I SA/Bk 423/08
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-01-22
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony, obejmująca znaczne zadłużenie, zajęcie rachunków bankowych i wypowiedziane umowy kredytowe, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Sytuacja materialna strony, charakteryzująca się znacznym zadłużeniem, zajęciem rachunków bankowych przez organ egzekucyjny, wypowiedzianymi umowami kredytowymi oraz brakiem bieżących dochodów z działalności gospodarczej i rolnej, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
Z. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Skarżący wskazał na sezonowy charakter działalności gospodarczej, stratę w poprzednim roku, znaczne zaległości podatkowe i zadłużenie wobec firmy, kredyty na gospodarstwo rolne i samochód, zajęcie kont bankowych przez Urząd Skarbowy oraz utrzymywanie żony i dwojga dzieci. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające zadłużenie i księgę przychodów i rozchodów. Strona podała również miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2004 r. p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Z. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego (k. 19). Skarżący wskazał,
że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie gastronomicznym i turystycznym, ma ona jednak charakter sezonowy. Stwierdził, że obecnie panuje tzw. "martwy" okres, również poprzedni rok przyniósł jedynie stratę. Jak wskazano
we wniosku za miesiąc październik 2008 r. skarżący uzyskał stratę w wysokości 12.642,66 zł. Skarżący posiada znaczne zaległości podatkowe oraz zadłużenie
w firmie A. Sp. z o.o. Z. W. posiada zakupione na kredyt gospodarstwo rolne o pow. [...] ha w I. gmina M., działkę budowlaną o pow. [...] m² zabudowaną budynkiem oraz zakupiony na kredyt samochód osobowy D. N. rok prod. [...], o wartości ok. [...] zł, zabezpieczony na poczet zaległości podatkowych. Ma także zaciągnięte kredyty
w banku [...] – na działalność rolniczą – 1.065.200 zł oraz na działalność gospodarczą – 239.078,02 zł, jego konta bankowe zostały zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje żona
i dwoje dzieci. Do wniosku dołączono kopie dokumentów potwierdzających wysokość zadłużenia skarżącego oraz księgę rozchodów i przychodów za miesiąc październik 2008 r. (k. 23-48).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (k. 50) Z. W. oświadczył,
że ponosi miesięcznie wydatki związane z bieżącym utrzymaniem w wysokości około 1.500 zł. Zajmowany przez jego rodzinę dom w K. N. należy
do rodziców skarżącego. Skarżący oświadczył, że w roku 2008 r. nie uzyskał dochodu z gospodarstwa rolnego, zaś otrzymane dopłaty bezpośrednie z Unii Europejskiej zostały zajęte przez organ egzekucyjny Urzędu Skarbowego. Jak wskazał, Urząd Skarbowy zajął wszystko, co jest możliwe, w tym konto w mleczarni, rachunki bankowe, wpisał hipoteki przymusowe na nieruchomości, ponadto bank wypowiedział skarżącemu umowy kredytowe. W załączeniu przedstawiono kopie dokumentów potwierdzających wysokość zadłużenia skarżącego, podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2008 rok oraz zaświadczenia z ZUS o zaleganiu z opłatami (k. 53 – 127).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji z art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje
w zakresie całkowitym, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Ze złożonego oświadczenia i dołączonych dokumentów wynika, że sytuacja materialna Z. W. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy
w zakresie całkowitym. Wprawdzie skarżący prowadzi działalność gospodarczą oraz gospodarstwo rolne, to jednak aktualnie nie osiąga z tego tytułu dochodów.
Z prowadzonej działalności gospodarczej w roku poprzednim skarżący uzyskał stratę, natomiast przyznane dopłaty bezpośrednie z Unii Europejskiej zostały przekazane na konto zajęte przez organ egzekucyjny. Skarżący posiada również znaczne zadłużenie. Z przedstawionych list zaległości podatkowych wraz z odsetkami wynika, że na dzień [...]11.2008 r. wynosiły one 2.408.107,5 zł (k. 23-25), skarżący posiada także zaległości w opłacaniu składek ZUS w wysokości 15.192,29 zł (k. 53) oraz zadłużenie wobec firmy A. Sp. z o.o. (k. 26). Z dokumentów wynika także, że bank [...] wypowiedział w dniu [...]03.2008 r. stronie umowy kredytowe wzywając do spłaty należności w łącznej kwocie 1.043.146,32 zł (k. 33-42). Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. zajął rachunki bankowe Z. W. oraz jego rachunek w Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w G. (k. 54-71), zaś zgodnie z oświadczeniem na nieruchomości skarżącego ustanowiono hipoteki przymusowe. Na utrzymaniu Z. W. pozostaje żona oraz dwoje dzieci, zamieszkują oni w domu należącym do rodziców skarżącego, miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny wynoszą około 1.500 zł.
Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokie zadłużenie, zajęcie rachunków bankowych przez organ egzekucyjny, a także fakt wypowiedzenia umów kredytowych przez bank należy stwierdzić, że skarżący nie jest obecnie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
W związku z tym, stosując przepisy art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło