił do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku o udzielenie informacji w sprawie ewentualnych zaległości oraz o poinformowanie o wysokości uzyskanych przez Stronę dochodów w latach 2019-2021. Organ podatkowy wystąpił również (pismo z dnia 22 czerwca 2022 r.) do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku o udzielenie informacji w sprawie zaległości na rzecz ZUS, a w przypadku ich potwierdzenia - o podanie rodzaju zaległości. Zapytanie dotyczyło również udzielenia informacji w kwestii potrąceń komorniczych lub innych pomniejszeń administracyjno-sądowych i kwoty tych potrąceń ze świadczenia emerytalnego wnioskodawcy. W związku z tym, że Skarżący dołączył do akt sprawy fakturę za sprzedaż energii elektrycznej z dnia 31 stycznia 2022 r. na kwotę 1670.42 zł z terminem płatności do dnia 14 lutego 2022 r. organ wystąpił do P. S.A z siedzibą w B. z prośbą o udzielenie informacji w kwestii ewentualnego zadłużenia z tytułu sprzedaży energii elektrycznej oraz o poinformowanie, czy Skarżący spłaca ewentualną zaległość i w jakiej formie. Analogiczne zapytanie zostało skierowane do P.1 w B., z uwagi na to, że w podaniu z dnia 18 maja 2022 r. o zastosowanie ulgi podatnik nawiązał do wysokich kosztów za ogrzewanie gazowe i stwierdził, iż faktury z tytułu ogrzewania gazem jeszcze nie otrzymał i cyt. "strach czekać". Organ I instancji wystąpił również do Urzędu Gminy w Juchnowcu Kościelnym (pismo z dnia 23 1 czerwca 2022 r.) o udzielenie informacji z ewidencji podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego i od środków transportowych. Zapytanie dotyczyło przedmiotów opodatkowania i ewentualnych zaległości podatkowych, które obciążają wnioskodawcę. W odpowiedzi na wezwanie organu Skarżący w dniu 20 czerwca 2022 r. złożył do akt sprawy kolejny wniosek o umorzenie podatku od nieruchomości za 2022 r. a także przedłożył część dokumentacji żądanej przez organ podatkowy. Nie został natomiast złożony, między innymi, żądany wyciąg z rachunku bankowego/rachunków bankowych za okres ostatniego roku oraz kopie umów kredytowych, o ile takowe istniały lub oświadczenia o braku zobowiązań kredytowych. Z treści wniosku z dnia 18 czerwca 2022 r. (złożonego jako odpowiedź strony na wezwanie z dnia 26 maja 2022 r.) wynika, iż Skarżący w zapłacie rachunków, między innymi, za energię elektryczną i gaz, korzysta z pomocy finansowej przyjaciół (cyt. "spłacam na raty lub przy pomocy pożyczki u przyjaciół"). Z uwagi na to - postanowieniem z dnia 22 czerwca 2022r. - organ podatkowy ponownie wezwał stronę do uzupełnienia brakującej dokumentacji, wskazując jakie dane powinny zostać udostępnione organowi podatkowemu. W odpowiedzi na kolejne wezwanie organu, w dniu 22 lipca 2022r. Skarżący złożył wyjaśnienie (pismo z dnia 18 lipca 2022 r.) w którym oświadczył, iż nie posiada rachunku bankowego oraz wskazał, że ze względu ochrony danych nie może wskazać danych osobowych osób, od których otrzymuje pomoc finansową. Nie odniósł się natomiast do zapytania organu, jakich kwot prywatnych pożyczek mu udzielono a także jakie są terminy ich zwrotu. Z kopii dokumentów dostarczonych przez podatnika oraz z protokołu o stanie majątkowym wynika, że miesięczne wydatki na utrzymanie wynoszą w zaokrągleniu: 300zł (energia elektr. należność za okres od 12 stycznia 2021 r. do 31 lipca 2021 r. - 1975,94 zł, należność za okres od 31 lipca 2021 r. do 27 stycznia 2022 r. - 1670,42 zł), 300 zł (gaz - należność za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 listopada 2021 r. -1696,27 zł), 300 zł (ogrzewanie), 150 zł (czynsz/podatek od nieruchomości). 200 zł (telefon + internet), 300 zł (leki), 60 zł (woda i kanalizacja), 45 zł (wywóz nieczystości), 1000 zł (wydatki na wyżywienie). Podatnik wykazał, że posiada milion złotych zaległości. Nie wyjaśnił jednak z jakiego tytułu są to zaległości oraz jakie okresy obejmują. W trakcie postępowania ustalono (czego dowodzą zgromadzone dokumenty i informacje uzyskane od innych organów i instytucji), że Skarżący posiada zaległości z tytułu podatku od nieruchomości położonej w Białymstoku, nieruchomości położonych w Gminie Juchnowiec Kościelny oraz niewielkie zaległości w Urzędzie Skarbowym z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. W zakresie uzyskiwanych pożyczek od osób prywatnych, pomimo próby wyjaśnienia tej kwestii, nie udało się organowi I instancji ustalić szczegółowych danych, gdyż podatnik nie przedłożył w tym zakresie stosownej dokumentacji zarówno co do pożyczonych kwot jak też terminów zwrotu pożyczek. Po rozpoznaniu wniosku Skarżącego oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego decyzją z dnia 5 września 2022 r. organ I instancji odmówił umorzenia zaległości wynikającej z tytułu I i II raty podatku od nieruchomości za 2022 r., w łącznej kwocie 310,00 zł za nieruchomość położoną w Białymstoku oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie umorzenia III i IV raty zaległości podatkowej w podatku za 2022 r. w łącznej kwocie 311,00 zł za nieruchomość położoną w Białymstoku z uwagi na to, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji rata III i IV nie były jeszcze wymagalne (termin zapłaty tychże rat przypadał odpowiednio na dzień 15 września 2022r. i 15 listopada 2022r.). Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. polegające na obronie jedynie ważnych interesów publicznych z absolutnym pominięciem milczeniem bardzo ważnego interesu podatnika, który prowadząc przez 20 lat działalność gospodarczą zapłacił miliony podatku do Skarbu Państwa i nigdy nie prosił o żadne ulgi podatkowe. Ponadto zarzucił zaniechanie załączenia odpowiedzi na zadane pytania poszczególnych instytucji w sprawie kondycji finansowej Strony oraz ewentualnych zaległości płatniczych. Skarżący podniósł, że Urząd Miejski w Białymstoku zamieścił uzasadnienie na 10-ciu stronach decyzji w obronie interesu publicznego, pomijając całkowicie interes ciężko chorego emeryta, podatnika w wieku 75 lat. Zaznaczył również, że prawo traktuje jednakowo interesy publiczne jak również interes podatnika /byłego podatnika/. Zaskarżona decyzja natomiast całkowicie pomija wartość dowodową załączonych dokumentów medycznych. Skarżący podkreślił, że zrozumiałym i logicznym jest fakt, że nie może dopuścić do odłączenia prądu czy gazu - w aktualnej sytuacji jako bardzo chory człowiek zamieszkujący samotnie w domu - pożycza u przyjaciół konieczne kwoty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie nie podzieliło wniosków i argumentacji strony i decyzją z dnia 29 listopada 2022 r. utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Należy zaznaczyć, iż nie każda trudna sytuacja materialna, zdrowotna czy życiowa uzasadnia żądanie umorzenia należności publicznoprawnej. Pogorszenie sytuacji podatnika musi być spowodowane nadzwyczajnymi, nagłymi i niespodziewanymi okolicznościami. Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie miały miejsca, co organ szczegółowo opisało w zaskarżonej decyzji. Sąd co prawda nie kwestionuje ani powagi przeprowadzonej operacji w 2021 r. ani też tego, że Skarżący orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS został uznany za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji do dnia 31 sierpnia 2024 r. Nie stanowi to natomiast w ocenie Sądu okoliczności przemawiającej za zastosowaniem najdalej idącej ulgi podatkowej, jaką jest umorzenie zaległości. Organ prowadzący postępowanie prawidłowo przeprowadził i przeanalizował zgromadzone w trakcie postępowania dowody. Nie dysponując danymi nt. sytuacji majątkowej wnioskodawcy i wiedząc, że danymi takimi dysponuje sam zainteresowany, organ I instancji wzywał stronę do złożenia dokumentów obrazujących tę sytuację. Strona przedkładała co prawda kopie dokumentów, jednak nie wszystkie, których organ podatkowy się domagał, nie ustalono m.in. kwot pożyczek oraz osób, które wspomagają finansowo Skarżącego. Z kopii dokumentów dostarczonych przez podatnika oraz z protokołu o stanie majątkowym wynika, że miesięczne wydatki na utrzymanie wynoszą w zaokrągleniu: 300zł (energia elektr. należność za okres od 12 stycznia 2021 r. do 31 lipca 2021 r. - 1975,94 zł, należność za okres od 31 lipca 2021 r. do 27 stycznia 2022 r. - 1670,42 zł), 300 zł (gaz - należność za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 listopada 2021 r. -1696,27 zł), 300 zł (ogrzewanie), 150 zł (czynsz/podatek od nieruchomości), 200 zł (telefon + internet - brak faktury), 300 zł (leki), 60 zł (woda i kanalizacja - nie udokumentowano), 45 zł (wywóz nieczystości - nie udokumentowano), 1000 zł (wydatki na wyżywienie). Teoretycznie wychodzi więc na to, że wnioskodawca wydaje miesięcznie przynajmniej 2656zł. (wliczając do tego wyżywienie). Przy miesięcznych dochodach rzędu 1690 zł (emerytura) nieprawdopodobne jawi się utrzymanie 1-osobowego gospodarstwa domowego. Należy zauważyć, że podatnik nie przedłożył dokumentów obrazujących rzeczywiste dochody, nie przedłożył też wszystkich dokumentów obrazujących wydatki (np. wodę, kanalizację, telefon czy internet). Zainteresowany wskazał, że nie posiada rachunku bankowego, zatem niemożliwe było prześledzenie historii operacji bankowych. Organ I instancji podjął próbę wyjaśnienia kwestii udzielanych wnioskodawcy pożyczek poprzez wezwanie go do przedłożenia do akt sprawy kopii umów pożyczkowych zawartych z osobami fizycznymi, które udzieliły mu pożyczek z przeznaczeniem na zapłatę zaległości za energię elektryczną, gaz itp. o czym pisał Pan M. W. w piśmie z dnia 18 czerwca 2022 r. W przypadku braku umów organ wezwał Stronę do oświadczenia jakich kwot pożyczek udzielono zainteresowanemu oraz kiedy przypada termin ich zwrotu. W odpowiedzi na to wezwanie Skarżący wskazał, że ze względu na RODO nie może wskazać danych osobowych przyjaciół, którzy udzielają mu pożyczek. Słusznie organ stwierdził, że po stronie Kolegium może to rodzić jedynie domniemanie (mało wiarygodne), że Skarżący pożycza pieniądze na utrzymanie, brak jest bowiem dokumentacji potwierdzającej te okoliczności. Taka postawa wnioskodawcy niezainteresowanego pełną współpracą z organem podatkowym prowadzącym postępowanie wyjaśniające jest wyraźną oznaką braku ważnego interesu podatnika przemawiającego za pozytywnym rozpatrzeniem jego wniosku. Skoro bowiem wnioskodawca nie chce ujawnić danych osób pożyczających mu pieniądze (które to osoby można by było przesłuchać w charakterze świadków) oraz nie ujawnia wszystkich dowodów (posiadanych wyłącznie przez siebie), które pozwoliłyby rzetelnie ocenić jego sytuację finansową i niemożność zapłaty zaległości podatkowych, to tym samym daje do zrozumienia, że nie zależy mu na pozytywnym załatwieniu wniosku. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż wnioskodawca wykazał, że posiada on milion złotych zaległości. Nie wyjaśnił jednak, z jakiego tytułu są to zaległości oraz jakie okresy obejmują. Trudno przyjąć, że zostały one wygenerowane w wyniku wydatków konsumpcyjnych, co wydaje się być rzeczą wręcz niemożliwą. Zatem przypuszczalnie, jeśli powstały one wskutek zaciąganych pożyczek czy kredytów, to Pan M. W., będąc osobą świadczącą usługi prawnicze winien mieć świadomość ciążących na nim zobowiązań publicznoprawnych (podatku od nieruchomości). Konsekwencjami swoich decyzji Skarżący nie może obarczać związku publicznoprawnego (Gminy). Bez związku natomiast jest argument zawarty w skardze odnośnie tego, że Skarżący przez 20 lat prowadzenia działalności gospodarczej "zapłacił miliony podatku do Skarbu Państwa i nigdy nie prosił o żadne ulgi podatkowe". Płacenie podatków jest rzeczą oczywistą, normalną i dotyczy każdego obywatela. Warto również zaznaczyć, że te rzekome "miliony" podatku oznaczałyby, iż przychody/dochody podatnika w okresie tychże 20 lat sięgały kwot 8-cyfrowych. Z tak olbrzymiego przychodu/dochodu można było odłożyć środki pozwalające na godziwe życie i na zapłatę podatku od nieruchomości. W obliczu takiego twierdzenia skarżącego nie dziwi fakt, że nie chce on ujawnić danych na temat swoich rachunków bankowych ani na temat ewentualnych kredytów/pożyczek bankowych (wtedy okazałoby się, że jednak jakieś rachunki bankowe posiada). Wnioskodawca poza nieruchomością położoną w Białymstoku (dom jednorodzinny - bliźniak) posiada nieruchomość na terenie Gminy Juchnowiec Kościelny (wartość 500.000 zł wskazywana przez Stronę w oświadczeniu majątkowym). Dodatkowo, należy zaznaczyć, że Skarżący ma posiadłość (we współwłasności z byłą żoną) położoną we wsi w gminie. Narew (nieużytki 7,30 ha). O posiadaniu przez Stronę ww. nieruchomości organ powziął wiedzę podczas rozpoznawania odwołania Pana M. W. od decyzji Wójta Gminy Juchnowiec Kościelny z dnia 16 września 2022 r., nr FN.3123.7.2022. dotyczącej odmowy umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za rok 2022. Wracając jeszcze do wykazywanych przez Skarżącego kosztów utrzymania, to zastanowienie wzbudzają wydatki ponoszone przez Pana M. W. na energię elektryczną - z 3 przedłożonej przez Stronę faktury VAT za energię elektryczną i usługi dystrybucyjne, z dnia 31 stycznia 2022 A r. NR [...] wystawionej przez P. S.A., wynika, że zużycie energii elektrycznej za 2021 r. wyniosło 8.187 kWh. Natomiast z informacji Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15 września 2022 r. wynika, że w 2021 r. w porównaniu do roku poprzedniego zużycie energii elektrycznej na 1 odbiorcę (gospodarstwo domowe) w Polsce spadło o 0,8% i wyniosło 1 979,9 kWh, przy czym w miastach wyniosło 1 741,8 kWh (spadek o 0,6%), a na obszarach wiejskich - 2 452,9 kWh (spadek o 1,3%). Zużycie energii w gospodarstwie Pana M. W. jest ponad czterokrotnie większe, czego odzwierciedleniem są wysokie faktury za energię elektryczną. Doświadczenie życiowe pozwala na stwierdzenie, że miesięczne wydatki na energię elektryczną nawet w dwuosobowym gospodarstwie domowym (a skarżący prowadzi gospodarstwo mniejsze - jednoosobowe) można zredukować do 130-150 zł miesięcznie. Skład orzekający dostrzega tu możliwość wdrożenia pewnego planu "oszczędnościowego", dotyczącego zużycia energii elektrycznej i pozwalającego na wygospodarowanie z tej "opłaty" kwoty nawet 150 zł na poczet należnych podatków (przy ograniczeniu zużycia prądu przez Skarżącego chociażby o połowę). Zaoszczędzone pieniądze pozwoliłyby na uregulowanie zaległych rat w podatku od nieruchomości za 2022 r. Przy rozbiciu całej należności podatku od nieruchomości za 2022 r (nie tylko 1 i II raty), na 12 rat, miesięczna wysokość podatku wyniosłaby zaledwie 51 zł. Końcowo, odnosząc się do zarzutu zaniechania załączenia odpowiedzi na zadane pytania poszczególnych instytucji w sprawie kondycji finansowej oraz ewentualnych zaległości płatniczych, Sąd wyjaśnia, że kwestię tę wyjaśniło już w uzasadnieniu decyzji, jednak ponownie podkreślić należy, że Skarżący był informowany o wysyłaniu korespondencji do poszczególnych instytucji. Ponadto, po zgromadzeniu kompletnego materiału dowodowego została mu zapewniona możliwość zapoznania się z nim. Z możliwości tej jednak nie skorzystał. Na etapie zbierania materiału dowodowego przez organ I instancji Pan M. W. był powiadomiony o możliwości ustanowienia pełnomocnika, który mógłby go reprezentować, o czym z resztą Skarżący zapewne doskonale wie, bowiem świadczył usługi prawnicze. Dostęp do akt jest stronie zagwarantowany na każdym etapie postępowania, jednakże - wbrew zarzuto skarżącego organ nie ma obowiązku przesyłania kopii czy odpisów dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy (o co Pan M. W. nawet nie wnioskował). Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło