I SA/Bk 396/13
WyrokWSA w Białymstoku2013-12-18
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Urszula Barbara Rymarska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo odmówił przyznania płatności ONW z powodu stwierdzenia występowania samosiewek drzew i krzewów na gruntach, nie ustalając jednocześnie ich ilości i nie badając, czy nie wpływają one na produkcję rolniczą oraz czy ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar?Ratio decidendi
Organ nieprawidłowo odmówił przyznania płatności ONW, opierając się na stwierdzeniu występowania samosiewek drzew i krzewów bez dokładnego ustalenia ich ilości i wpływu na produkcję rolniczą. Zgodnie z przepisami, pojedyncze drzewa i krzewy nie dyskwalifikują gruntów, jeśli nie wpływają na produkcję rolniczą i ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. Organ nie rozważył tej kwestii, co stanowi naruszenie przepisów.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2012. Kontrola wykazała, że powierzchnia kwalifikująca się do dopłat jest mniejsza niż zadeklarowana o 4,28 ha (27,36%), z powodu występowania samosiewek drzew i krzewów. Organ odmówił przyznania płatności, powołując się na przepisy dotyczące utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej. Skarżący zarzucił, że kontrola była przeprowadzona w trudnych warunkach (śnieg), bez jego udziału, a ustalenia są błędne. Wskazał również, że ilość drzew nie przekracza dopuszczalnych norm.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził jej niewykonalność oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego J. K. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
w Ł. z dnia [...].04.2013 r., nr [...] odmawiającą Panu J. K. przyznania płatności ONW na rok 2012 do działek rolnych lub ich części typu ONW – Nizinne strefa II.
W uzasadnieniu wskazano, iż w związku ze złożonym wnioskiem
o przyznanie płatności ONW w gospodarstwie Pana J. K. przeprowadzono kontrolę w dniu [...].01.2013 r., z której sporządzono raport. Do przyznania płatności zgłoszono obszar 19,92 ha, a w toku kontroli ustalono powierzchnię kwalifikującą się do dopłat 15,64 ha. Różnica wynosi 4,28 ha i procentowo stanowi 27,3557 % między powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną w toku kontroli. Na powierzchni wykluczonej z dopłat (4,28 ha) stwierdzono występowanie samosiejek sosny zwyczajnej, brzóz i jałowca pospolitego i obszar ten został udokumentowany stosownymi fotografiami obrazującymi stan rolniczego wykorzystania zgłoszonego
do dopłat obszaru. Sporządzony z czynności kontrolnych raport nie był kwestionowany przez Pana J. K. i stanowił podstawę do ustalenia stanu rolniczego wykorzystania zgłoszonych do dopłat powierzchni. Powołując się na powyższe ustalenia organ stwierdził, że istnieją podstawy do odmowy przyznania płatności ONW. Na zakwestionowanej powierzchni występują samosiejki drzew
co oznacza, iż ta część gruntów nie spełnia wymogów określonych w § 1 ust.
1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r.
w sprawie minimalnych norm (Dz. U. nr 39, poz. 211 z późn. zm.), a ponieważ zawyżenie powierzchni wnioskowanej do dopłat w stosunku do stwierdzonej w toku kontroli utrzymywanej w dobrej kulturze rolnej przekracza 20 %, faktycznie stanowi 27,3657 %, to stosownie do art. 16 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia Komisji (UE)
nr 65/2011 płatności nie można przyznać.
W skardze na powyższą decyzję skarżący J. K. zarzucił,
że kontrola została przeprowadzona bez jego udziału i nie zgadza się z ustaleniami wynikającymi z tej kontroli. Kontrola bowiem była przeprowadzona w czasie, gdy grunty były pokryte grubą warstwą śniegu i uniemożliwiły dokładny pomiar. Grunty
są objęte w większości w strefie Natura 2000 i występują na nich zadrzewienia
i zakrzewienia i ich ilość nie powinna dyskwalifikować działek rolnych do uzyskania płatności. Na te nieprawidłowości wskazywał w odwołaniu od decyzji licząc
na ponowny przyjazd komisji w warunkach umożliwiających właściwą ocenę. Ponadto podniósł, iż przesłany raport jest nieczytelny z uwagi na stosowaną symbolikę i stąd nie rozumiejąc dokumentu nie odwoływał się od niego.
Uzupełniając skargę pismem procesowym skarżący zarzucił, że w toku kontroli pracownicy Agencji nie policzyli ilości drzew na działkach, a według przepisów na
1 hektarze może znajdować się 50 drzew, a w jego ocenie na kwestionowanym obszarze nie było więcej niż 150 drzew. Wniósł o zmianą decyzji i przywrócenie płatności.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. W piśmie procesowym zawierającym odpowiedź na zarzuty skarżącego zawarte w piśmie uzupełniającym skargę wskazał, że argumentacja skarżącego dotycząca tego, że występowanie drzew w ilości 50 sztuk na hektar nie wyklucza wnioskowania o płatności pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji, gdy ustalenia wskazują, że na spornej działce nie prowadzono działalności rolniczej, a działka nie była utrzymana w należytej kulturze rolnej jak wymagają tego przepisy w sprawie dopłat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należy uznać za uzasadnioną. Ustaleń co do stanu rolniczego wykorzystywania gruntów w przedmiocie przyznania wnioskowanych płatności organ oparł na wynikach kontroli przeprowadzonej w dniu [...].01.2013 r. Skarżący wskazuje, że w tym czasie grunty były pokryte grubą warstwą śniegu,
co potwierdzają także sporządzone w toku tej kontroli fotografie. Na fotografiach tych widoczne są wystające spod śniegu samosiejki drzew i krzewów. Jak wynika
z uzasadniania zaskarżonej decyzji na tym fakcie organ oparł stwierdzenie, że część gruntów zgłoszona do płatności nie jest w dobrej kulturze rolnej do czego zobowiązany jest rolnik w świetle art. 6 rozporządzenia Rady WE nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia
dla rolników zmieniające rozporządzenia WE nr 1290/05, WE nr 247/2006,
WE nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie WE nr 1782/2003 (Dz. U. UE.
z 2009.30.16).
Kwestionując te stanowisko skarżący wskazuje, że organ czyniąc ustalenia
w tym zakresie wskazał na podstawę prawną § 1 rozporządzenia z 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm określający w jakich wypadkach grunty są utrzymywane zgodnie z normami pominął jednak § 4 pkt 2 w którym wskazano, że grunty rolne
o których mowa w § 1 pkt 2-4 tegoż rozporządzenia mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami jeśli te drzewa i krzewy nie wpływają
na prowadzoną na gruntach produkcję rolniczą, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. Istotnie tej kwestii organ przy wydawaniu decyzji nie rozważał i nie czynił w tym przedmiocie ustaleń. Stanowisko wyrażone w piśmie na uzupełnienie skargi,
iż niezależnie od tego jaka ilość drzew występuje na spornym obszarze skarżący
i tak nie otrzymałby dopłat, gdyż na gruncie nie była w 2012 r. prowadzona działalność rolnicza, nie znajduje dostatecznego oparcia w materialne dowodowym sprawy, który ogranicza się jedynie do raportu z kontroli, a który ze względu na wyżej wskazane uchybienia co do braku wskazania ilości drzew i krzewów
na kwestionowanym obszarze nie jest w pełni miarodajny do przyjęcia takiej oceny. Kontrola była przeprowadzana w styczniu 2013 r., gdy jak wynika z załączonych zdjęć grunty były pokryte warstwą śniegu spod którego widać wystające samosiejki drzew i krzewów. W związku z powyższym stwierdzenie kontrolujących w rubryce "uwagi" o niewykoszeniu niektórych działek narusza wątpliwości tym bardziej, że
na ten element raportu organ w uzasadnieniu decyzji się nie powołuje. W sytuacji nadto, gdy sam skarżący w odwołaniu przyznał, że brak koszenia był wynikiem warunków atmosferycznych uniemożliwiających wjazd na łąki w terminach określonych w ramach jego uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym kwestie te należało bliżej wyjaśnić.
Brak wniesienia zastrzeżeń co do sporządzonego raportu z kontroli nie może uzasadniać niemożliwości kwestionowania zawartych w nim ustaleń w sytuacji, gdy organ nie dokonał niezbędnych ustaleń w tym wypadku określenia ilości drzew
i krzewów występujących na zakwestionowanym obszarze, celem określenia właściwego kodu w raporcie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ winien uzupełnić materiał dowodowy
w wyżej wskazanym zakresie.
Z tych względów Sąd stwierdzając naruszenie § 4 pkt 2 Rozporządzenia
z dnia 11.03.2010 r. w sprawach minimalnych norm uchylił zaskarżoną decyzję stosownie do art. 145 ust. 1lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. orzekając jednocześnie o stwierdzeniu jej niewykonalności na podstawie art. 152, a o kosztach na podstawie art. 200 wyżej wskazanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło