I SA/Bk 405/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. H. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką B. S. Źródło utrzymania rodziny stanowi dochód ze sprzedaży koni w wysokości 2.250 zł oraz dopłaty otrzymywane do prowadzonej produkcji rolnej. Wykazane wydatki stałe wnioskodawcy to: podatek rolny, energia elektryczna, woda, media, leczenie, leczenie koni, paliwo, ubezpieczenie majątku, KRUS, naprawa maszyn rolniczych, pasza dla koni, remonty budynków gospodarczych (H. S. nie określił wysokości ponoszonych wydatków). W skład majątku skarżącego wchodzi: współwłasność w [...] części domu o powierzchni [...] m2 (wartości 130.000 zł); nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (wartość 840.000 zł), przeznaczona na produkcję zboża oraz użytki zielone; konie; trzy budynki rolnicze; [...] ciągniki rolnicze; kombajn zbożowy; [...] przyczepy rolnicze oraz inny sprzęt do uprawy rolnej. Wnioskodawca oświadczył, iż w obecnym okresie sprzedaż koni wiązałaby się z uzyskaniem cen o 30 – 40% niższych od cen, które można by było uzyskać w terminie zwyczajowo przyjętym jako okres handlu końmi. W roku bieżącym skarżący nie otrzymał jeszcze dopłat do prowadzonej produkcji rolnej (stan na dzień [...] maja k. 19). Uzyskane płody rolne przeznaczane są w całości na potrzeby własne związane z hodowlą koni (k. 16 - 19). Do akt sprawy skarżący dołączył: oświadczenie z dnia [...] kwietnia 2017 r. (k. 26); decyzje w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości, podatku rolnym i leśnym za lata 2016 – 2017 (k. 26 – 27); faktury ze sprzedaży koni za rok 2016 (k. 28 – 30); zaświadczenie Wojewódzkiego Związku Hodowców Koni z dnia [...] kwietnia br. poświadczające ilość hodowanych koni (k. 31). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł (k. 11). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż źródło utrzymania dwuosobowej rodziny stanowi dochód ze sprzedaży koni w wysokości 2.250 zł oraz dopłaty otrzymywane do prowadzonej produkcji rolnej. W 2016 r. wnioskodawca uzyskał dochód z tytułu sprzedaży koni w wysokości 27.547,90 zł dodatkowo w okresie tym dopłaty otrzymane do prowadzonej produkcji rolnej wyniosły 311.016,79 zł (k. 25). W roku bieżącym H. S. nie otrzymał jeszcze wzmiankowanych dopłat unijnych. Majątek skarżącego stanowi: współwłasność w [...] części domu o powierzchni [...] m2; nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych); nieużytki o powierzchni [...] m2; las o powierzchni [...] ha (k. 27); [...] koni (k. 31); trzy budynki rolnicze; [...] ciągniki rolnicze; kombajn zbożowy; [...] przyczepy rolnicze oraz inny sprzęt do uprawy rolnej. Uzyskane płody rolne przeznaczane są w całości na potrzeby własne związane z hodowlą koni. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy zatem stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącego stałego źródła dochodu (sprzedaż koni, otrzymywane dopłaty unijne) oraz znacznego majątku, w tym: areał ziemi, hodowane konie, sprzęt rolniczy pozwala na uznanie, iż jest on w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek zapewniający możliwość uzyskania dochodu. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. Podsumowując należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przyczyniła się okoliczność, iż skarżący posiada stałe źródła dochodu oraz dysponuje znacznym majątkiem. Posiadany areał użytków rolnych, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawcy, w tym również i o możliwości poniesienia pełnych kosztów prowadzonego postepowania sądowego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 i art. art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.