I SA/Bk 4/19

WyrokWSA w Białymstoku2019-04-24

Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz, Dariusz Marian Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyjęcia decyzji podatkowej przez adresata, który przebywa w areszcie śledczym, skutkuje skutecznym doręczeniem w dniu odmowy, a tym samym prawidłowym obliczeniem terminu do wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyjęcia decyzji podatkowej przez adresata przebywającego w areszcie śledczym, przy jednoczesnym sporządzeniu przez doręczającego urzędnika adnotacji o odmowie i dacie, jest skutecznym doręczeniem w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Termin do wniesienia odwołania należy liczyć od daty odmowy przyjęcia decyzji, a nie od daty faktycznego jej otrzymania przez adresata. W przypadku złożenia odwołania po upływie tego terminu, organ prawidłowo stwierdza uchybienie terminu.
Stan faktyczny
Skarżący P. K., przebywający w areszcie śledczym, otrzymał decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego określającą zobowiązanie podatkowe. Skarżący odmówił przyjęcia decyzji w dniu [...] września 2018 r., jednak złożył odwołanie w dniu [...] września 2018 r. Organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając datę odmowy przyjęcia decyzji za datę jej doręczenia. Skarżący zaskarżył postanowienie organu, podnosząc, że faktycznie otrzymał decyzję później i że okoliczności związane z pobytem w areszcie oraz protestem służby więziennej uniemożliwiły mu terminowe złożenie odwołania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.),, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok oddala skargę Decyzją z dnia [...] września 2018r. nr [...] Naczelnik P. Urzędu Celno - Skarbowego w B. określił P. K. (dalej: "Skarżący") zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014r. w kwocie 1.888.326 zł. W dniu [...] września 2018 r. Skarżący złożył odwołanie od tej decyzji. Naczelnik P. Urzędu Celno – Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zdaniem organu, termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...] września 2018 r. Skarżący złożył skargę na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Celno – Skarbowego w B. z dnia [...] listopada 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku podnosząc, że decyzję otrzymał w dniu [...] września 2018 r. Wskazał, że od 2 lat przebywa w Areszcie Śledczym. Zaznaczył, że w dniu [...] września 2018 r. nie otrzymał osobiście decyzji, lecz dopiero w dniu [...] września 2018 r. i w tym samym dniu złożył odwołanie. List trafił do administracji celem wysyłki w dniu następnym, tj. [...] września 2018 r. Skarżący nie miał na to wpływu, regulamin więzienny nie pozwalał na osobiste nadanie odwołania na poczcie. Ponadto wskazał, że w tych dniach odbywał się protest służby więziennej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w sprawie, stosownie do treści art. 144 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej "o.p."), pracownicy P. Urzędu Celno - Skarbowego w B. udali się w dniu [...] września 2018r. osobiście do Aresztu Śledczego W., gdzie przebywał Skarżący, w celu doręczenia mu decyzji. Z uwagi na fakt, iż Skarżący odmówił przyjęcia ww. decyzji, pracownicy urzędu sporządzili adnotację o odmowie jej przyjęcia, ze wskazaniem daty odmowy, tj. [...] września 2018r. Decyzja wraz z adnotacją została pozostawiona w aktach sprawy. Zdaniem organu, w sprawie nie ma znaczenia podnoszony przez Skarżącego fakt, iż nie otrzymał on osobiście w dniu [...] września 2018r. decyzji. Odmowa przyjęcia, w przypadku prawidłowego odnotowania tego faktu przez doręczającego w formie odpowiedniej adnotacji, co miało miejsce w sprawie i zwrotu pisma nadawcy, wywołuje ten sam skutek, co doręczenie. Jako datę doręczenia traktuje się w takim przypadku dzień odmowy jego przyjęcia przez adresata, podany w adnotacji przez doręczającego. Następnie wskazano, że w dniu [...] września 2018r., na zgłoszony telefonicznie przez Skarżącego wniosek, kserokopia decyzji została mu przesłana za pośrednictwem Poczty Polskiej. Skarżący odebrał tą przesyłkę w dniu [...] września 2018r. Zdaniem organu nie zmienia to faktu, iż doręczenie decyzji nastąpiło już w dniu [...] września 2018 r. i od tej daty liczony był termin do złożenia odwołania. Organ wskazał, że z informacji pozyskanych z Aresztu Śledczego W. Skarżący złożył odwołanie od decyzji w administracji Aresztu w dniu [...] września 2018r., a zatem po upływie terminu do jego wniesienia. Ustanowiony w sprawie dla Skarżącego pełnomocnik z urzędu postanowieniu Naczelnika P. Urzędu Celno – Skarbowego w B. z dnia [...] listopada 2018 r. zarzucił naruszenie: - art. 120, 121, 122, 187, 191 o.p. poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzygnięcie sprawy bez uwzględnienia całego materiału dowodowego w sprawie, skutkujące bezpodstawnym uznaniem, że odwołanie od decyzji z dnia [...] września 2018 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu, - art. 144 o.p., art. 217b Kodeksu karnego wykonawczego, § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu organizacyjno – porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania z dnia [...] grudnia 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 2290) poprzez ich niezastosowanie skutkujące brakiem skutecznego doręczenia decyzji podatkowej w dniu [...] września 2018 r. Pełnomocnik wniósł o zwrócenie się do Aresztu Śledczego W. z wnioskiem o: — wyjaśnienie czy w dniu [...] września 2018 r. pracownicy P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. widzieli się z tymczasowo aresztowanym Skarżącym i jakie dokumenty posiadali przy sobie (np. decyzje podatkowe), czy przekazywali osobiście Skarżącemu korespondencję, jaką, z jakim skutkiem, czy zostało to w jakiś sposób odnotowane — wyjaśnienie, czy jest prowadzony zeszyt (dziennik) korespondencji przekazywanej osadzonym i czy w dniu [...] września 2018 r. pracownicy Aresztu Śledczego podejmowali próby przekazania Skarżącemu korespondencji, jakiej, z jakim skutkiem, czy zostało to w jakiś sposób odnotowane — wyjaśnienie czy jest prowadzony zeszyt (dziennik) odbioru korespondencji nadawanej przez osoby osadzone, czy i kto odbierał korespondencję od Skarżącego w dniu [...] września 2018 r., kiedy została odebrana przez pracownika Aresztu Śledczego i kiedy korespondencja została przekazana do organu dysponującego, kiedy wysłana do P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. Na tej podstawie pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości skarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowień, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi. Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii doręczenia Skarżącemu decyzji, które to doręczenie zdaniem Skarżącego, nastąpiło w dacie jej faktycznego otrzymania, tj. w dniu [...] września 2018r., a nie w dniu [...] września 2018r., tj. w dacie, w której Skarżący odmówił przyjęcia tej decyzji. Z treści art. 153 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2018r. poz. 800 ze zm.) jednoznacznie wynika, iż jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma doręczanego mu w sposób określony w art. 144 § 1 pkt 1, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją pozostawia się w aktach sprawy. Jednocześnie, zgodnie z § 2 ww. artykułu w przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata. W niniejszej sprawie, stosownie do treści art. 144 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, pracownicy P. Urzędu Celno - Skarbowego w B. udali się w dniu [...] września 2018r. osobiście do Aresztu Śledczego W. (miejsce przebywania P. K.) w celu doręczenia Skarżącemu decyzji. Z uwagi na fakt, iż Skarżący odmówił przyjęcia ww. decyzji, stosownie do treści art. 153 ustawy Ordynacja podatkowa, pracownicy P. Urzędu Celno - Skarbowego w B. sporządzili adnotację o odmowie jej przyjęcia, ze wskazaniem daty odmowy ([...] września 2018r.). Decyzja wraz z adnotacją została pozostawiona w aktach sprawy. A zatem, w niniejszej sprawie nie ma znaczenia, podnoszony przez Skarżącego fakt, iż nie otrzymał on osobiście w dniu 6 września 2018r. przedmiotowej decyzji. Odmowa przyjęcia, w przypadku prawidłowego odnotowania tego faktu przez doręczającego w formie odpowiedniej adnotacji, co też miało miejsce w niniejszej sprawie i zwrotu pisma nadawcy, wywołuje ten sam skutek co doręczenie. Jako datę doręczenia traktuje się w takim przypadku dzień odmowy jego przyjęcia przez adresata, podany w adnotacji przez doręczającego. W tym przypadku datą doręczenia był dzień [...] września 2018r. Nie ma przy tym także żadnych podstaw do kwestionowania adnotacji pracowników organu. Nadmienić należy, iż w dniu [...] września 2018r., na wniosek Skarżącego zgłoszony telefonicznie, kserokopia przedmiotowej decyzji została za pośrednictwem Poczty Polskiej przesłana Podatnikowi, który ją odebrał w dniu [...] września 2018r. Niemniej, nie zmienia to faktu, iż terminy proceduralne (w tym do wniesienia odwołania), liczone są od daty doręczenia, które miało miejsce w dniu [...] września 2018r. Jak wynika z informacji pozyskanych z Aresztu Śledczego W. (pismo z [...] października 2018r.) odwołanie od decyzji wydanej wobec P. K. zostało złożone w administracji aresztu przez Pana P. K. w dniu [...] września 2018r. (data ta widnieje w przesłanej przez Areszt kserokopii Rejestru korespondencji urzędowej wychodzącej osadzonych). Również na kopercie widnieje odcisk datownika z datą "2018-09-21". Zgodnie z art. 12 § 6 pkt 5) ustawy Ordynacja podatkowa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone przez osobę aresztowaną w administracji aresztu śledczego. Jednocześnie, niezrozumiałe są uwagi Skarżącego odnośnie wolnej pracy oddziałowych oraz odbywającego się protestu służby więzieni ej zważywszy, iż jak sam wskazuje, korespondencję (odwołanie od decyzji) przekazał w dniu [...] września 2018r., co wprost wynika z samej treści skargi. Należy więc stwierdzić, że Skarżący złożył odwołanie po upływie terminu do jego wniesienia, który upływał w dniu [...] września 2018r. Warto zasygnalizować, iż Skarżący nie złożył wniosku (ani w decyzji, ani w niniejszej skardze) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący podnosi również, iż wg informacji pozyskanych od rodziny, miał on pełnomocnika, który winien być obecny podczas spotkania z urzędnikami. Nie wskazuje on jednak w żadnym miejscu kto konkretnie takim pełnomocnikiem miałby być. Podkreślić należy, iż P. K. nie ustanowił pełnomocnika ogólnego oraz na żadnym etapie sprawy nie wpłynęło jakiekolwiek inne pełnomocnictwo. W tej konkretnej sprawie zatem, wbrew sugestiom Strony, żaden pełnomocnik nie był ustanowiony, a zatem doręczenie decyzji bezpośrednio Skarżącemu było całkowicie skuteczne. Na marginesie należy zauważyć, iż w stanowisku prezentowanym przez Stronę można doszukać się sprzeczności. Z jednej Strony P. K. zdaje się sugerować, że posiadał Pełnomocnika (bliżej nieokreślonego), w innym zaś miejscu skargi sam zaznacza, iż nie mógł takiego pełnomocnika ustanowić z uwagi na pobyt w Areszcie Śledczym. Za bezzasadny należy również uznać zarzut Skarżącego, iż organy podatkowe dokonały naruszenia prawa, co mało istotny wpływ ma rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Na wstępie należy zauważyć, iż Skarżący, poza tym stwierdzeniem, nie precyzuje jakie przepisy prawa zostały naruszone. Na naruszone przepisy wskazał dopiero pełnomocnik Skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2019 r. W ocenie Sądu, w działaniach organów podatkowych nie można doszukać się działali niezgodnych z przepisami prawa. Postępowanie było prowadzone z zachowaniem wszelkich zasad proceduralnych i z poszanowaniem praw podatnika. Ze względu na powyższe, zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia żadnego z przepisów wskazanych przez pełnomocnika Skarżącego w tej sprawie. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło