I SA/Bk 428/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Włodzimierz Witold Kędzierski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Janusz Lewkowicz, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2005 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego w podatku od towarów i usług oddala skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z [...].10.2004 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...].07.2004 r., nr [...] umarzającą postępowanie w przedmiocie przywrócenia R. D. terminu do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej, wydaną na podstawie art. 208 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji wywiódł, co następuje: Przepis art. 162 ustawy Ordynacja podatkowa reguluje postępowanie w sprawie przywrócenia uchybionego terminu. Z treści art. 162 § 4 powołanej ustawy postanowienia zawarte w tym artykule stosuje się do terminów procesowych. Nie mogą mieć zatem zastosowania do terminów prawa materialnego. Złożony przez podatnika wniosek dotyczył przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego w podatku od towarów i usług, a więc terminu wynikającego z prawa materialnego. Termin taki nie podlega przywróceniu, a zatem postępowanie było bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Dyrektor Izby Skarbowej uznał także za niezasadne zarzuty podatnika dotyczące naruszenia przepisów art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa. Według Dyrektora Izby Skarbowej przepis art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa nakłada na organ podatkowy obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz udzielania niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, ale obowiązek ten istnieje w toku postępowania podatkowego. W sprawie nie toczyło się postępowanie podatkowe, gdyż w gruncie rzeczy chodziło o złożenie w urzędzie skarbowym dokumentów niezbędnych w związku z zamierzonym przez podatnika rozpoczęciem działalności gospodarczej. Dyrektor Izby skarbowej stwierdził, że organ pierwszej instancji nie załatwił sprawy w ustawowym terminie i nie powiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, a więc uchybił przepisom art. 139 i art. 140 ustawy Ordynacja podatkowa, lecz uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. R. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. art. 6, 7, 8 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. art. 121 i 122 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu skargi wywiódł, że Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie ustosunkował się do zarzutu niepoinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Według skarżącego organy administracji państwowej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby w pierwszej kolejności informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i udzielać im niezbędnych wyjaśnień jak również pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Skarżący powołał się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawach K 3/89, K 14/91, K 15/91 oraz na wyrok Sądu Najwyższego z 23.07.1992 r. III ARN 40/92 i wywiódł, że w świetle tych orzeczeń wynika, iż żaden obywatel nie powinien być narażony na uszczerbek, jeżeli działa w przekonaniu, że odnoszące się doń działania organów państwa są prawidłowe i odpowiadają prawu. W konsekwencji podniesionych zarzutów i poczynionych wywodów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej zmianę przez rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 §§ 1 i 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy takim uregulowaniu prawnym kognicji sądów administracyjnych, kontroli sądu w niniejszej sprawie podlegała kwestia zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującymi przepisami prawa. Jako podstawę prawną decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego organy podatkowe powołały przepis art. 208 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). przepis ten stanowi, iż "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania". Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi między innymi wówczas, kiedy brak jest normy prawnej pozwalającej na rozpatrzenie sprawy (zobacz: B. Adamiak i inni, Ordynacja podatkowa, Komentarz 2004 r., str. 708, teza 7). W sprawie niniejszej R. D. 03.02.2004 r. złożył w Urzędzie Skarbowym w S. zgłoszenie identyfikacyjne/zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą NIP-1 (akta administracyjne – k. 2). Dnia 04.03.2004 r. złożył oświadczenie, z którego wynika, że działalność gospodarczą rozpoczął 02.02.2004 r., a do dnia 04.03.2004 r. nie uzyskał dochodów i nie wykonywał czynności opodatkowanych podatkiem VAT (akta administracyjne – k. 4). W tymże dniu złożył zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług VAT-R/AKC-R (akta administracyjne – K. 3) i wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R z dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej – tj. od 02.02.2004 r. (akta administracyjne – k. 5). We wniosku o przywrócenie terminu podał, iż w miejscu lutym dokonał dużych zakupów, opodatkowanych podatkiem VAT według stawki 22 %. Zgodnie z art. 9 ustawy z 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.) podatnicy, o których mowa w art. 5, są zobowiązani, przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 2, złożyć w urzędzie skarbowym zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3. Dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R jest czynnością techniczną, a termin dokonania zgłoszenia rejestracyjnego jest terminem instrukcyjnym, który powoduje dla strony (zgłaszającego) skutki materialnoprawne, przewidziane w art. 25 ust. 3 ustawy z 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług (obowiązującej w czasie, którego sprawa dotyczy) sprowadzające się do wyłączenia możliwości obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego. Tak więc termin zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R jako wywołujący dla strony skutki materialnoprawne jest terminem materialnoprawnym. Zgodnie zaś z art. 162 § 4 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) przepisy art. 162 §§ 1-3 stosuje się do terminów procesowych. Skoro zatem ustawodawca postanowił, że przywróceniu mogą podlegać tylko terminy procesowe, a termin którego przywrócenia domaga się skarżący jest terminem prawa materialnego, to brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku. Zasadnie zatem organy podatkowe uznały, że postępowanie o przywrócenie tego terminu jest bezprzedmiotowe i jako takie umorzyły je na podstawie art. 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. O zasadności potraktowania terminu do zgłoszenia rejestracyjnego VAT-7 jako powodującego dla strony skutki materialnoprawne przemawia także stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24.11.1994 r. w sprawie SA/Kr 1230/94, z którego to wynika, iż przepisy dotyczące przesłanek, treści, powstania, zmian lub zgaśnięcia prawa czy roszczenia materialnego należą do przepisów materialnoprawnych – a więc przewidziane w nich terminy są nieprzywracalne. Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż uchybienie przepisom art. 139 i art. 140 ustawy Ordynacja podatkowa nie miało wpływu na wynik sprawy, a naruszenie przepisów art. 121 i art. 122 tej ustawy nie miało miejsca. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.