I SA/Bk 42/11

WyrokWSA w Białymstoku2011-04-20

Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Piotr Pietrasz, Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obowiązek zapłaty podatku akcyzowego od samochodu osobowego powstał w sytuacji, gdy skarżący twierdził, że odstąpił od umowy nabycia pojazdu, a organy podatkowe ustaliły stan faktyczny na podstawie jego zeznań w postępowaniu karnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek podatkowy z tytułu posiadania samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium kraju powstał niezależnie od ewentualnego odstąpienia od umowy nabycia. Kluczowe było ustalenie, że skarżący posiadał pojazd, od którego nie zapłacono należnej akcyzy. Skarżący nie przedstawił dowodów na poparcie swoich twierdzeń o odstąpieniu od umowy w toku postępowania podatkowego, a dopiero w skardze do sądu administracyjnego podniósł te okoliczności, co nie mogło być uwzględnione przez organy podatkowe.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. został zobowiązany do zapłaty podatku akcyzowego w kwocie 5.236 zł z tytułu posiadania samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium kraju. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący nabył samochód za kwotę 38.500 zł, a deklaracja uproszczona nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U, którą złożył, nie odzwierciedlała stanu faktycznego. Skarżący w skardze do sądu administracyjnego podniósł zarzut, że odstąpił od umowy nabycia pojazdu, co jego zdaniem zwalniało go z obowiązku podatkowego. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc maj 2006 r. oddala skargę. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] października 2010 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] września 2010 r. nr [...] określającą J. M. (przywoływanemu dalej także jako "skarżący") zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc maj 2006 r. w kwocie 5.236 zł z tytułu posiadania samochodu osobowego marki [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżący w dniu [...] maja 2006 r. złożył w Urzędzie Celnym w B. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U ww. samochodu osobowego marki [...], w której zadeklarował należny podatek akcyzowy w kwocie 1.075 zł liczony od podstawy opodatkowania 1.654 zł i stawki podatku 65%. Do deklaracji dołączono m.in. oświadczenie o stanie pojazdu, umowę kupna-sprzedaży z [...] maja 2006 r. i dowód rejestracyjny samochodu, w których wskazano, jako właściciela firmę H. z B. Następnie Naczelnik Urzędu Celnego w B. uzyskał materiały zgromadzone w postępowaniu karnym prowadzonym przez Komendę Wojewódzką Policji w B. Z protokołu przesłuchania J. M. z [...] listopada 2006 r. wynikało, iż w maju 2006 r. dokonał on nabycia na terytorium kraju od nieznanej osoby samochodu osobowego marki [...] za kwotę 38.500 zł, który nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium kraju. Organ wskazał, że z zebranych dowodów wynika, iż skarżący składając w urzędzie celnym deklarację AKC-U oraz dokumenty zakupu pojazdu miał świadomość, iż od przedmiotowego samochodu nie został odprowadzony podatek akcyzowy, a złożona deklaracja i wskazana w niej podstawa opodatkowania nie odzwierciedlały stanu faktycznego i nie były prawidłowe. W ustalonym stanie faktycznym skarżący, będąc posiadaczem przedmiotowego samochodu osobowego stał się podatnikiem podatku akcyzowego z tytułu posiadania samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium kraju, od którego nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż w sprawie, stosownie do art. 154 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym z 6 grudnia 2008 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.), znajdowały zastosowanie przepisy ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), w szczególności art. 4 ust. 3, art. 10 ust. 1 pkt 2, art. 11 ust. 2 pkt 1 i art. 80 ust. 1. Odwołując się do wyroku ETS z 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05 organ wskazał, że w analizowanym przypadku stawka akcyzy wynosiła 13,6%. W związku z tym wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu posiadania przez skarżącego samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium kraju wyliczona od podstawy opodatkowania 38.500 zł wynosiła 5.236 zł. Organ odwoławczy nie zgadzając się z zarzutami obrazy przepisów postępowania, w szczególności art. 120, art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej w skrócie "o.p." stwierdził, że w sprawie zebrano wyczerpujący materiał dowodowy. Na każdym etapie prowadzonego postępowania strona była informowana o czynnościach podejmowanych przez organ podatkowy. Dokonując oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona organy kierowały się zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 o.p. Stan faktyczny został ustalony w oparciu protokół przesłuchania skarżącego z [...] listopada 2006 r. Organy nie dały natomiast wiary wcześniejszemu oświadczeniu strony z [...] maja 2006 r., w którym zawarto nieprawdziwą informację o cenie zakupu przedmiotowego samochodu za 420 Euro w nabyciu wewnątrzwspólnotowym. W skardze do sadu administracyjnego J. M. zarzucił decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. naruszenie przepisów prawa mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności obrazę prawa materialnego art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym w zw. z art. 21 § 3 o.p. poprzez uznanie, iż w stosunku do skarżącego powstał obowiązek podatkowy wynikający z ustawy o podatku akcyzowym, wówczas gdy skarżący skutecznie odstąpił od umowy nabycia pojazdu, a zatem wystąpiła sytuacja taka, jakby umowa w ogóle nie została zawarta - co znajduje potwierdzenie w prawomocnym nakazie zapłaty z [...] września 2010 r. w sprawie [...]. Mając powyższe na względzie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi jej autor podał, że skarżący w dniu [...] maja 2006 r. nabył samochód marki [...] od M. W. i D. W. za kwotę 38.500 zł. W toku użytkowania doszło do zaboru pojazdu, który został następnie odnaleziony i zwrócony skarżącemu w stanie uszkodzonym. W trakcie następczej naprawy pojazdu, stwierdzono niezgodność w zakresie numerów identyfikacyjnych, w konsekwencji czego w dniu [...] października 2006 r. samochód został zatrzymany przez KPP w L. Podczas wszczętego przez Prokuraturę w L. śledztwa ustalono, iż samochód ten został skradziony obywatelowi Belgii. Postanowieniem z [...] kwietnia 2007 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w L. postanowił zwrócić towarzystwu ubezpieczeniowemu reprezentującemu obywatela Belgii dowód rzeczowy w postaci samochodu marki [...]. Pismem z [...] września 2010 r. skarżący odstąpił od zawartej umowy sprzedaży i wezwał strony umowy M. W. oraz D. W. do zapłaty kwoty 38.500 zł. Wobec nieuregulowania należności we wskazanym terminie, skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego w B. z powództwem o zapłatę i uzyskał nakaz zapłaty z [...] września 2010 r. W ocenie skarżącego, odstąpienie od umowy kupna samochodu [...] spowodowało, iż czynność prawna uznana została za nieważną z mocą wsteczną, co przenosząc na grunt prawa podatkowego oznacza, iż w stosunku do skarżącego nie powstał obowiązek podatkowy wynikający z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że w toku postępowania podatkowego skarżący nie wskazywał osób, od których nabył samochód [...], jak też nie podał, że odstąpił od umowy nabycia tego pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, ze w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc maj 2006 r. w kwocie 5.236 zł z tytułu posiadania samochodu osobowego marki [...]. Rozstrzygnięcie to wynikało ze stwierdzenia, że skarżący był posiadaczem ww. samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium kraju, od którego nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. Stan faktyczny sprawy ustalono na podstawie wyjaśnień skarżącego zawartych w protokole przesłuchania z [...] listopada 2006 r. odebranych w postępowaniu karnym prowadzonym przez Komendę Wojewódzką Policji w B. Skarżący zeznał, iż w maju 2006 r. dokonał nabycia na terytorium kraju od nieznanej osoby samochodu osobowego marki [...] za kwotę 38.500 zł, który nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium kraju. Skarżący wskazał zatem m.in., że nie znał osób, od których nabył samochód, jednoznacznie podał kwotę, którą w związku z tą transakcją zapłacił, potwierdził również, że otrzymał umowę kupna-sprzedaży w języku polskim i belgijskim, książkę serwisową oraz ubezpieczenie. Organy uznały ten dowód za wiarygodny, nie dał natomiast wiary dowodom w postaci deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U oraz dołączonego do niej oświadczenia skarżącego w zakresie wskazanej tam ceny zakupu oraz faktu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że skarżący składając w urzędzie celnym deklarację AKC-U oraz dokumenty zakupu pojazdu miał świadomość, iż od przedmiotowego samochodu nie został odprowadzony podatek akcyzowy, a złożona deklaracja i wskazana w niej podstawa opodatkowania nie odzwierciedlały stanu faktycznego i nie były prawidłowe. Należy podkreślić, że w świetle art. 191 o.p. organy skarbowe samodzielnie oceniają na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Mieści się w tym ocena dopuszczalności i przydatności poszczególnych dowodów. Oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego organ dokonuje na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Ocena dowodów podjęta w kontrolowanej sprawie znajdująca odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych decyzji spełnia powyższe warunki, ma charakter wszechstronny, jest też zgodna z zasadami logiki. Rację ma organ odwoławczy, iż sam skarżący podważył swoje wcześniejsze oświadczenie przedstawiając następnie w postępowaniu karnym rzeczywiste okoliczności związane z wejściem w posiadanie samochodu marki [...]. W szczególności w oświadczeniu strony z [...] maja 2006 r. zawarto nieprawdziwą informację, iż samochód został nabyty wewnątrzwspólnotowo za cenę za 420 Euro od firmy H. z Belgii. Strona skarżąca nie przedstawiła dowodów, które skutecznie mogłyby podważyć ustalenia podjęte przez organy podatkowe. Trzeba zauważyć, że dwukrotnie zapoznając się z aktami sprawy skarżący nie zgłaszał żadnych uwag odnośnie zebranych dowodów. W złożonym odwołaniu ograniczył się zaś w tym zakresie do zarzucenia organowi podatkowemu pierwszej instancji, iż oparł się na protokole przesłuchania skarżącego z [...] listopada 2006 r., mimo, że dysponował dowodem przeciwnym w postaci oświadczeń złożonych w deklaracji AKC-U. Organy podatkowe prawidłowo zastosowały w sprawie także przepisy prawa materialnego. Biorąc pod uwagę przepisy art. 4 ust. 3, art. 11 ust. 2 pkt 1 i art. 80 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (która znajdowała zastosowanie w sprawie na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym z 6 grudnia 2008 r.), a także poz. 59 załącznika nr 1 do ustawy podatnikami akcyzy są także podmioty nabywające lub posiadające samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, od których nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. Obowiązek podatkowy powstaje zasadniczo z dniem wykonania czynności podlegających opodatkowaniu, jeżeli jednak czynności zostały wykonane z naruszeniem warunków oraz form określonych przepisami prawa, obowiązek podatkowy powstaje z dniem dokonania tych czynności, a jeżeli dnia tego nie można określić - z dniem, w którym uprawniony podmiot stwierdził dokonanie takiej czynności (art. 6 ust. 1 i 3 ww. ustawy). Określając podstawę opodatkowania, organy przywołały art. 10 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, zgodnie z którym podstawą opodatkowania w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za wyroby akcyzowe, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego. W tym zakresie wskazano, że z zebranych dowodów (m.in. belgijski dowód rejestracyjny) wynika, że przedmiotowy samochód niezarejestrowany na terytorium kraju znalazł się tam w wyniku nabycia wewnątrzwspólnotowego. W konsekwencji za podstawę opodatkowania przyjęto kwotę 38.500 zł, która została wskazana przez skarżącego w protokole przesłuchania z [...] listopada 2006 r., jako wysokość zapłaty za tenże pojazd. Organy podatkowe właściwie zastosowały także stawkę akcyzy 13,6 %, co wynikało z uwzględnienia wyroku ETS-u z 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05. Za niezasadne Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym w zw. z art. 21 § 3 o.p. poprzez uznanie, iż w stosunku do skarżącego powstał obowiązek podatkowy w akcyzie, w sytuacji skutecznego odstąpienia przez niego od umowy nabycia pojazdu. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący dopiero w skardze do sądu administracyjnego po raz pierwszy wskazał osoby, od których miał nabyć samochód będący przedmiotem postępowania. Składając zeznania w postępowaniu karnym stwierdził, że nie znał osób, od których nabył samochód, ich danych nie podał także w toku postępowania podatkowego. Analogicznie kształtuje się sytuacja odnośnie odstąpienia przez skarżącego od umowy kupna-sprzedaży, która miała być z tymi osobami zawarta. Jak wskazano w skardze, skarżący miał odstąpić od umowy w dniu [...] września 2010 r., a zatem jeszcze przed złożeniem odwołania od decyzji organu pierwszej instancji (tj. [...] września 2010 r.), mimo tego ani w odwołaniu, ani w dalszym postępowaniu nie podniósł tego faktu. Nie można zatem skutecznie zarzucać organom podatkowym, iż przy rozstrzyganiu sprawy nie wzięły tych okoliczności pod uwagę. Dodatkowo także w skardze, poza przedstawieniem pozwu oraz nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym (bez stwierdzenia prawomocności) skarżący nie przedstawił dowodów, które popierałyby podnoszone tam okoliczności. Niezależnie od powyższego, skarżący stawiając ww. zarzuty nie zauważa, że w kontrolowanej sprawie określono zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu posiadania samochodu osobowego marki [...]. Z tego względu nie ma znaczenia kwestia ewentualnego odstąpienia od umowy nabycia pojazdu. Trzeba podkreślić, że sąd administracyjny rozpoznając skargę bierze pod uwagę stan istniejący w chwili wydania zaskarżonej decyzji i stosownie do art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Jeżeli zachodzą zaś ku temu podstawy, strona dysponuje możliwością złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. W tych okolicznościach, Sąd, nie stwierdzając naruszenia prawa, które musiałoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło