I SA/Bk 422/13

WyrokWSA w Białymstoku2013-11-20

Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Grażyna Gryglaszewska, Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 30/11, kwestionujący art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zakresie informowania podatnika o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją, jeśli podatnik został poinformowany o wszczęciu takiego postępowania przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 30/11 nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Podatnik został poinformowany o wszczęciu postępowania karnego skarbowego przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, co skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia na mocy art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W związku z tym nie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Skarżący R. G. wystąpił o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego zobowiązania w podatku akcyzowym za okres od marca do grudnia 2003 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 30/11 i twierdząc, że nie został poinformowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania. Organy podatkowe odmówiły uchylenia decyzji, wskazując, że skarżący został poinformowany o wszczęciu śledztwa i przedstawieniu mu zarzutów w dniu 4 listopada 2008 r., co nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące: marzec - grudzień 2003 r. oddala skargę. Wnioskiem z 22 sierpnia 2012 r. R. G. (dalej jako Skarżący) wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] czerwca 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] marca 2009 r. nr [...] określającą wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za okres od marca - grudnia 2003 r. Jako podstawę prawną żądania wskazał art. 240 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. (dalej w skrócie: "o.p."). Stwierdził, że w postępowaniu zakończonym powołaną decyzją Skarżący nie został poinformowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2003 r. tj. do dnia 31 grudnia 2008 r. (w odniesieniu do okresu od grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2009 r.). Odwołał się w tym zakresie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r. P 30/11 (opublikowany 24 lipca 2012 r. w Dz. U. poz. 848). Dyrektor Izby Celnej w B., po dokonaniu analizy dowodów oraz wpływu przesłanki do wznowienia postępowania na wynik rozstrzygnięcia, wydał [...] marca 2013 r. decyzję nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji z [...] czerwca 2009 r. nr [...], gdyż nie stwierdził istnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 8 o.p. Decyzją z [...] czerwca 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z [...] marca 2013 r. Organ wskazał, że z materiałów pozyskanych z Prokuratury Okręgowej w B. wynika, że postanowieniem Ds. [...] z [...] lipca 2005 r. na podstawie materiałów przekazanych przez Urząd Kontroli Skarbowej w B., wszczęto śledztwo o przestępstwo określone w art. 270 § 1 kk, 271 § 1 kk i 276 kk. Z przedstawionych materiałów wynikało, że w trakcie prowadzonej w firmie handlowej "P" A. L. w M. kontroli podatkowej stwierdzono, że kontrolowany zawierał w 2003 r. ze swoimi kontrahentami transakcje dotyczące obrotu gazem propan-butan, w trakcie których poprzez nierzetelne i niewłaściwe wykazanie ich w dokumentacji księgowej narażono Skarb Państwa na straty z tytułu nieuiszczonych zobowiązań podatkowych. Następnie w dniu 17 października 2008 r. Prokurator Okręgowy w B., uwzględniając dane zebrane w sprawie fałszowania dokumentów w zakresie obrotu gazem w latach 2003-2004 w firmie "P" A. L. w M. i "P" Sp. z o.o. w B., przedstawił R. J. G. zarzuty, że "w okresie od 01 stycznia 2003 roku do 30 kwietnia 2004 roku w N., prowadząc działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej gazu propan - butan (LPG) przy ul. [...] w N., pod nazwą S. z siedzibą w B. oraz w G., (...), zakupił paliwo w postaci gazu propan - butan (LPG)(...), a następnie dokonał sprzedaży tak zakupionego towaru bez ewidencjonowania tych faktów w urządzeniach księgowych (...), przez co uchylając się od opodatkowania (...) naraził Skarb Państwa na uszczuplenie należności podatkowych.(...) ." Treść postanowienia została ogłoszona R. G. 4 listopada 2008 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem. Skarżący był poinformowany o wszczętym i prowadzonym postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe w przedmiocie nielegalnego obrotu gazem propan-butan w okresie dotyczącym przedmiotowego postępowania. Zaistniały więc przesłanki do zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 o.p. Przedmiotowy stan zawieszenia biegu terminu przedawnienia trwa po dzień dzisiejszy z uwagi na brak prawomocnego zakończenia postępowania o przestępstwo skarbowe. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem pełnomocnik Skarżącego złożył skargę do Sądu zarzucając naruszenie: (-) art. 240 § 1 pkt 8 o.p., poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej uchylenia po wznowieniu postępowania podatkowego decyzji wydanej w oparciu o przepis, o którego niezgodności z Konstytucją RP orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11; (-) art. 70 § 6 pkt 1 o.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe jego zastosowanie polegające na uznaniu, że w okolicznościach sprawy - brak decyzji podatkowej określającej zobowiązanie w trakcie stawiania zarzutów skarżącemu - doszło do zawieszenia terminu przedawnienia, pomimo wyraźnego brzmienia przepisu, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony wskutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego o ile podejrzenie popełnienia przestępstwa wiąże się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego. Mając powyższe na uwadze pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, bądź o stwierdzenie nieważności tych decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga została oddalona, jako niezasadna. Spór w sprawie dotyczy oceny wpływu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11, przywołanego jako przesłanka wznowienia postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 8 o.p., na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia. Strony różnią się w ocenie okoliczności mających wpływ na zawieszenie terminu przedawnienia na mocy art. 70 § 6 pkt 1 o.p. W myśl wspomnianego art. 70 § 6 pkt 1 o.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego następuje z mocy prawa z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Nie można przy tym zgodzić się z autorem skargi, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie może nastąpić bez skonkretyzowania w decyzji podatkowej tego zobowiązania, z którego niewykonaniem wiąże się wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym powstaje z mocy prawa tj. z zaistnieniem zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 o.p.). Tym samym do jego powstania nie jest wymagane wydanie decyzji czy też złożenie deklaracji podatkowej. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 17 lipca 2012 r. w sprawie o sygn. akt P 30/11 orzekł, że art. 70 § 6 pkt 1 o.p. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy o.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wyrok ten dotyczy art. 70 § 6 pkt 1 o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. do 31 sierpnia 2005 r., nadanym ustawą z 12 września 2002 r. jednoczenie zwrócił uwagę, że zakwestionowany przepis w brzmieniu obowiązującym po 1 września 2005 r. również zawiera normę uznaną za niekonstytucyjną. Przywołane wyżej stanowisko Trybunału Konstytucyjnego nie dotyczy stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Prokurator Okręgowy w B., uwzględniając dane zebrane w sprawie fałszowania dokumentów w zakresie obrotu gazem w latach 2003-2004 w firmie "P" A. L. w M. i "P" Sp. z o.o. w B., postanowieniem z 17 października 2008 r. [...] (zmienionym postanowieniem z 3 listopada 2008 r.) na podstawie art. 313 § 1 i 2 kpk przedstawił skarżącemu zarzuty, że w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 30 kwietnia 2004 r. w N., prowadząc działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej gazu propan - butan (LPG) zakupił paliwo w postaci gazu propan – butan i dokonał sprzedaży tak zakupionego towaru bez ewidencjonowania w urządzeniach księgowych przez co naraził Skarb Państwa na uszczuplenie należności podatkowych tj. o czyn z art.54 § 1 kks w zb. z art. 56 § 1 kks, w zb. z art. 61 § 1 kks, w zb. z art. 73 § 1 kks w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks. Treść postanowień została ogłoszona skarżącemu w dniu 4 listopada 2008 r. (k. 61-63 akt admin.). Powyższe wskazuje, że skarżący został poinformowany o prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu karnoskarbowym przed upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 tj. przed 31 grudnia 2008 r., a w odniesieniu do grudnia 2003 r. przed 31 grudnia 2009 r. Skoro skarżący był poinformowany o wszczętym i prowadzonym postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe w przedmiocie nielegalnego obrotu gazem propan-butan w okresie dotyczącym przedmiotowego postępowania bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 o.p. uległ zawieszeniu z urzędu z dniem wszczęcia tego postępowania. Powyższe wskazuje także, że nie wystąpiła w sprawie przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 8 o.p. do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] czerwca 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] marca 2009 r. nr [...] określającą wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za marzec - grudzień 2003 r. Uznając podniesione w skardze zarzuty za niezasadne na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło