I SA/Bk 410/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. Ch. na postanowienie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. F. Ch. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 14) podając we wniosku, iż jest samodzielnie gospodarującym rolnikiem. Źródło utrzymania wnioskodawcy stanowi dochód uzyskiwany z emerytury w wysokości 821 zł oraz gospodarstwa rolnego, a dokładnie sprzedaży płodów rolnych w wysokości około 200 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni [...] m², budynki gospodarcze oraz nieruchomości rolne o powierzchni [...] ha. Skarżący ponadto podniósł, iż w chwili obecnej gospodarstwo rolne przynosi jedynie niewielkie dochody, a koszty jego prowadzenia znacznie wzrosły. Poza tym wnioskodawca nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. F. Ch. podał również, iż na jego utrzymaniu pozostaje dwóch synów, z czego jeden studiuje w Akademii Sztuk Pięknych we W., natomiast drugi jest osobą niepełnosprawną, bez czterech palców lewej ręki i mieszka razem z nim. Skarżący otrzymuje na syna niewielkie alimenty. Na bieżące utrzymanie swojej rodziny skarżący w ostatnim okresie zmuszony był zaciągnąć kredyt bankowy na kwotę 5.000 zł. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego (k. 14-15, 20-21). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 20.10.2009 roku skarżący wskazał, iż posiada 25 owiec, 5 indyków oraz 1 kurę. Ponadto posiada ciągnik W. [...], rok produkcji [...] wymagający ciągłych napraw, prasę kostkującą, na której zakup zaciągnął kredyt, siewnik zbożowy, a także samochód osobowy marki [...], rok produkcji [...]. Skarżący podkreślił także, iż w bieżącym roku otrzymał dopłaty bezpośrednie z UE w łącznej wysokości 14.474,56 zł, które przeznaczane zostały na prowadzenie gospodarstwa rolnego tj. na: opłatę za zbiór zboża – 1.950 zł, zakup paliwa – 2.000 zł, zakup sznurka do pracy – 300 zł, wydatki związane z bieżącymi naprawami ciągnika i prasy – 1.000 zł. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że wydatki miesięczne związane z utrzymaniem jego rodziny wynoszą: energia elektryczna – 127,61 zł, gaz – 20 zł, podatek rolny oraz podatek od nieruchomości – 72 zł, zakup żywności – 500 zł, zakup leków – 50 zł, czesne za studia – 5.500 zł rocznie, opłata za mieszkanie syna – 700 zł, wydatki na drugiego syna – 200 zł, koszt utrzymania samochodu – 200 zł. Dodatkowo wnioskodawca podniósł, iż otrzymuje alimenty na syna w wysokości 700 zł. Wyliczając kwotę miesięcznego dochodu uzyskiwanego z prowadzenia gospodarstwa rolnego skarżący wskazał, iż jest to kwota 2.025 zł uzyskiwana ze sprzedaży jagniąt, co w skali miesiąca daje średnio kwotę 170 zł. Sprzedaż zboża aktualnie nie przynosi żadnego dochodu, gdyż uzyskana z tego tytułu kwota jest niższa niż koszty jego produkcji (k. 25-26). Do wniosku F. Ch. dołączył kopie dokumentów: potwierdzających zaciągnięty kredyt (k. 29,34-36), wysokość ponoszonych wydatków (k. 30- 32), wysokość uzyskiwanych dochodów (k. 30,37). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna F. Ch. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż źródłem utrzymania jego trzyosobowej rodziny stanowi emerytura w wysokości 709 zł netto (k. 30), alimenty na dzieci w wysokości 700 zł oraz dochód z gospodarstwa rolne w wysokości około 170-200 zł (k. 15, 25-26). Poza tym w ostatnim okresie słabej koniunktury oraz kryzysie, który dotknął również rolnictwo, skarżący faktycznie nie uzyskuje poza dochodem ze sprzedaży jagniąt, żadnych innych dochodów z gospodarstwa rolnego. Skarżący otrzymał w bieżących roku dopłaty bezpośrednie z UE w wysokości 14.474,56 zł, które przeznaczane zostały na prowadzenie gospodarstwa rolnego. Majątek skarżącego stanowi dom o powierzchni [...] m², budynki gospodarcze, nieruchomości rolne o powierzchni [...] ha, ciągnik W. [...], rok produkcji [...], prasa kostkującą, siewnik zbożowy, a także samochód osobowy marki [...], rok produkcji [...]. Na bieżące utrzymanie swojej rodziny, w tym kształcenie syna na studiach i prowadzenie gospodarstwa rolnego skarżący zmuszony jest zaciągać kredyty bankowe (aktualnie kredyt na kwotę 5.000 zł). Powyższe okoliczności, a w szczególności stosunkowo niski dochód w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz w połączeniu z koniecznością dokładania środków finansowych do produkcji rolnej i własnego utrzymania pozwalają na stwierdzenie, iż F. Ch. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i swojej rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.