I SA/Bk 428/08

PostanowienieWSA w Białymstoku2008-12-17

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże trudną sytuację materialną, samotne zamieszkiwanie, niski dochód, znaczne wydatki na utrzymanie nieruchomości i leczenie, a także brak oszczędności i przedmiotów wartościowych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Wnioskodawca, będący osobą starszą, samotnie zamieszkującą, z niskim dochodem, znacznymi wydatkami na utrzymanie nieruchomości i leczenie, a także bez oszczędności i wartościowych przedmiotów, spełnił te wymogi.
Stan faktyczny
T. N., 80-letni wnioskodawca, samotnie zamieszkujący, z jedynym dochodem w wysokości 1021,44 zł (emerytura z dodatkiem pielęgnacyjnym), złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazał na posiadanie nieruchomości (drewniany budynek mieszkalny, budynek gospodarczy, mieszkanie, nieruchomości rolne), które nie przynoszą dochodów i wymagają bieżącej konserwacji. Ponadto, ponosi znaczne koszty utrzymania nieruchomości (ok. 500 zł) i leczenia (ok. 300 zł), co pozostawia mu jedynie 250 zł na wyżywienie. Jest osobą przewlekle schorowaną (choroba nowotworowa, zawał serca) i nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego w sprawie ze skargi T. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu III i IV raty podatku od nieruchomości za 2006 rok p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. T. N. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego (k. 15). Skarżący podniósł, iż ma 80 lat i mieszka samotnie. Jedyny jego dochód stanowi emerytura wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1021,44 zł (k. 16). Wnioskodawca posiada drewniany budynek z 1937 roku o powierzchni [...] m2, budynek gospodarczy o powierzchni [...] m2 w Ł., mieszkanie o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolną w Ł. o powierzchni [...] m2 oraz w K. o powierzchni [...] ha i [...] ha. Wnioskodawca podniósł, iż na koszty związane z utrzymaniem nieruchomości, w tym mieszkania wydaje kwotę około 500 zł. Dodatkowo koszty związane z zakupem lekarstw i inne niezbędne wydatki wynoszą około 300 zł miesięcznie, co skutkuje tym, iż na wyżywienie pozostaje mu zaledwie kwota 250 zł (k. 15 v). Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 15 v). Ponadto wnioskodawca wskazał, iż jest osobą przewlekle schorowaną i niepełnosprawną. Cierpi na chorobę nowotworową oraz przeszedł zawał serca. Podkreślił również, iż posiadane przez niego nieruchomości tj. budynek drewniany oraz budynek gospodarczy przedstawiają jedynie wartość muzealną (są przedwojenne), nie przynoszą żadnych dochodów i wiążą się z koniecznością dokonywania przez niego bieżącej konserwacji, dla ocalenia przed całkowitym zniszczeniem. Natomiast nieruchomości rolne ze względu na jego stan zdrowia i niewielkie rozmiary oraz ich położenie są bezdochodowe (k. 15-16). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie T. N. spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż jest osobą starszą i samotnie zamieszkującą w mieszkaniu o powierzchni [...] m2. Jedynym jego dochodem jest emerytura wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1021,44 zł (k. 16). Wnioskodawca nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Wprawdzie wnioskodawca posiada majątek w postaci budynku drewnianego z 1937 roku o powierzchni [...] m2 i budynku gospodarczego o powierzchni [...] m2 w Ł., niemniej jednak z uwagi na swój stan zdrowia oraz zły stan przedwojennych budynków nie osiąga z tego tytułu żadnych dochodów. Natomiast nieruchomość rolna położona w Ł. o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomości rolne położone w K. o powierzchni [...] ha i [...] ha z uwagi na niewielkie rozmiary oraz ich położenie, a także ze względu na zły stan zdrowia wnioskodawcy nie przynoszą żadnego dochodu. Dodatkowo wnioskodawca musi ponosić koszty związane z utrzymaniem wszystkich nieruchomości, w tym mieszkania, co zamyka się kwotą około 500 zł. Ponadto skarżący wydaje około 300 zł miesięcznie na koszty związane z zakupem lekarstw i inne niezbędne wydatki co skutkuje tym, iż na wyżywienie pozostaje mu zaledwie kwota 250 zł (k. 15 v). Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego, a także zestawienie jego stałych wydatków oraz brak zgromadzonych oszczędności i zły stan zdrowia pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło