I SA/Bk 406/17

WyrokWSA w Białymstoku2018-01-24

Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo ustalono wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017, uwzględniając nowe brzmienie przepisów dotyczących przeliczania gruntów rolnych zabudowanych na hektary przeliczeniowe oraz czy dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017, stosując nowe brzmienie art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, które przewiduje przeliczanie gruntów rolnych zabudowanych na hektary przeliczeniowe według współczynnika 1:1. Sąd podkreślił, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego i są wiążące dla organów podatkowych, a ewentualne kwestionowanie tych danych powinno odbywać się w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy W. ustalającą skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne na 2017 rok. Skarżący zarzucił błędy w naliczeniu hektarów przeliczeniowych, niekonstytucyjność przepisów oraz manipulowanie informacjami przez organy. Kwestionował sposób przeliczenia gruntów rolnych zabudowanych oraz rozbieżności między planem urządzenia lasu a ewidencją gruntów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant referent Mateusz Kownacki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązanie pieniężnego na 2017 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], ustalającą J. G. łączne zobowiązanie pieniężne na 2017 rok w kwocie 273 zł. Organ odwoławczy przytoczył mające w sprawie zastosowanie uregulowania ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 617 ze zm., dalej: "u.p.r.") oraz przepisy ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 374 ze zm.). W sprawie ustalono na podstawie wypisu z rejestru gruntów, że na gospodarstwo rolne Skarżącego składają się następujące grunty: RIVa o pow. 0,79 ha, RIVb o pow. 1,45 ha, RV o pow. 0,99 ha, RVI o pow. 0,38 ha, LVI o pow. 1,3 ha, PsIV o pow. 0,23 ha, PsV o pow. 0,15 ha, PsVI o pow. 0,38 ha, i B- RV (użytki rolne zabudowane) o pow. 0,48 ha. Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 ust. 7 pkt 1 u.p.r. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. m.in. grunty rolne zabudowane - bez względu na zaliczenie do okręgu podatkowego - przelicza się na hektary przeliczeniowe według przelicznika: `1 ha gruntów rolnych zabudowanych - 1 ha przeliczeniowy. Organ odwoławczy zaakceptował wyliczenia dokonane przez organ I instancji, który przyjął do podstawy opodatkowania grunty RIVa - 0,79 ha, RIVb - 1,45 ha i PsIV - 0,23 ha przeliczając na hektary przeliczeniowe z uwzględnieniem przeliczników wskazanych w art. 4 ust. 5 u.p.r. i zaliczając je do III okręgu podatkowego gminy W., zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych. (Dz.U. z dnia 14 grudnia 2001 r.). Organ odwoławczy wyjaśnił, że wzrost liczby hektarów przeliczeniowych gospodarstwa rolnego Skarżącego z 2,3875 ha na 2,7475 ha tj. o 0,36 ha przeliczeniowe wynika z nowego brzmienia art. 4 ust. 7 pkt 1 u.p.r., bowiem grunty rolne zabudowane tj. B-RV o pow. 0,48 ha fizycznych stanowią obecnie 0,48 ha przeliczeniowych, podczas gdy przed 1 stycznia 2016r. obliczając liczbę hektarów przeliczeniowych od gruntów rolnych zabudowanych należało uwzględnić klasę bonitacyjną oraz odpowiedni przelicznik powierzchni użytków rolnych z tabeli znajdującej się w art. 4 ust. 5 u.p.r. tj. w rozpatrywanym przypadku należało liczbę hektarów fizycznych 0,48 pomnożyć przez przelicznik wynoszący 0,25 dla gruntów zaliczonych do V klasy bonitacyjnej dla III okręgu podatkowego do którego została zaliczona gmina W. Dlatego też 0,48 ha fizycznych wynosiło 0,12 ha przeliczeniowych. Powyższa zmiana powierzchni przeliczeniowej gospodarstwa rolnego należącego do podatnika nie miała jednak wpływu na wymiar podatku rolnego, bowiem w dalszym ciągu na mocy art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych. Ponadto organ ustalił na podstawie rejestru gruntów, że Skarżący jest właścicielem lasu o pow. 0,90 ha i wyliczył podatek leśny w kwocie 38 zł. Organ wskazał, że podatek ten ustalono uwzględniając wiek drzewostanu powyżej 40 lat. W tych okolicznościach wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. ustalono Skarżącemu w wysokości 273 zł. Nie godząc się z powyższą decyzją Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając, że jest ona niekonstytucyjna, niesłuszna, stronnicza nierzetelna i narusza przepisy prawa. Wg skarżącego pracownicy Kolegium z Prezes na czele wielokrotnie manipulowali posiadanymi informacjami. Skarżący zarzucił, że gdy rok wcześniej zaskarżył decyzję wymiaru podatku za 2016r. to sprawa została celowo przez Kolegium w Ł. przedstawiona tak, żeby Sąd mógł ją odrzucić. Skarżący podniósł, że plan urządzenia lasu jest aktem normatywnym, sporządzonym i realizowanym przez Starostwo Powiatowe w Ł. a dane zamieszczone w tym akcie normatywnym powinny być na bieżąco ujęte i aktualizowane w ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem Skarżącego, nieścisłości i rozbieżności powinny być wyjaśnione przez jednostkę samorządową naliczającą i ścigającą podatek rolny i leśny tj. Urząd Gminy W. a Starostwem Powiatowym w Ł., co wynika z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zdaniem Skarżącego, w sprawie zostały źle naliczone hektary przeliczeniowe tj. do gruntów rolnych klasy V zabudowanych o pow. 0,48 ha zastosowano przelicznik 1 i przeliczono tak jak grunty klasy III w jego okręgu podatkowym, zwiększając tym samym liczbę hektarów przeliczeniowych i dochód z gospodarstwa rolnego, co jest niekonstytucyjnie i krzywdzące, gdyż nie osiąga się takiego samego dochodu z gruntu klasy V, jak z gruntów klasy III. W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 617 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. W świetle art. 3 ustawy podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2; 2) posiadaczami samoistnymi gruntów; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego albo jest bez tytułu prawnego, z wyjątkiem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych; w tym przypadku podatnikami są odpowiednio jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i Lasów Państwowych. W myśl art. 6a ust. 6 ustawy o podatku rolnym podatek rolny na rok podatkowy od osób fizycznych, ustala, w drodze decyzji, organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminach do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym zgodnie z którym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji. Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego (art. 4 ust 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym). Natomiast w świetle art. 6 ust 1 pkt 1 ustawy podatek rolny za rok podatkowy wynosi od 1 ha przeliczeniowego gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 równowartość pieniężną 2,5 q żyta obliczoną według średniej ceny skupu żyta za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy. Zaś średnią cenę skupu, o której mowa w ust. 1, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa GUS, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie 20 dni po upływie trzeciego kwartału. Rady gmin są uprawnione do obniżenia cen skupu określonych w ust. 2, przyjmowanych jako podstawa obliczania podatku rolnego na obszarze gminy (ust. 2 i 3 art. 6 ustawy o podatku rolnym). Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 października 2016 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2017. (M. P. z 2016 r. poz. 993) cena 1 q żyta wynosiła 52,44 zł - 2,5 q stanowi kwotę 131,10 zł. Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów wynika, że na gospodarstwo rolne podatnika składają się następujące grunty: RIVa o pow. 0,79 ha, RIVb o pow. 1,45 ha, RV o pow. 0,99 ha, RVI o pow. 0,38 ha, LVI o pow. 1,3 ha, PsIV o pow. 0,23 ha, PsV o pow. 0,15 ha, PsVI o pow. 0,38 ha, i B- RV (użytki rolne zabudowane) o pow. 0,48 ha. Zgodnie z art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy o podatku rolnym w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016r. m.in. grunty rolne zabudowane - bez względu na zaliczenie do okręgu podatkowego - przelicza się na hektary przeliczeniowe według przelicznika: 1 ha gruntów rolnych zabudowanych - 1 ha przeliczeniowy. W myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych. Prawidłowo zatem organ I instancji przyjął do podstawy opodatkowania grunty RIVa - 0,79 ha, RIVb - 1,45 ha i PsIV - 0,23 ha przeliczając na hektary przeliczeniowe z uwzględnieniem przeliczników wskazanych w art. 4 ust. 5 ustawy o podatku rolnym i zaliczenia do III okręgu podatkowego gminy W., zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych. (Dz. U. z dnia 14 grudnia 2001 r.). Dlatego też prawidłowo do podstawy opodatkowania przyjęto 1,7915 hektarów przeliczeniowych wg. następującego wyliczenia: RIVa - 0,79 ha x 0,90 = 0,7110 ha przel. RIVb - 1,45 ha x 0,65 = 0,9425 ha przel. Ps IV - 0,23 ha x 0,60 = 0,1380 ha przeliczeniowego. Stąd też podatek rolny po zaokrągleniu wynosi: 1,7915 ha x 131,10 zł = 234,86 czyli 235 zł. Wskazany przez skarżącego wzrost liczby hektarów przeliczeniowych jego gospodarstwa rolnego z 2,3875 ha na 2,7475 ha tj. o 0,36 ha przeliczeniowe wynika właśnie z nowego brzmienia art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, bowiem grunty rolne zabudowane tj. B-RV pow. 0,48 ha fizycznych stanowią obecnie 0,48 ha przeliczeniowych, podczas gdy przed 1 stycznia 2016r. obliczając liczbę hektarów przeliczeniowych od gruntów rolnych zabudowanych należało uwzględnić klasę bonitacyjną oraz odpowiedni przelicznik powierzchni użytków rolnych Dlatego też 0,48 ha fizycznych wynosiło wówczas 0,12 ha przeliczeniowych. Powyższa zmiana powierzchni przeliczeniowej gospodarstwa rolnego należącego do podatnika nie miała jednak wpływu na wymiar podatku rolnego, bowiem w dalszym ciągu na mocy art. 12 ust. 1 pkt ustawy o podatku rolnym zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 374 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Ustęp 2 tego artykułu stanowi, że lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Zgodnie z art. 3 ustawy o podatku leśnym podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Podatek leśny od 1 ha, za rok podatkowy wynosi, z zastrzeżeniem ust. 3, równowartość pieniężną 0,220 m3 drewna, obliczaną według średniej ceny sprzedaży drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy (art. 4 ust. 1 ustawy). Według Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 października 2016 r. w sprawie średniej ceny sprzedaży drewna, obliczonej według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2016r. (M. P. z 2016 r. poz. 996) średnia cena sprzedaży drewna, obliczona według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2016r., wyniosła 191,01 zł za 1 m3, czyli równowartość pieniężna 0,220 m3 drewna wynosi 42,0222 zł. Jak wskazano wyżej z rejestru gruntów wynika, że J. G. jest właścicielem lasu o pow. 0,90 ha. Stąd też podatek leśny po zaokrągleniu wynosi: 0,9 ha x 42,0222 zł = 37,82 czyli 38 zł Razem łączne zobowiązanie pieniężne za 2017r. wynosi 273,00zł (podatek rolny - 235,00zł, podatek leśny - 38 zł,). Z akt sprawy wynika, że organy podatkowe prawidłowo obliczyły podatek leśny z tytułu własności lasu o pow. 0,90 ha w wieku drzewostanu powyżej 40 lat. Zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające zobowiązania podatkowe nie są uprawnione do przyjęcia innych danych niż wykazane w ewidencji gruntów i budynków. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu podatku. Przeciwne zachowanie organu podatkowego, a więc przyjęcie innych danych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe. Jeżeli podatnik kwestionuje dane zawarte w ewidencji, powinien wystąpić o ich korektę w trybie przewidzianym w ustawie z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. W toku postępowania organ podatkowy nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w ewidencji gruntów. Odnosząc się do zarzutu "niekonstytucyjności decyzji", wyjaśnienia wymaga, że ani organ I instancji ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest organem uprawnionym do badania zgodności ustaw podatkowych z Konstytucją RP i dopóki dany przepis obowiązuje to zgodnie z zasadą legalizmu wyrażoną zarówno w art. 120 Ordynacji podatkowej, jak i w art. 7 Konstytucji RP organy mają obowiązek go stosować. Bez znaczenia dla prawidłowości wymiaru podatku pozostaje kwestia spełnienia przez skarżącego kryterium dochodowego w postępowaniach z zakresu pomocy społecznej w związku ze zwiększeniem się liczby hektarów przeliczeniowych jego gospodarstwa rolnego. Ze względu na powyższe, na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło