I SA/Bk 409/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 października 2007 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej pojazdu samochodowego oddala skargę Decyzją z [...] czerwca 2006 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] marca 2007 r., nr [...], określającą K. C. kwotę długu celnego i podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego od towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu. Z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji wynika, że [...] czerwca 2005 roku Agencja [...] D. Sp. z o.o. w Z. G., działająca jako przedstawiciel bezpośredni K. C., zgłosiła na podstawie dokumentu SAD, celem objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu, sprowadzony ze Szwajcarii używany samochód osobowy marki FORD [...], wyprodukowany w roku 1999, o pojemności skokowej silnika 1 988 cm3. Zgłaszający w zgłoszeniu celnym zadeklarował dla obliczenia należności celnych preferencyjną stawkę celną w wysokości 0 %, przewidzianą w art. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1810/2004 z 7 września 2004 roku. Po przeprowadzeniu rewizji celnej stwierdzono, że zgłoszony samochód osobowy marki FORD [...] nie posiadał widocznych uszkodzeń. Odczytano przebieg – 150.054 km. Na podstawie zamieszczonego na podzespole pojazdu, jak też w dokumencie pojazdu kodu VIN ustalono, że krajem producenta towaru są Niemcy. Następnie, w związku z uzyskaniem informacji z Ministerstwa Finansów, dotyczącej weryfikacji pojazdów zakupionych w 2005 r., m.in. w firmie "A", występującej jako sprzedawca w treści przedłożonej przez stronę umowy z [...] czerwca 2005 roku i wskazujących, że w/w firma szwajcarska nie istnieje - Naczelnik Urzędu Celnego w B. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie kontroli przedmiotowego zgłoszenia celnego. Organ celny powołał biegłego J. S. w celu określenia wartości rynkowej sprowadzonego pojazdu, na podstawie pojazdu podobnego pod względem roku produkcji, parametrów technicznych oraz wyposażenia, produkowanego poza obszarem Unii Europejskiej, dostępnego do sprzedaży w krajach Unii. Wartość rynkową importowanego pojazdu Ford [...] biegły określił na podstawie pojazdu podobnego pod względem technicznym i eksploatacyjnym - Forda Contour, w kwocie 20.250,00 PLN. Uwzględnił przy tym korekty: podwyższającą wartość bazową (katalogową) z uwagi na różnice w rodzaju nadwozia obu pojazdów (Ford Contour - limuzyna, Ford [...] - kombi), jak też obniżające wartość bazową - z tytułu uszkodzeń opisanych w uwagach zgłoszonych przez stronę w toku postępowania. W takim stanie faktycznym, Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił od sprowadzonego przez stronę samochodu kwotę długu celnego z zastosowaniem konwencyjnej stawki celnej 10 %, podatek akcyzowy zgodnie ze stawką 63,1 %, podatek od towarów i usług w wysokości stawki 22 %. Dla określenia w/w należności organ przyjął wartość celną w kwocie 10.122,00 PLN, tj. 3.712,00 CHF, wynikającą z ustalonej wartości rynkowej w kwocie 24.371,00 PLN. Wartość rynkową organ ustalił po dokonaniu weryfikacji opinii biegłego J. S., polegającej na nieuwzględnieniu zastosowanej przez biegłego korekty w wysokości 16 % z tytułu podanych jedynie do protokółu przez stronę uwag dotyczących uszkodzeń pojazdu w dniu jego zakupu, tj. w czerwcu 2005 roku. Organ odwoławczy podniósł, że stosownie do postanowień zawartych w aneksie do protokołu z 9 czerwca 1997 r. do umowy o wolnym handlu pomiędzy Szwajcarią i Unią Europejską z 22 lipca 1972 r. o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, polskie organy celne uprawnione są do wystąpienia do szwajcarskich władz celnych z wnioskiem o weryfikację dowodów zakupu importowanych towarów. Z otrzymanych przez Izbę Celną w B. ustaleń wynikało, iż szwajcarski sprzedawca pojazdu nie istnieje, tym samym dokument zakupu jest fałszywy. Organ odwoławczy stwierdził, że czynności sprawdzające przeprowadzone przez szwajcarskie władze celne dokonane zostały w trybie określonym przepisami prawa międzynarodowego, tj. zgodnie z postanowieniami aneksu do protokółu do w/w umowy. Zatem organ pierwszej instancji zasadnie zakwestionował wiarygodność dowodu zakupu dołączonego do zgłoszenia celnego. Organ ten wyjaśnił również, że podstawę prawną do takiego działania stanowi regulacja zawarta w art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993 roku wprowadzającego przepisy wykonawcze do Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, w decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji wyczerpująco wyjaśniono także przyczyny przesądzające o braku możliwości zastosowania kolejnych metod ustalania wartości celnej opisanych w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Wyjaśniono też zasadność przyjęcia metody opisanej w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (metody "ostatniej szansy"). W złożonej do Sądu skardze strona zarzuciła decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. naruszenie: 1. przepisów Umowy pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz.U. WE L 300 z 31.12.1972 r.), poprzez określenie stawki celnej w wysokości 10%; 2. art. 180 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, poprzez niedopuszczenie wszystkich dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a mianowicie nie przeprowadzenie oględzin pojazdu oraz oparcie opinii biegłego tylko na podstawie dokumentów mimo tego, że skarżący zgłaszał wcześniej występowanie usterek w samochodzie będącym przedmiotem w/w opinii. Zdaniem skarżącego na mocy umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarii, przy imporcie towarów stosuje się preferencyjną stawkę celną wynoszącą 0%. W związku z tym, że do nabycia pojazdu doszło na terytorium państwa będącego stroną w/w umowy zastosowanie ma preferencyjna stawka celna w wysokości 0%. Nieprawidłowo została też określona wartość pojazdu w momencie powstania obowiązku podatkowego w dniu [...] czerwca 2005 roku. Powołany w tej sprawie biegły dokonał wyceny jedynie na podstawie porównania cen katalogowych należącego do skarżącego samochodu marki Ford [...] oraz samochodu marki Ford Contour. Biorąc pod uwagę fakt, że oba modele pojazdów były produkowane w różnych krajach - samochód skarżącego w Niemczech, a Ford Contour w USA - ich ceny mogą się znacząco różnić. Należało zatem zdaniem autora skargi dopuścić dowód z oględzin pojazdu przez biegłego, co umożliwiłoby dokładne ustalenie wartości samochodu w momencie powstania obowiązku podatkowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie stało się przyjęcie przez organy celne innej, niż zadeklarowała strona, wartości celnej sprowadzonego pojazdu oraz stawki celnej. W związku z faktem, iż skarżący wprowadził przedmiotowy pojazd na obszar celny Wspólnoty z Konfederacji Szwajcarskiej, w sprawie niniejszej zastosowanie znajdują postanowienia umowy z dnia 22 lipca 1972 r. o wolnym handlu, zawartej między Unią Europejską (wcześniej Europejską Wspólnotę Gospodarczą) a Konfederacją Szwajcarską (Dz.U.UE.L.72.300.191). Z treści tej umowy wynika, że towary pochodzące ze Wspólnoty Europejskiej i ze Szwajcarii korzystają we wzajemnym handlu z preferencji celnych, które dotyczą produktów objętych działami 25 do 99 Nomenklatury Brukselskiej, z wyłączeniem produktów wyszczególnionych w załączniku I, jak też ujętych w Protokole 2, uwzględniając szczególne warunki przewidziane w postanowieniach tego Protokołu. Taką preferencyjną stawką celną jest stawka 0 %, związana i uzależniona od pochodzenia unijnego towaru, wynikająca z rozporządzenia Komisji (WE) nr 1820/2004 z 7 września 2004 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U.UE.L.04.327.1). Niemniej jednak zgodnie z postanowienia Protokołu 3 umowy między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, produkty pochodzące w rozumieniu artykułu 1 Protokołu podlegają przy przywozie do Wspólnoty i do Szwajcarii postanowieniom Umowy, pod warunkiem przedłożenia świadectwa przewozowego, wystawianego przez władze celne Szwajcarii lub Państw Członkowskich Wspólnoty (por. art. 8 ust. 1 Protokołu 3). W związku z tym, że świadectwo przewozowe wystawiane jest wyłącznie, jeżeli ma stanowić dowód stosowania preferencyjnego traktowania wynikającego z umowy między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską (art. 10 Protokołu 3), a Państwa Członkowskie Wspólnoty i Szwajcaria udzielają sobie wzajemnej pomocy za pośrednictwem właściwych władz celnych w zakresie weryfikacji autentyczności świadectw przewozowych (art. 16 tego Protokołu), zakwestionowanie dowodu zakupu (dowodu pochodzenia), powoduje pozbawienie prawa do korzystania z preferencji przewidzianych w umowie. W przedmiotowej sprawie organy ponad wszelką wątpliwość zakwestionowały autentyczność dowodu zakupu pojazdu. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego zgromadzonego przez organy, szwajcarska firma figurująca jako sprzedawca tego samochodu nie istnieje. Uprawniona jest zatem konkluzja, iż faktury wystawione w imieniu tejże firmy zostały sfałszowane. Dlatego też możliwość skorzystania z preferencji celnych przewidzianych w umowie między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską, jest w tym przypadku wyłączona. W takiej natomiast sytuacji organy uprawnione były do dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego i ustalenia wartości celnej towaru na podstawie Rozporządzenia Rady Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.92.302.1) - dalej Wspólnotowy Kodeks Celny. Zgodnie z art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przy ustalaniu wartości celnej, cena owa może zostać natomiast skorygowana o określone elementy wymienione w art. 32 i art. 33. Metoda wartości transakcyjnej jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów. Tylko w pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą nie stosować tej metody. Między innymi, w myśl art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1 ze zm.) - w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Podkreślić przy tym należy, że cytowany Wspólnotowy Kodeks Celny ustanowił w art. 30 i art. 31 zastępcze metody ustalania wartości celnej (metoda wartości transakcyjnej towarów identycznych, metoda wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda ceny jednostkowej, metoda wartości kalkulowanej, metoda "ostatniej szansy"). Z przepisu art. 30 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, iż metody wyliczenia wartości celnej określone w art. 30 i art. 31 tego Kodeksu zostały ujęte w sposób wymagający kolejnej eliminacji poszczególnych metod aż do dojścia do metody tzw. "ostatniej szansy" (metody końcowej), określonej w art. 31. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy przekonująco uzasadniły fakt odstąpienia od zastosowania metody wartości transakcyjnej do ustalenia wartości celnej pojazdu marki Ford [...]. Wartość tego pojazdu zadeklarowana w dokumencie zakupu nie może być bowiem zaakceptowana dla potrzeb celnych z uwagi na wskazaną już wyżej okoliczność ustalenia nieistnienia podmiotu figurującego jako sprzedawca samochodu. Organy celne dokonały przy tym prawidłowej oceny przedłożonej przez biegłego w niniejszej sprawie opinii dotyczącej określenia wartości rynkowej sprowadzonego pojazdu, na podstawie pojazdu podobnego pod względem roku produkcji, parametrów technicznych oraz wyposażenia, produkowanego poza obszarem Unii Europejskiej, dostępnego do sprzedaży w krajach Unii. Ocena organu mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 ustawy |z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Wywody organu są logiczne, spójne i w przekonujący sposób uzasadniające, dlaczego nie uwzględniono do podstawy obliczenia wartości rynkowej pojazdu, zastosowanej przez biegłego korekty z tytułu uszkodzeń. Należy bowiem zauważyć, że biegły uwzględnił wspomnianą korektę na podstawie wyjaśnień strony, nie zaś tego co stwierdzono podczas rewizji celnej pojazdu, przeprowadzonej [...] czerwca 2005 r. (tj. w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego). W tej dacie zgłoszony samochód osobowy marki FORD [...] nie posiadał widocznych uszkodzeń. Ewentualne, później powstałe uszkodzenia nie mogą mięć zaś wpływu na określenie wartości celnej pojazdu i co za tym idzie należności celnych, albowiem kwota tych należności określana jest na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego (por art. 214 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego). Dług celny powstaje natomiast w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego). W świetle powyższego po upływie znacznego okresu od daty zgłoszenia przedmiotowego pojazdu do procedury dopuszczenia go obrotu nie znajduje uzasadnienia wniosek strony o przeprowadzanie dodatkowych jego oględzin. W tym stanie rzeczy, zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.