I SA/Bk 405/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H S na decyzję Dyrektora P Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. H S wniósł o przyznanie prawa pomocy w części zwolnienia od kosztów sądowych (k. 182 – 185). W tym miejscu należy wskazać, iż rozpatrywany obecnie wniosek jest kolejnym (drugim) wnioskiem skarżącego złożonym w tym zakresie w sprawie niniejszej - postępowanie zainicjowane tym wnioskiem zostało zakończone postanowieniem tut. Sądu z dnia 22 maja 2017 r. odmawiającym przyznania skarżącemu prawa pomocy. W tym miejscu należy wskazać, że wnioskodawca w urzędowym formularzu wniosku PPF nie wypełnił rubryki nr 7.1 – mieszkanie, inne nieruchomości; nr 7.2.1 - oszczędności zgromadzone na rachunkach bankowych oraz w gotówce; nr 7.2.2 – papiery wartościowe i inne prawa majątkowe; nr 7.2.3 – wierzytelności oraz nr 8 stan majątkowy osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (k. 183 – 184). Odstąpiono jednak od wezwania w zakresie uzupełnienia w/w braków formalnych, z uwagi na fakt wypełnienia wskazanych rubryk w formularzu złożonym dla potrzeb postępowania wpadkowego zakończonego wzmiankowanym postanowieniem z dnia 22 maja 2017 r. (k. 16 – 19) oraz nadesłania dokumentów opisujących stanu majątkowy wnioskodawcy (k. 25 – 31). H S podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką B S. Źródło utrzymania rodziny stanowi dochód ze sprzedaży koni oraz dopłaty otrzymywane do prowadzonej produkcji rolnej w łącznej wysokości 2.250 zł. Wykazane wydatki stałe wnioskodawcy to: podatek rolny, energia elektryczna, woda, media, leczenie, leczenie koni, paliwo, ubezpieczenie majątku, KRUS, naprawa maszyn rolniczych, pasza dla koni, remonty budynków gospodarczych (H S nie określił wysokości ponoszonych wydatków). W skład majątku skarżącego wchodzi: współwłasność w [...] części domu o powierzchni [...] m2 (wartości 130.000 zł); nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (wartość 840.000 zł), przeznaczona na produkcję zboża oraz użytki zielone; konie; trzy budynki rolnicze; [..] ciągniki rolnicze; kombajn zbożowy; [...] przyczepy rolnicze oraz inny sprzęt do uprawy rolnej. Wnioskodawca oświadczył, iż w obecnie sprzedaż koni jest nieopłacalna z uwagi na zaźrebienie większości zwierząt. Uzyskane płody rolne przeznaczane są w całości na potrzeby własne związane z hodowlą koni. W związku z decyzją ARiMR nakazującą zwrot dopłat otrzymanych w ubiegłych latach, wnioskodawca zaciągnął zobowiązanie finansowe, z tego tytułu ma na koncie debet. Dodatkowo, ARiMR dokonała potrąceń dopłat należnych skarżącemu w 2017 r. (k. 16 – 19 i k. 182 - 185). Do akt sprawy skarżący dołączył: wyciągi z rachunku bankowego na dzień [...] maja 2017 r. (k. 186 – 188); oświadczenie Dyrektora ARiMR o dokonanym potrąceniu (k. 189, k. 193 - 195); zawiadomienia o uchyleniu zajęcia (k. 180 – 181); dokument US w Łomży - stan zaległości na dzień [...] maja 2017 r. (k. 192); zawiadomienie o zajęciu wierzytelności (k.196 – 198). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 1.000 zł (k. 179). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż źródło utrzymania dwuosobowej rodziny stanowi dochód ze sprzedaży koni oraz dopłaty otrzymywane do prowadzonej produkcji rolnej w łącznej wysokości 2.250 zł. W 2016 r. wnioskodawca uzyskał dochód z tytułu sprzedaży koni w wysokości 27.547,90 zł dodatkowo w okresie tym dopłaty otrzymane do prowadzonej produkcji rolnej wyniosły 311.016,79 zł (k. 25). W maju 2017 r. H S dokonał zwrotu części przyznanych dopłat w wysokości 181.536,30 zł (k. 186 – 187 i k. 192 – 193). Wykazany debet na koncie wnioskodawcy po dokonaniu tego zwrotu wyniósł 40.051,26 zł – stan na dzień [...] maja 2017 r. (k. 188). Dodatkowo, ARiMR dokonała pomniejszenia dopłat skarżącego na 2017 r. o kwotę 125.905,86 zł (k. 189 i k. 194 – 195). Majątek skarżącego stanowi: współwłasność w [...] części domu o powierzchni [...] m2; nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych); nieużytki o powierzchni [...] m2; las o powierzchni [...] ha (k. 27); [...] koni (k. 31); [...] budynki rolnicze; [...] ciągniki rolnicze; kombajn zbożowy; [...] przyczepy rolnicze oraz inny sprzęt do uprawy rolnej. Uzyskane płody rolne przeznaczane są w całości na potrzeby własne związane z hodowlą koni. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy zatem stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącego znacznego majątku, stanowiącego potencjalne źródło dochodu w tym: areał ziemi, hodowane konie, sprzęt rolniczy pozwala na uznanie, iż jest on w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazany obowiązek zwrotu części przyznanych dopłat, debet na koncie czy też pomniejszenie kwot dotacji za 2017 r., pogorszył w sposób oczywisty sytuację majątkową wnioskodawcy, jednak w dalszym ciągu zdaniem prowadzącego postępowanie wpadkowe z zakresu prawa pomocy jest on w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej, zwłaszcza, że te ograniczają się obecnie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 1.000 zł. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek zapewniający możliwość uzyskania dochodu. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. Podsumowując należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przyczyniła się okoliczność, iż skarżący posiada stałe źródła dochodu oraz dysponuje znacznym majątkiem. Posiadany areał użytków rolnych, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawcy, w tym również i o możliwości poniesienia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 i art. art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.