I SA/Bk 415/19
WyrokWSA w Białymstoku2020-01-14
Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Jacek Pruszyński, Dariusz Marian Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która udostępnia lokal na podstawie umowy dzierżawy, z której czynsz jest uzależniony od dochodów z automatów do gier, może być uznana za "urządzającego gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, podlegającego karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna, która udostępnia lokal na podstawie umowy dzierżawy, gdzie czynsz jest procentowo powiązany z dochodami z automatów do gier, może być uznana za "urządzającego gry na automatach poza kasynem gry". Kluczowe jest wspólne działanie w celu urządzania gier, czerpanie korzyści z tego procederu oraz przyjęcie części ryzyka działalności, co potwierdza zainteresowanie wysokimi przychodami z automatów. W takiej sytuacji, nawet jeśli nie jest się bezpośrednim operatorem automatów, można ponosić odpowiedzialność za zapewnienie prawidłowego działania urządzeń i czerpanie z nich dochodów.Stan faktyczny
Skarżąca K. K. prowadząca działalność gospodarczą udostępniła lokal spółce H. Sp. z o.o. na podstawie umowy dzierżawy, w ramach której spółka zainstalowała automaty do gier (tzw. quizomaty). Czynsz dzierżawny był ustalony na 35% od sumy dochodów uzyskanych z tych automatów. Organy celne uznały, że skarżąca, poprzez udostępnienie lokalu i czerpanie zysków zależnych od przychodów automatów, była "urządzającym gry na automatach poza kasynem gry" i wymierzyły jej karę pieniężną. Skarżąca kwestionowała tę kwalifikację, zarzucając m.in. nieprzeprowadzenie wystarczającego postępowania dowodowego i błędną wykładnię pojęcia "urządzający gry".Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński,, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Naczelnik P. Urzędu Celno - Skarbowego w B. decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...] wymierzył K. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą S. w K. (dalej powoływanej także jako: skarżąca) karę pieniężną w kwocie 48.000 z tytułu urządzania gier na automatach o nazwie A. poza kasynem gry, tj. w lokalu "L." mieszczącym się w miejscowości K. przy ul. [...].
2. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podstawą wydania decyzji były przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej jako: "u.g.h.") w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2017 r.
Z akt sprawy wynika, że sporne automaty użytkowane były w lokalu przy ul. [...] w K., do którego tytuł prawny do władania lokalem posiadała skarżąca.
W przedmiotowej sprawie funkcjonariusze celni przeprowadzili 19 października 2016 r. kontrolę w zakresie urządzania i prowadzenia gier hazardowych. Z protokołu tejże kontroli wynika, że kontrolowane urządzenia umożliwiają rozgrywanie gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Urządzenia A. są urządzeniami elektronicznymi, korzystającymi z sieci INTERNET, realizują wygrane pieniężne (wypłacają monety w zamian za wygrane punkty) a gra na nich zawiera element losowości. Z kolei urządzenie A. jest urządzeniem elektronicznym, korzystającym z sieci INTERNET, gry na nim są organizowane w celach komercyjnych (rozpoczęcie gry następuje po wcześniejszym zakredytowaniu urządzenia do gier punktami kredytowymi uzyskanymi za środki pieniężne) i mają charakter losowy.
Ponadto organ I instancji stwierdził, że działalność w zakresie gier na automatach prowadzona jest bez udzielonej koncesji na prowadzenia kasyna gry. Gry na automatach urządzane są niezgodnie z art. 14 ust. 1 u.g.h. poza kasynem gry. Automaty do gier nie są zarejestrowane przez naczelnika urzędu celnego zgodnie z art. 23a ust. 1 u.g.h.
W trakcie postępowania karno-skarbowego powołano także biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w B. – A. C. –który stwierdził, że sporne automaty są urządzeniami komputerowymi, gry mają charakter komercyjny i urządzane są w celach komercyjnych, przebieg gier na automatach ma charakter losowy zawierając jednocześnie element losowości, uzyskane wyniki gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli ani od zręczności grającego, w celu rozpoczęcia rozgrywania gier na automatach konieczne jest ich zakredytowanie przez grającego, możliwe jest prowadzenie kolejnych gier za wygrane uzyskane w poprzednich grach, co stanowi wygraną rzeczową.
Organ podkreślił, że skarżąca zawarła ramową umowę dzierżawy powierzchni z H. Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B., w ramach której w ww. lokalu umożliwiła tej spółce zainstalowanie urządzeń do gier zwanych Ouizomatami pobierając z tego tytułu wynagrodzenie. Organ przyjął w tych okolicznościach, że skarżąca była urządzającym gry na automatach poza kasynem gry, gdyż wydzierżawiła ona powierzchnię pod automaty w swoim lokalu o nazwie L., umożliwiła wstawienie automatów zwanych Ouizomatami do lokalu spółce posiadającej tytuł prawny do spornych urządzeń, zapewniła ciągłość gry na przedmiotowych urządzeniach poprzez udostępnienie ich do publicznego korzystania i podłączenie do sieci elektrycznej.
Zgodnie z § 3 ust. 2 ramowej umowy dzierżawy powierzchni z dnia [...].09.2016 r. dzierżawca zobowiązał się płacić wydzierżawiającemu miesięczny czynsz dzierżawny w wysokości 35% od sumy dochodów uzyskanych w uruchomionych Ouizomatach umieszczonych na podstawie umowy w przedmiocie dzierżawy. Ustalono ponadto na podstawie wystawionych przez skarżącą faktur z tytułu dzierżawy powierzchni lokalu że spółka została obciążoną za wrzesień 2016 r. kwotą 10.547,00 zł, za październik 2016 r. kwotą 6.359,00 zł.
3. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku wywiodła skarżąca, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 188, art. 181 i art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm. dalej o.p.) w zw. z art. 8 u.g.h poprzez odmownie przeprowadzenia dowodu w postaci uzupełniającej opinii biegłego na wnioskowane przez skarżącą okoliczności, pomimo, iż wbrew twierdzeniom organu w sprawie nie były przeprowadzane dowody na okoliczności stanowiące tezę wniosku dowodowego, które miały wykazać brak wiedzy skarżącej, która nigdy nie korzystała z zabezpieczonych automatów co do charakteru gier na nich rozgrywanych, przy czym wniosek dowodowy zmierzał do wykazania, iż dopiero po przeprowadzeniu bardzo dużej ilości gier możliwym było wyprowadzenie wniosku w zakresie charakteru gier rozgrywanych na zabezpieczonych automatach, tym bardziej, iż dowód w postaci pierwotnej opinii przeprowadzany był w postępowaniu, w którym w żadnym charakterze nie uczestniczyła skarżąca, a tym samym nie miała możliwości wnoszenia o uzupełnienie opinii w czasie bezpośrednio po jej sporządzeniu, jak również nie miała możliwości formułowania wniosków w zakresie okoliczności, na które miałby ten dowód zostać przeprowadzony na etapie wydawania postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego;
2) art. 199 o.p. i 180 § 1 o.p. w zw. z art. 121 o.p. oraz art. 122 o.p. w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez nieprzesłuchanie strony postępowania co do okoliczności istotnych dla ustalenia prawdy obiektywnej, co w konsekwencji powoduje, iż organ prowadził postępowanie w sposób pobieżny, niebudzący zaufania do organów podatkowych, a brak przeprowadzenia tak istotnego dowodu jak przesłuchanie strony spowodował, iż organ nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego sprawy, a tym samym złamał zasadę prawdy obiektywnej i nie jest tu istotnym, czy dowód ten miał być przeprowadzony po uchyleniu pierwotnie zaskarżonej decyzji, bowiem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, który wydał zaskarżoną decyzję jako organ II instancji w ramach dbałości o dojście do prawdy obiektywnej powinien był dopuścić co najmniej dowód z przesłuchania strony, oraz dowody z przesłuchania świadków, chociażby w celu wyjaśnienia okoliczności, na które powoływała się skarżąca w odwołaniu, a dotyczące tego, iż dzierżawca pokazywał jej ekspertyzy specjalistyczne, z których wynikało, że gry na automatach nie są grami hazardowymi i nie wymagają zezwoleń na ich eksploatację;
3) art. 187 § 1 o.p., art. 191 o.p., art. 121 o.p., art. 122 o.p. i art. 124 o.p. w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez orzekania na niepełnym materiale dowodowym, co w sposób oczywisty narusza zasadę prawdy obiektywnej, a dotyczy orzekania z pominięciem przesłuchania świadków wskazanych w odwołaniu, przesłuchania strony oraz bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczności podawane przez skarżącą, co świadczy o niekompletności materiału dowodowego, a tym samym o braku możliwości dokonania poprawnej oceny dowodów każdego z osobna i jako całości, co z kolei powoduje, iż organ przeprowadził ocenę dowodów w sposób dowolny, a nie swobodny, naruszający interes skarżącej;
4) art. 121 o.p. i art. 122. o.p. w zw. z art. 89 ust 1 pkt 2 u.g.h. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca jest urządzającą gry na automatach poza kasynem, przy czym gdyby organ przeprowadził postępowanie w sprawie w sposób odpowiadający wymogom art. 121 o.p. i dążyłby do ustalenia prawdy obiektywnej, musiałby w tym zakresie poczynić ustalenia, które wprost wskazywałyby na to, że strona podstępowania nie była urządzającym gry i nie miała świadomości tego, jak działają automaty zabezpieczone w dniu [...].10.2016 roku w lokalu, którego była użyczeniobiorcą, bowiem ani ona, ani żaden z członków jej rodziny nie korzystał z tych automatów, nie znał zasady ich działania, a co więcej właściciel automatów przedstawił odwołującej się opinię instytutu elektrotechnicznego, iż automaty te nie są automatami do gier hazardowych, która to opinia wydana została przez osobę będącą jednocześnie ekspertem ministerialnym, a co za tym idzie ustalenia w zakresie świadomości odwołującej się co do charakteru automatów są nieprawdziwe i nieobiektywne, tym bardziej, że organ do poczynienia ustaleń w zakresie charakteru automatów potrzebował opinii biegłego;
5) art. 89 ust 1 pkt 2 i ust 2 pkt 2 u.g.h w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzający gry", poprzez przyjęcie, iż osoba, która udostępnia na podstawie odpłatnej umowy cywilnoprawnej powierzchnię, na której inny podmiot eksploatuje automaty jest urządzającym gry hazardowe oraz iż okoliczność wysokości czynszu określona procentowo w stosunku do dochodów właściciela automatów świadczy o współdziałaniu w urządzaniu gier hazardowych przez osobę wydzierżawiającą powierzchnię, podczas gdy organ kolejny raz nie dokonał wykładni tego pojęcia w odniesieniu do urządzania gier hazardowych, a jedynie w oparciu o słownikowe znaczenie wyrażenia, jednocześnie błędnie ustalił, iż okoliczność uzależnienia wysokości czynszu dzierżawnego od dochodów właściciela automatów, pomimo braku jakiejkolwiek możliwości weryfikowania tych dochodów przez skarżącą oraz pomimo braku świadomości po stronie skarżącej, co do sposobu działania automatów i charakteru gier na nich rozgrywanych, świadczy o tym, że skarżąca w rozumieniu ustawy o grach hazardowych jest współurządzającą gry hazardowe, z pominięciem tego, iż proces urządzania gier hazardowych jest procesem wieloetapowym.
Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak też ją poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji.
4. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, ze zm.), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2294; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
4. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wymierzająca skarżącej karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem.
Stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. W świetle brzmienia art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry i urządzanie takich gier jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Według art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., według którego grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Wygraną rzeczową w grze na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 u.g.h.).
5. Podstawę podjętych w sprawie ustaleń stanowiły w szczególności: protokół
z kontroli przeprowadzonej w lokalu nie będącym kasynem gry, eksperyment gry testowej na spornym automacie oraz opinia biegłego A. C.– który stwierdził, że sporne automaty są urządzeniami komputerowymi, gry mają charakter komercyjny i urządzane są w celach komercyjnych, przebieg gier na automatach ma charakter losowy zawierając jednocześnie element losowości, uzyskane wyniki gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli ani od zręczności grającego, w celu rozpoczęcia rozgrywania gier na automatach konieczne jest ich zakredytowanie przez grającego, możliwe jest prowadzenie kolejnych gier za wygrane uzyskane w poprzednich grach, co stanowi wygraną rzeczową.
W oparciu o te dowody stwierdzono, że kontrolowane urządzenia są automatami do gier losowych. Ustalono bowiem, że są urządzeniem elektronicznym, umożliwiającym uzyskiwanie wygranych pieniężnych i rzeczowych, zaś gry zawierają element losowości, bowiem uzyskiwane wyniki gry są nieprzewidywalne i niezależne od woli ani zręczności gracza. Tym samym należy zgodzić się z organami, że gra na przedmiotowych automatach wypełniła definicję gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Sporne automaty użytkowane były też poza kasynem gry.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w kontekście zarzutów skargi
w ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy niewątpliwie uprawniał organ celny do stosowania w sprawie przepisów u.g.h. i poddania ocenie skontrolowanej działalności poprzez pryzmat przepisów tej ustawy oraz do zastosowania wobec skarżącej sankcji finansowej przewidzianej art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Nie ulega wątpliwości, że kontrola funkcjonariuszy celnych przeprowadzona w lokalu prowadzonym przez skarżącej ujawniła eksploatację spornych urządzeń do gier, której charakter odpowiadał definicji gry na automatach zawartej w u.g.h. Stąd też kwestionowanie przypisania skontrolowanym automatom umożliwiania prowadzenia gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. uznać należy za bezpodstawne, podobnie jak zarzut błędnego zakwalifikowania kwestionowanych automatów - urządzeń zwanych "quizomatami" jako automatów do gier losowych.
Zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji organ dokonał właściwej analizy, czy gry urządzane na skontrolowanych urządzeniach zawierały elementy losowości, czy też posiadały charakter losowy.
Ustawa o grach hazardowych nie definiuje tych pojęć. Na gruncie języka potocznego jakieś zdarzenie (sytuacja, stan rzeczy) ma charakter "losowy", jeśli "dotyczy nieprzewidzianych wydarzeń; jest oparte na przypadkowym wyborze lub na losowaniu; dotyczy losu, doli, kolei życia; zależne jest od losu" (por. S. Skorupka,
H. Auderska, Z. Łempicka (red.): Mały słownik języka polskiego, PWN, W-wa, 1969, s. 350; M. Bańko: Słownik języka polskiego, Warszawa 2007, tom 2, s. 424;
M. Szymczak: Słownik języka polskiego, W-wa 1988, tom 2, s. 53; E. Sobol: Mały słownik języka polskiego, Warszawa 1994, s. 396). Z kolei w słowniku wyrazów obcych czytamy, że "los" to - "dola, kolej życia, bieg wydarzeń, przeznaczenie, fatum, traf, przypadek" (por. E. Sobol (red.): Słownik wyrazów obcych, W-wa 1997, s. 664). Natomiast w słowniku frazeologicznym współczesnej polszczyzny określenie "los" pojawia się jako element szerszych zwrotów języka naturalnego związanych
z sytuacjami, w których: "coś się rozstrzyga", "coś się decyduje", "coś zachodzi", "istnieje stan niepewności" (S. Baba, J. Liberek, Słownik frazeologiczny języka polskiego, Warszawa 2002). I wreszcie w słowniku synonimów autorstwa
A. Dąbrówki, E. Geller, R. Turczyna (Warszawa 2004), jako określenia synonimiczne dla pojęcia "los" przywołuje się "fortunę", "przypadek", "zrządzenie", "traf",
"zbieg okoliczności", "splot wydarzeń", "zbieżność".
Z kolei zwrot "charakter" w słownikach języka polskiego tłumaczony jest jako "zespół cech właściwych danej osobie, przedmiotowi lub zjawisku" (por. S. Skorupka, H. Auderska, Z. Łempicka (red.): Mały słownik języka polskiego, Warszawa 1969, s. 72; M. Bańko: Słownik języka polskiego, Warszawa 2007, tom 1, s. 199).
Wykładnia językowa zwrotu "charakter losowy", zawartego w art. 2 ust. 5 u.g.h., prowadzi do wniosku, że uprawnione jest utożsamianie powyższego zwrotu języka prawnego nie tylko z sytuacją, w której wynik gry zależy od przypadku, ale także z sytuacją, w której wynik gry jest nieprzewidywalny dla grającego. Nieprzewidywalność wyniku gry, brak pewności co do tego, jaki wynik padnie, wobec niemożności przewidzenia "procesów" zachodzących in concreto w danym urządzeniu, pozostaje immanentną cechą tego rodzaju gry na automacie (por. M. Pawłowski: Gry losowe i zakłady wzajemne, opubl. w: Prawo Spółek 1997, nr 7-8, s. 78).
6. Podsumowując, zestawienie zamieszczonych w art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. zwrotów "gra zawiera element losowości" oraz "gra ma charakter losowy" prowadzi do wniosku, że o ile na gruncie art. 2 ust. 3 ustawy, poza losowością gry na automacie, możliwe jest jeszcze wprowadzenie do gry, jako istotnych, elementów umiejętności, zręczności lub wiedzy gracza, o tyle na gruncie art. 2 ust. 5 u.g.h. te elementy (umiejętności, zręczności, wiedzy) mogą mieć jedynie charakter marginalny, aby zachowała ona charakter losowy w rozumieniu art. 2 ust. 5. Dominującym elementem gry musi być "losowość" rozumiana jako sytuacja, w której wynik gry zależy od przypadku, a także jako sytuacja, w której rezultat gry jest nieprzewidywalny dla grającego. W świetle powyższego należy uznać, że pojęcie charakter losowy jest pojęciem znacznie szerszym niż pojęcie element losowości.
7. Z zebranych dowodów wynika, że gracz nie był w stanie przewidzieć rezultatu przeprowadzonej gry, jak również nie miał wpływu na odpowiednie ustawienie bębnów. Zatem rezultat gry był nieprzewidywalny dla grającego, a tym samym gra miała charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości. Tym samym, należy zgodzić się z organem, że gry na przedmiotowych automatach wypełniły definicję gier na automatach w rozumieniu u.g.h.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w protokole z przebiegu przeprowadzonego w drodze eksperymentu doświadczenia odtworzenia przebiegu gry na przedmiotowych urządzeniach, z którego wynika, że przedmiotowe urządzenia są urządzeniami elektronicznymi, które realizują wygrane pieniężne i rzeczowe
i oferują gry zawierające element losowości. Podobnie opinia biegłego A. C. sporządzona na potrzeby postępowania karno-skarbowego w pełni koreluje i potwierdza ustalenia dokonane przez funkcjonariuszy celnych.
Ponadto zauważyć należy, że Minister Rozwoju i Finansów w decyzji z dnia 30 grudnia 2016 r. nr PS3.6871.150.2016 rozstrzygnął, że gry pod nazwą "Konkurs Wiedzy Powszechnej" rozgrywane na automatach A., są grami na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h. Automaty te są tożsame co do oprogramowania z automatami będącymi przedmiotem niniejszego postępowania. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono m.in., że gry urządzane na ww. automatach zawierają element losowości, ponieważ sama gra polega na naciśnięciu przycisku uruchamiającego obracanie się bębnów z symbolami. Dodatkowo wprowadzony element odpowiedzi na pytania nie wpływa w żaden sposób na wynik gry i ma na celu jedynie stworzenie pozoru, że wygrana w grze zależna jest od wiedzy gracza a nie od przypadku.
Z powyższego wynika, że stwierdzenie obecności w grze losowości nie tylko stanowi wypełnienie drugiej przesłanki wynikającej z art. 2 ust. 3 u.g.h., ale także samodzielnie świadczyć może o jej hazardowym charakterze.
8. W okolicznościach przedmiotowej sprawy uznać należy, że urządzającym gry na automatach poza kasynem gry była skarżąca posiadająca tytuł prawny do lokalu, gdyż to ona wydzierżawiła część powierzchni lokalu, w którym posadowione zostały automaty, dokonała ich wstawienia, zapewniła na nich ciągłość gry poprzez udostępnienie do publicznego korzystania i podłączenie do sieci elektrycznej.
Jak wynika ze znajdującej się w aktach ramowej umowy dzierżawy powierzchni zawartej w dniu [...] września 2016 r. ze spółką H. skarżąca osiągała korzyści finansowe z działania quizomatów. Pobierała bowiem miesięczny czynsz dzierżawny w wysokości 35% od sumy dochodów uzyskanych w uruchomionych quizomatach umieszczonych na podstawie umowy w przedmiocie dzierżawy. Zyski z tej działalności były znaczne, a powyższe ustalono na podstawie wystawionych przez skarżącą faktur z tytułu dzierżawy powierzchni lokalu: za wrzesień 2016 r. na kwotę 10.547,00 zł, a za październik 2016 r. na kwotę 6.359,00 zł
Konstrukcja "czynszu dzierżawnego" skorelowana z wynikiem ekonomicznym osiąganym przez urządzenie pozwala Sądowi na konkluzję, iż bez wątpienia skarżąca był osobą wspólnie działającą z H. sp. z o.o. w celu urządzania gier poza kasynem gry. W konsekwencji w świetle zebranych dowodów, organ zasadnie uznał, że skarżąca była podmiotem urządzającym gry na automatach albowiem w kontrolowanej lokalizacji stały urządzenia do gier, których skarżąca była dysponentem. Sąd podziela ocenę Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że umowa zawarta pomiędzy skarżącą a posiadającą tytuł prawny do urządzeń spółką ma charakter umowy o wspólnym przedsięwzięciu, ponieważ wysokość czynszu dzierżawy zależna jest od wysokości przychodu uzyskiwanego z eksploatacji urządzeń. Jeżeli z ustalonego stanu faktycznego wynika, że więcej niż jedna osoba jest zaangażowana w udostępnianie automatu do gier, zarządzanie nim lub czerpanie z tego procederu korzyści, wówczas każda z tych osób może być uznana za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Organ zasadnie ocenił również, że skarżąca przyjęła na siebie część ryzyka działalności polegającej na urządzaniu gier, gdyż jej wynagrodzenie zostało ustalone jako procent od przychodu generowanego przez automaty. W ten sposób nie działała ona już tylko i wyłącznie jako osoba udostępniająca lokal otrzymująca stały czynsz niezależny od przychodów osiąganych z automatów, ale była zainteresowana, aby te były jak najwyższe, gdyż wtedy również ona osiągała wyższe przychody. W takiej sytuacji nie była ona tylko i wyłącznie podwykonawcą osoby urządzającej gry, ale ich animatorem będącą istotnie zainteresowaną ich wynikami. Fakt podziału przychodu jest charakterystyczny dla osób współorganizujących działalność, nie zaś dla podmiotów, z których jeden jest urządzającym grę, a drugi tylko podwykonawcą.
Organ słusznie zauważył, iż pomimo zawarcia "ramowej umowy dzierżawy powierzchni’ spółka nie uzyskała prawa władania jakimikolwiek wyodrębnionymi czy oznaczonymi częściami lokalu. Faktycznym przedmiotem umowy nie była więc dzierżawa powierzchni, ani też zobowiązanie do oddania lokalu czy jego części we władanie, w jakiejkolwiek formie, innej osobie, lecz wspólne urządzanie gier na automatach, z którego skarżąca uzyskiwała dochód określony na 35% od sumy dochodów uzyskiwanych przez sporne urządzenia.
Reasumując skarżąca, wbrew zarzutom skargi, ponosiła pełną odpowiedzialność za zapewnienie prawidłowego ich działania. Była też zainteresowana aby urządzenia przynosiły jak największy dochód, bowiem w świetle zapisów umowy dzierżawy jej wynagrodzenie (czynsz) zostało uzależnione od wielkości przychodu generowanego przez automaty. Ewidentnie zatem skarżąca poprzez zorganizowanie warunków umożliwiających korzystanie ze spornych automatów, stała się podmiotem urządzającym gry hazardowe poza kasynem, podlegającym karze pieniężnej stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
9. Skład orzekający podkreśla, że wyrokiem z dnia 21 października 2015 r.
w sprawie P 32/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy art. 89 ust. 1 pkt 1
i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy, są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalności reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Tak więc, nie ulega wątpliwości, że karze pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem podlega każdy podmiot, który taka grę urządza bez względu na formę prawną swego działania, tj. zarówno osoba fizyczna, jak i osoba prawna czy jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, dla której przepisy odrębne przewidują podmiotowość prawną.
Odpowiedzialność skarżącej, będącej osobą fizyczną, podlegała ocenie wyłącznie w kontekście działań urządzającego gry na automatach z naruszeniem zakazu ich urządzania poza kasynem gry, tj. na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2
w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.
Biorąc pod uwagę prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy oraz przeprowadzoną wykładnię mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego zasadnie przyjęto, że Skarżąca urządzała w kontrolowanej lokalizacji gry na automatach w rozumieniu u.g.h. Stan faktyczny sprawy niewątpliwie uprawniał organ do stosowania w sprawie przepisów u.g.h. i poddania ocenie skontrolowanej działalności poprzez pryzmat przepisów tej ustawy.
10. Sąd nie znajduje również podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego przez organy celne postępowania dowodowego i trafności oceny przeprowadzonych dowodów, a przedłożone w postępowaniu sądowym przez stronę skarżącą dokumenty nie prowadzą, zdaniem Sądu, skutecznie do podważenia prawidłowości ustaleń i słuszności oceny dowodów dokonanej przez organy obu instancji. W kontrolowanej sprawie podjęte zostały wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organy zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Ocenie zebranego materiału dowodowego nie sposób zarzucić dowolności.
Z wyrażonej w art. 191 o.p. zasady swobodnej oceny dowodów wynika, że organ podatkowy - przy ocenie stanu faktycznego - nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartość poszczególnych dowodów. Organ ten, według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne. Wnioski dowodowe skarżącej nie były zasadne, ponieważ okoliczności sprawy, zebrane dowody były jednoznaczne i nie budziły wątpliwości.
Wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Poszczególne dowody poddano szczegółowej analizie i ocenie, dowody zostały także ocenione we wzajemnej łączności. Organ dokonał również oceny argumentów
i dowodów przedstawianych przez stronę. Postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do tych organów, które udzielały stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Organy wyjaśniły też stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Postępowanie organów odpowiadało zatem wymogom stawianym przez przepisy art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 o.p.
11. Mając powyższe na uwadze, jako że skarga okazała się niezasadna, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło