I SA/Bk 397/08
PostanowienieWSA w Białymstoku2008-12-17
Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która wykazuje znaczące zaległości finansowe, wypowiedziane umowy kredytowe i zajęte konta bankowe, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która wykazuje znaczące zaległości finansowe, wypowiedziane umowy kredytowe i zajęte konta bankowe, a jej dochody nie pozwalają na bieżące utrzymanie rodziny i pokrycie kosztów postępowania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd uznał, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a jego sytuacja materialna nie pozwala na zapewnienie pomocy profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący Z. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, argumentując trudną sytuacją finansową związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą (gastronomia, turystyka, rolnictwo). Wskazał na sezonowość działalności, straty, zaległości wobec urzędów i firm, wypowiedziane umowy kredytowe oraz zajęte konta bankowe. We wspólnym gospodarstwie domowym znajduje się małżonka i dwoje dzieci. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy styczeń-grudzień 2005 r. p o s t a n a w i a : przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Z. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą prowadzącą w M. działalność gospodarczą gastronomiczną i turystyczną. Jest to działalność sezonowa, gdyż M. to miejscowość turystyczna. Obecnie panuje "martwy" okres w tej działalności i strona nie uzyskuje wystarczających dochodów aby móc uiścić wpis sądowy. Wnioskodawca podał, że działalność gospodarczą prowadzi również w Ł. Stwierdził, że jego aktualna sytuacja finansowa nie pozwala na bieżące wywiązywanie się z płatności. Dodał, że miniony i poprzedni sezon nie należał do udanych ze względu na pogodę, a co za tym idzie zyski były nie za duże. Wskazał, że za miesiąc październik 2008 r. wystąpiła strata. Wnioskodawca nadmienił, że posiada znaczną zaległość w stosunku do Urzędu Skarbowego, wobec firmy A. Sp. z o.o. oraz wobec ZUS. Wskazał, że jego firma straciła płynność finansową. Bank wypowiedział wszystkie umowy kredytowe. Z wniosku wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze stroną znajduje się małżonka i dwoje małoletnich dzieci. Wnioskodawca posiada gospodarstwo rolne o pow. 38,86 ha zakupione na kredyt oraz działkę budowlaną o pow. 236 m2, zabudowaną budynkiem o pow. 440 m2 o wartości 1,9 mln zł (zabezpieczony hipoteką). Dysponuje również samochodem marki Daewoo Nubira, rok prod. 2000, który jest zakupiony na kredyt i zabezpieczony na poczet VAT. Strona wskazała, że konta bankowe zostały zajęte przez Urząd Skarbowy. Do wniosku dołączono listę zaległości wraz z odsetkami, kserokopię zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną, kserokopie zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, kserokopie pism wypowiadających stronie umowy kredytowe, kserokopię zestawienia dochodów za październik 2008 r.
W odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu, wystosowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), wnioskodawca oświadczył,
że ponosi miesięcznie wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny w kwocie około 1.500 zł. Wskazał, że za poszczególne miesiące 2008 r. dochód
z gospodarstwa oraz z punktu w M. (stan na dzień 30 listopada 2008 r.) nie wystąpił, natomiast z punktu w Ł. dochód wynosi na dzień 30 listopada 2008 r. 5.719,53 zł. Dodał, że w posiadanym gospodarstwie rolnym hoduje bydło mleczne. Z działalności tej nie wystąpił od początku roku dochód. Połowa środków jakie mleczarnia przelewa na konto bankowe za mleko jest zajęta przez Urząd Skarbowy. Z oświadczenia wynika również, że wnioskodawca składał wniosek o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych i o płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Jednocześnie wnioskodawca podał, że dopłaty trafią na rachunek bankowy, który jest zajęty przez Urząd Skarbowy. Do oświadczenia dołączono m.in. kserokopię zestawienia dochodów z działalności gospodarczej za poszczególne miesiące 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek strony Sąd zauważa, iż zgodnie
z art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje
w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W świetle okoliczności faktycznych wynikających z oświadczenia strony o jej stanie majątkowym i dochodach, należy uznać, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Spełnia zatem ustawowe przesłanki, do udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie gastronomii i turystyki. Nadesłana przez stronę dokumentacja dotycząca struktury dochodu za poszczególne miesiące 2008 r. daje podstawę do przyjęcia, że dochód, jaki wnioskodawca uzyskał na ostatni dzień listopada 2008 r. oscyluje wokół kwoty wpisu sądowego w sprawie, który ustalono w wysokości 5.658 zł. Dodać trzeba, że strona ma na utrzymaniu małżonkę i dwójkę małoletnich dzieci, a według oświadczenia miesięczne wydatki związane
z bieżącym utrzymaniem rodziny wynoszą około 1.500 zł. Co prawda skarżący posiada majątek nieruchomy, niemniej jednak został on zakupiony na kredyt i jest zabezpieczony hipoteką. Z wniosku wynika ponadto, że umowy kredytowe jakie zawarł skarżący zostały wypowiedziane przez bank (zob. kserokopie pism k. 44-51 akt sprawy). Natomiast konta bankowe zostały zajęte na poczet należności objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego
w Ł. W związku z tym również dochód z gospodarstwa rolnego jest w połowie zajęty na poczet zaległości podatkowych. Dodać trzeba, że wnioskodawca ubiega się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych. Z oświadczenia wynika jednak,
że wniosek o dopłaty nie został jeszcze rozpatrzony.
Wobec powyższych okoliczności wniosek zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania (wpis sądowy w sprawie ustalono w kwocie 5.658 zł). Sytuacja materialna jego rodziny nie pozwala również na zapewnienie pomocy profesjonalnego pełnomocnika we własnym zakresie.
Dlatego też stosując przepisy art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło