I SA/Bk 417/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i odmowie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2008 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...].07.2009 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z [...].06.2009 r. nr [...] uchylającą w całości dotychczasową decyzję o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2008 i odmawiającą przyznania tychże płatności. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne: Po rozpatrzeniu wniosku R. K. (dalej: Skarżący, Strona), Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. decyzją z [...].11.2008 r. nr [...] przyznał wnioskowane płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2008. Następnie organ ten postanowieniem z [...].05.2009 r. z urzędu wznowił postępowanie w sprawie z powodu stwierdzenia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych organowi. Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał w dniu [...].06.2009 r. decyzję nr [...], w której uchylił decyzję z [...].11.2008 r. oraz odmówił przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2008. W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżący nie użytkował działek, w stosunku do których wnioskował o przyznanie płatności. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Skarżący złożył od niej odwołanie. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z [...].07.2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy wskazał, że w świetle § 2 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), płatność rolnośrodowiskowa udzielana jest producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się m.in. do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 160, z 26.06.1999 r. ze zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004 r.). W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, iż Skarżący na żadnej z działek zadeklarowanych do płatności nie prowadził działalności rolniczej. Świadek F. J. zeznał, że od 2004 r. do sierpnia 2006 r. użytkował działkę ewidencyjną nr [...] (kosił trawę i wypasał bydło) na podstawie ustnej umowy dzierżawy z R. K. oraz był wyłącznym użytkownikiem przedmiotowej działki. Z kolei świadkowie: J. M. T., D. T., M. G., Z. Ć. i M. B. zeznali, iż posiadaczem działek ewidencyjnych: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] w roku 2004 był J. M. T., zaś od maja 2005 r. działki te użytkuje D. T. Nadto świadek Z. Ć. zeznał, iż od 2000 r. do dnia rozprawy włącznie samodzielnie użytkuje działki ewidencyjne nr [...] i [...] oraz wschodnią część działki ewidencyjnej nr [...] poprzez wypas bydła na podstawie ustnej umowy dzierżawy. Ponadto w trakcie rozpraw administracyjnych, na których przesłuchano w/w świadków Skarżący nie kwestionował i nie wnosił uwag do zeznań świadków oraz przyznał, że nie użytkował rolniczo swoich działek. Organ ocenił powyższe zeznania jako wiarygodne, nie dał natomiast wiary późniejszym wyjaśnieniom Skarżącego i złożonemu przez niego oświadczeniu z 23.05.2009 r. W związku z tym Skarżący nie spełnił podstawowego warunku przyznania płatności rolnośrodowiskowych, co skutkowało odmową ich przyznania. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł R. K. Zdaniem Skarżącego zaskarżona decyzja opiera się na nie w pełni zrozumiałych zapisach zeznań świadków, albowiem prowadzący przesłuchania podyktował świadkom obce im pojęcia prawne. Dlatego też świadkowie ci złożyli w dniu 23.05.2009 r. dodatkowe oświadczenie uzupełniające i prostujące uprzednio złożone zeznania. Z oświadczenia tego jednoznacznie wynika, że sąsiedzi R. K. nigdy nie dzierżawili należącej do niego ziemi ani nie pobierali z tego tytułu należnych rekompensat. Skarżący wskazał ponadto, iż już na samym początku w sprawie doszło do nieporozumienia, gdyż zgodnie z treścią wezwania rozprawa administracyjna z 29.01.2009 r. miała być tylko "w sprawie ustalenia powierzchni kwalifikujących się do przyznania płatności", a w rzeczywistości dotyczyła innego problemu. Skarżący argumentował także, że po zakupie gospodarstwa w 1992 r. rozpoczął w nim prace mające na celu doprowadzenie go do stanu używalności rolniczej. W latach 1995-1999 oddał je w dzierżawę na podstawie umowy i na piśmie S. G. ojcu M. G. Z powodu nieopłacalności dzierżawca zrezygnował z przedłużenia umowy dzierżawy. Pomimo podjętych starań nikt nie chciał zawrzeć z Skarżącym umowy dzierżawy. Dlatego też sam zajął się produkcją rolną przestawiając gospodarstwo z nieopłacalnej dotąd produkcji zbóż na produkcję traw. Następnie zaczął zmieniać profil gospodarstwa na produkcję ekologiczną. Negowanie całej jego działalności rolniczej przez dowolną interpretację protokołów z rozpraw administracyjnych bez uwzględnienia całokształtu sytuacji jest pomyłką i nieporozumieniem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało oddalić, bowiem nie doszło w tej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na realizację przedsięwzięć rolnośrodowiskowych reguluje Rozporządzenie Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), cytowane dalej jako rozporządzenie. W myśl § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa udzielana jest producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się m.in. do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 160, z 26.06.1999 r. ze zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004 r.). Jednocześnie w § 2 ust. 2 rozporządzenia wskazano, że za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Stosownie do § 11 ust. 2 rozporządzenia pomoc jest udzielana na wniosek producenta rolnego. Ze wskazanych unormowań prawnych wynika, iż płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych, na których producent ten prowadzi działalność rolniczą. Istotą płatności rolnośrodowiskowej jest zatem pomoc producentowi rolnemu, który faktycznie użytkuje grunty rolne - decyduje o profilu upraw i dokonuje zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie jedynie posiada tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów. Sama więc możność władania gruntami rolnymi nie wystarczy, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie. Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organy administracyjne prawidłowo ustaliły, że Skarżący występując o przyznanie przedmiotowych płatności na rok 2008 nie użytkował faktycznie swoich gruntów rolnych. Grunty te były natomiast użytkowane przez: D. T., Z. Ć. i F. J. Wniosek ten wynika jednoznacznie z zeznań przesłuchanych świadków, jak też z wyjaśnień samego Skarżącego. Skarżący podnosi, iż on i świadkowie zostali wprowadzeni w błąd przez osobę prowadzącą przesłuchania m.in. przez podyktowanie nieznanych im pojęć prawnych. Zarzut ten nie znajduje oparcia w protokołach przesłuchań świadków. Trzeba podkreślić, że wszyscy świadkowie potwierdzili podpisem złożone zeznania. Ponadto, co istotne we wszystkich przesłuchaniach brał udział Skarżący, nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń, co do sposobu ich przeprowadzenia czy treści sporządzonego protokołu. Nie ma zatem jakichkolwiek podstaw, by podważać wiarygodność uzyskanych przez organ zeznań. Trudno uwzględnić też tłumaczenia, że ani świadkowie, ani Skarżący nie rozumieli, co oznacza pojęcie dzierżawy, która jest umową powszechnie stosowaną. Trzeba zauważyć, że świadkowie niezależnie od tego wskazywali, iż użytkowali grunty rolne Skarżącego i robili to na własne potrzeby. Organ miał też podstawy by nie dać wiary przedłożonym przez Skarżącego późniejszym oświadczeniom świadków, w którym zaprzeczają oni wcześniejszym zeznaniom. Podkreślić w tym miejscu należy, iż pisemne oświadczenie osoby fizycznej, co do postrzeżonych przez nią faktów jest jedynie dokumentem prywatnym i nie może być utożsamiane z dowodem z zeznania świadka, ponieważ inna jest jego wartość dowodowa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 08.04.2003 r., I SA 2282/01, LEX nr 159221). Dysponując przy tym jednoznacznymi zeznaniami, złożonymi na rozprawie administracyjnej, organ odwoławczy prawidłowo nie uwzględnił późniejszej zmiany tych zeznań. Nie może skutkować uchyleniem decyzji wskazywany w skardze fakt, że w wezwaniu na rozprawę administracyjną jako jej przedmiot wskazano ustalenie powierzchni do przyznania płatności. Trzeba podkreślić, że Skarżący brał udział w rozprawie, na której wyszły na jaw nowe okoliczności (także dla organu), nie może zatem twierdzić że został zaskoczony przez organ. Stronę pouczono też o jej prawach. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.